Κίνα: Τα δακτυλικά αποτυπώματα στον Πήλινο Στρατό αποκαλύπτουν ένα μυστικό 2.200 ετών

Περισσότερα από 2.200 χρόνια μετά τη δημιουργία του εμβληματικού Πήλινου Στρατού στην Κίνα, ένα απροσδόκητο εύρημα που διατηρήθηκε πάνω στον ψημένο πηλό φέρνει στο φως άγνωστες πτυχές της κατασκευής του. Πρόκειται για τα δακτυλικά αποτυπώματα των ίδιων των τεχνιτών, τα οποία αποκαλύπτουν ότι το εργατικό δυναμικό που φιλοτέχνησε το μνημειώδες ταφικό συγκρότημα ήταν πολύ πιο πολυσυλλεκτικό από ό,τι πιστευόταν μέχρι σήμερα, περιλαμβάνοντας ενδεχομένως γυναίκες και παιδιά.

Η πρωτοποριακή ανάλυση των αποτυπωμάτων

Μέχρι πρόσφατα, η επικρατούσα ιστορική και αρχαιολογική αντίληψη υποστήριζε ότι το τεράστιο αυτό αυτοκρατορικό εγχείρημα υλοποιήθηκε αποκλειστικά από ενήλικους άνδρες τεχνίτες. Ωστόσο, νέα επιστημονική μελέτη με επικεφαλής τον αρχαιολόγο Σιάοξι Λι από το Μουσείο του Μαυσωλείου του αυτοκράτορα Τσιν Σι Χουάνγκ, η οποία δημοσιεύτηκε στο διεθνές επιστημονικό περιοδικό Journal of Cultural Heritage, ανέτρεψε τα δεδομένα.

Η ερευνητική ομάδα κατέγραψε και επεξεργάστηκε ψηφιακά τα ίχνη που είχαν αποτυπωθεί στον πηλό πριν από το ψήσιμο των αγαλμάτων, απομονώνοντας 79 καθαρά αποτυπώματα από 36 διαφορετικά γλυπτά. Τα περισσότερα από αυτά εντοπίστηκαν στα κεφάλια, στα χέρια, καθώς και σε λεπτομέρειες των πανοπλιών, όπως οι ζώνες και τα πριτσίνια – σημεία όπου οι τεχνίτες πίεζαν το υλικό για να ενώσουν τα επιμέρους τμήματα.

Παρουσία γυναικών και παιδιών στα εργαστήρια

Αναλύοντας την πυκνότητα και την απόσταση ανάμεσα στις κορυφογραμμές των δακτύλων –μέγεθος που αυξάνεται ανάλογα με την ηλικία και τη σωματική διάπλαση– οι επιστήμονες κατέληξαν σε αξιοσημείωτα συμπεράσματα. Μόλις το 45% των αποτυπωμάτων αντιστοιχούσε σε ενήλικους άνδρες. Περίπου το 33% ταυτοποιήθηκε ως συμβατό με ενήλικες γυναίκες, ενώ το 22% έδειξε χαρακτηριστικά παιδιών ηλικίας κάτω των 15 ετών.

Αν και η μεθοδολογία παρουσιάζει ορισμένους περιορισμούς, κυρίως λόγω των συστολών που υφίσταται ο πηλός κατά την ξήρανση και το ψήσιμο, τα ευρήματα ενισχύουν την υπόθεση ότι στα αυτοκρατορικά εργαστήρια απασχολούνταν νεαροί μαθητευόμενοι δίπλα σε έμπειρους τεχνίτες. Το σενάριο αυτό εναρμονίζεται πλήρως με διασωθέντα νομικά κείμενα της δυναστείας Τσιν, τα οποία περιέγραφαν ρητά τους κανόνες και τη διάρκεια της επαγγελματικής μαθητείας.

Νέα δεδομένα για την οργάνωση της δυναστείας Τσιν

Ο Πήλινος Στρατός, αποτελούμενος από περίπου 8.000 στρατιώτες φυσικού μεγέθους, εκατοντάδες άρματα και άλογα, δημιουργήθηκε για να προστατεύει τον πρώτο αυτοκράτορα της ενωμένης Κίνας στη μεταθανάτια ζωή. Η κατασκευή του απαίτησε εξαιρετικά αυστηρό καταμερισμό εργασίας και αποκεντρωμένα εργαστήρια σε όλη την επικράτεια.

Παρά το γεγονός ότι το δείγμα των 36 αγαλμάτων δεν αντικατοπτρίζει απαραίτητα το σύνολο του έργου, τα βιολογικά αυτά ίχνη επιβεβαιώνουν προγενέστερες ιστορικές επιγραφές που ανέφεραν τη συμμετοχή γυναικών και ανηλίκων σε κρατικές παραγγελίες. Όπως τόνισε ο Σιάοξι Λι, η αξιοποίηση τέτοιων μικροσκοπικών δεδομένων προσφέρει μια σπάνια, άμεση ματιά στην κοινωνική διάρθρωση και την καθημερινότητα των αφανών ανθρώπων που δημιούργησαν ένα από τα σπουδαιότερα μνημεία της παγκόσμιας κληρονομιάς.