Καύσωνας και ξηρασία αλλάζουν τον τρύγο: Σε κίνδυνο κρασί και σαμπάνια

Πριν ακόμη ξημερώσει, ισχυροί προβολείς φωτίζουν τους αμπελώνες της Franciacorta στη βόρεια Ιταλία. Στις τέσσερις το πρωί, δεκάδες εργάτες κινούνται μεταξύ των κλημάτων, κόβοντας βιαστικά τα σταφύλια. Δεν πρόκειται για μια ρομαντική νυχτερινή συγκομιδή, αλλά για έναν αγώνα επιβίωσης απέναντι στον ακραίο καύσωνα. Η περιοχή, γνωστή για την παραγωγή κορυφαίων αφρωδών οίνων, αντιμετωπίζει εβδομάδες με θερμοκρασίες που αγγίζουν τους 38 βαθμούς Κελσίου, επιταχυνμώντας την ωρίμανση με πρωτοφανή ταχύτητα.

Η κλιματική αλλαγή ανατρέπει τα παραδοσιακά δεδομένα στην ευρωπαϊκή αμπελουργία. Στην Καμπανία της Γαλλίας, πατρίδα της αυθεντικής σαμπάνιας, ο συνδυασμός καύσωνα και παρατεταμένης ξηρασίας έχει συρρικνώσει δραματικά τις αποδόσεις. Οι παραγωγοί αναγκάζονται να ξεκινούν τον τρύγο εβδομάδες νωρίτερα από το συνηθισμένο ημερολόγιο, προσπαθώντας να προλάβουν την αλλοίωση της χημείας του καρπού. Όπως εξηγούν οι ειδικοί, τα σταφύλια για αφρώδους οίνους απαιτούν υψηλή οξύτητα και χαμηλά σάκχαρα. Ωστόσο, οι υψηλές θερμοκρασίες αυξάνουν απότομα τα σάκχαρα και μειώνουν την οξύτητα, απειλώντας ευθέως την ποιότητα του τελικού προϊόντος.

Το φαινόμενο δεν περιορίζεται σε μεμονωμένες περιοχές, καθώς πρωτοφανείς ημερομηνίες τρύγου καταγράφονται επίσης σε Γαλλία και Γερμανία. Στη Franciacorta, ο επίσημος τρύγος ξεκίνησε στα τέλη Ιουλίου, για πρώτη φορά πριν καν μπει ο Αύγουστος, σύμφωνα με το αρμόδιο Consorzio Franciacorta. Οι αμπελουργοί βρίσκονται αντιμέτωποι με ένα νέο, απρόβλεπτο κλιματικό περιβάλλον, όπου οι παρατεταμένοι καύσωνες διαδέχονται βίαιες καταιγίδες, χαλαζοπτώσεις και πλημμύρες. Οι θερμές αέριες μάζες από την Αφρική εγκαθίστανται συχνότερα πάνω από την Ευρώπη, μεταβάλλοντας ρίζες δεκαετιών.

Για να προστατεύσουν την παραγωγή τους, οι οινοποιοί αναγκάζονται να προσαρμοστούν γρήγορα. Επιστρατεύουν εργάτες μέσα σε ελάχιστες ώρες, πραγματοποιούν συγκομιδή αποκλειστικά τις νυχτερινές ώρες για να αποφύγουν τη θερμική καταπόνηση των σταφυλιών και θέτουν σε 24ωρη λειτουργία τα πιεστήρια. Η κλιματική κρίση επιβάλλει μια νέα πραγματικότητα στον ευρωπαϊκό αμπελώνα, υποχρεώνοντας τον κλάδο να επαναπροσδιορίσει εκ βάθρων τις παραδοσιακές μεθόδους καλλιέργειας και οινοποίησης.