Μαρία Δεμερτζή στα «ΝΕΑ»: Πώς η δημοσιονομική πίεση στη Γαλλία απειλεί να συμπαρασύρει την Ιταλία

Σοβαρό κώδωνα κινδύνου για τη σταθερότητα της Ευρωζώνης κρούει η καθηγήτρια Οικονομικής Πολιτικής στο European University Institute και πρώην αναπληρώτρια διευθύντρια του Bruegel, Μαρία Δεμερτζή. Σε συνέντευξή της στην εφημερίδα «ΤΑ ΝΕΑ», η διακεκριμένη οικονομολόγος προειδοποιεί ότι ενδεχόμενες αναταράξεις στη γαλλική οικονομία ενδέχεται να λειτουργήσουν ως ντόμινο, συμπαρασύροντας την Ιταλία και προκαλώντας αλυσιδωτές αντιδράσεις σε ολόκληρη τη Γηραιά Ήπειρο.

Ο κίνδυνος μετάδοσης και το «καμπανάκι» για τα γαλλικά ομόλογα

Η ανάλυση της κ. Δεμερτζή εστιάζει στη διεύρυνση της ψαλίδας των αποδόσεων ανάμεσα στα γαλλικά και τα γερμανικά ομόλογα, η οποία πλέον αγγίζει επίπεδα που παραπέμπουν ευθέως σε περιόδους χρηματοοικονομικής κρίσης. Όπως υπογραμμίζει, το υψηλό έλλειμμα σε συνδυασμό με την έλλειψη αξιοπιστίας στα προτεινόμενα δημοσιονομικά προγράμματα του Παρισιού πυροδοτούν τη δυσπιστία των αγορών.

Αν και η Ελλάδα διαθέτει ένα σημαντικό δίχτυ προστασίας, καθώς η συντριπτική πλειονότητα του δημόσιου χρέους της δεν βρίσκεται διαπραγματεύσιμη στις διεθνείς αγορές, μια κρίση στη Γαλλία δεν θα άφηνε ανεπηρέαστο τον ευρωπαϊκό Νότο. Η Ιταλία θεωρείται ο πρώτος και πιο ευάλωτος κρίκος που μπορεί να συμπαρασυρθεί, γεγονός που καθιστά το ενδεχόμενο παροχής μεγαλύτερης δημοσιονομικής ευελιξίας στη Γαλλία ένα δίκοπο μαχαίρι με απρόβλεπτες συνέπειες.

Τα όρια των μηχανισμών στήριξης και ο ρόλος της ΕΚΤ

Στο τραπέζι των ευρωπαϊκών θεσμών τίθεται αναπόφευκτα το ερώτημα των διαθέσιμων εργαλείων παρέμβασης. Το γαλλικό δημόσιο χρέος αγγίζει το δυσθεώρητο μέγεθος των 4 τρισεκατομμυρίων ευρώ, μέγεθος που υπερβαίνει κατά πολύ τη δανειακή ισχύ του Ευρωπαϊκού Μηχανισμού Σταθερότητας (ESM). Παράλληλα, τυχόν υπαγωγή σε πρόγραμμα του ESM συνοδεύεται από έντονο πολιτικό στίγμα.

Σε περίπτωση που οι αγορές αρχίσουν να αποκλείουν τη δεύτερη μεγαλύτερη οικονομία της Ένωσης, το βάρος θα πέσει στην Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα και στην ενδεχόμενη ενεργοποίηση του μηχανισμού TPI (Transmission Protection Instrument). Πρόκειται για ένα εργαλείο αγοράς ομολόγων που δεν έχει αξιοποιηθεί μέχρι σήμερα, αλλά ίσως αποτελέσει το ύστατο καταφύγιο προστασίας.

Δημοσιονομική ευελιξία, ενεργειακό σοκ και διεθνείς ανησυχίες

Σχολιάζοντας τα αιτήματα χωρών όπως η Ελλάδα και η Ιταλία για μεγαλύτερη δημοσιονομική ευελιξία απέναντι σε εξωγενείς κρίσεις, η κ. Δεμερτζή τα χαρακτηρίζει λογικά και δικαιολογημένα, εφόσον αφορούν κοστολογημένες παρεμβάσεις. Εντούτοις, υπενθυμίζει τον διαρκή κίνδυνο δημοσιονομικών αποκλίσεων, ειδικά σε μια συγκυρία προεκλογικών σκοπιμοτήτων.

Η οικονομολόγος αναφέρεται επίσης στην ενεργειακή ευαλωτότητα της Ευρώπης, σημειώνοντας ότι η πλήρης απεξάρτηση αποτελεί διαδικασία που θα απαιτήσει έως και τρεις δεκαετίες. Τέλος, στρέφει το βλέμμα στις Ηνωμένες Πολιτείες υπό τη διοίκηση του Ντόναλντ Τραμπ, προειδοποιώντας ότι μια ενδεχόμενη κρίση εμπιστοσύνης στο υπέρογκο αμερικανικό χρέος θα αποτελούσε τη «μητέρα όλων των κρίσεων», με συνέπειες καταστροφικές για την παγκόσμια και την ευρωπαϊκή οικονομία.