Ιός του Δυτικού Νείλου: Πότε αναμένεται η κορύφωση και τα συμπτώματα που «χτυπούν καμπανάκι»

Με την έλευση του καλοκαιριού και την άνοδο της θερμοκρασίας, ο ιός του Δυτικού Νείλου επανέρχεται δυναμικά στο προσκήνιο της δημόσιας υγείας στη χώρα μας. Οι υγειονομικές αρχές βρίσκονται σε αυξημένη ετοιμότητα, καθώς η δραστηριότητα των κουνουπιών, που αποτελούν τον κύριο φορέα μετάδοσης, εντείνεται κατά τους θερινούς μήνες. Η κατανόηση της εποχικότητας του ιού και η έγκαιρη αναγνώριση των ύποπτων ενδείξεων αποτελούν τα βασικά όπλα για την προστασία του πληθυσμού.

Πότε αναμένεται η κορύφωση των κρουσμάτων στην Ελλάδα;

Σύμφωνα με τα ιστορικά επιδημιολογικά δεδομένα του Εθνικού Οργανισμού Δημόσιας Υγείας (ΕΟΔΥ), η κυκλοφορία του ιού του Δυτικού Νείλου στη χώρα μας ακολουθεί ένα συγκεκριμένο και επαναλαμβανόμενο μοτίβο. Η κορύφωση της κυκλοφορίας του ιού καταγράφεται παραδοσιακά προς τα τέλη Αυγούστου με αρχές Σεπτεμβρίου. Ωστόσο, η περίοδος μετάδοσης μπορεί να ξεκινήσει ήδη από τις αρχές του καλοκαιριού και να επεκταθεί μέχρι και τα τέλη Οκτωβρίου, ανάλογα με τις εκάστοτε κλιματολογικές συνθήκες.

Οι ειδικοί επισημαίνουν ότι οι παρατεταμένα υψηλές θερμοκρασίες και η παρουσία στάσιμων υδάτων ευνοούν δραματικά την αναπαραγωγή των κουνουπιών του γένους Culex. Αυτά τα κουνούπια μεταφέρουν τον ιό από τα άγρια πτηνά, που είναι οι φυσικοί ξενιστές, στον άνθρωπο. Για τον λόγο αυτό, η εγρήγορση των πολιτών και των τοπικών αρχών πρέπει να είναι μέγιστη κατά το δεύτερο μισό του καλοκαιριού, όταν τα ποσοστά μολυσμένων κουνουπιών αγγίζουν το υψηλότερο σημείο τους.

Τα συμπτώματα που «χτυπούν καμπανάκι» και απαιτούν προσοχή

Η πλειονότητα των ανθρώπων που μολύνονται από τον ιό (περίπου το 80%) παραμένει εντελώς ασυμπτωματική και δεν αντιλαμβάνεται ποτέ τη λοίμωξη. Ωστόσο, ένα ποσοστό περίπου 20% εμφανίζει ήπια συμπτώματα, γνωστά ως πυρετός του Δυτικού Νείλου. Αυτά περιλαμβάνουν αιφνίδιο πυρετό, έντονο πονοκέφαλο, γενικευμένη κόπωση, πόνους στους μύες και τις αρθρώσεις, καθώς και πιθανή εμφάνιση ναυτίας, εμετού ή δερματικού εξανθήματος στον κορμό.

Το μεγάλο καμπανάκι κινδύνου αφορά το περίπου 1% των ασθενών που θα αναπτύξουν τη σοβαρή μορφή της νόσου, η οποία προσβάλλει το κεντρικό νευρικό σύστημα, προκαλώντας μηνιγγίτιδα, εγκεφαλίτιδα ή οξεία χαλαρή παράλυση. Τα συμπτώματα που απαιτούν άμεση ιατρική βοήθεια είναι ο εξαιρετικά έντονος πονοκέφαλος, η δυσκαμψία του αυχένα, η πνευματική σύγχυση, ο αποπροσανατολισμός, η ξαφνική μυϊκή αδυναμία και οι σπασμοί.

Ομάδες υψηλού κινδύνου και βασικά μέτρα πρόληψης

Αν και ο καθένας μπορεί να νοσήσει μετά από τσίμπημα μολυσμένου κουνουπιού, ορισμένες ομάδες πληθυσμού διατρέχουν πολύ μεγαλύτερο κίνδυνο. Οι ηλικιωμένοι άνω των 50 ετών, καθώς και άτομα με εξασθενημένο ανοσοποιητικό σύστημα ή χρόνια υποκείμενα νοσήματα, όπως σακχαρώδη διαβήτη, νεφρική ανεπάρκεια ή καρδιαγγειακά προβλήματα, είναι πιο ευάλωτοι στην ανάπτυξη σοβαρής νευροδιεισδυτικής νόσου.

Η πρόληψη παραμένει η αποτελεσματικότερη ασπίδα προστασίας. Οι ειδικοί συνιστούν τη συστηματική χρήση εγκεκριμένων εντομοαπωθητικών σώματος, την τοποθέτηση σητών σε πόρτες και παράθυρα, τη χρήση ανεμιστήρων και, κυρίως, την πλήρη απομάκρυνση κάθε εστίας στάσιμου νερού από αυλές, μπαλκόνια και γλάστρες, ώστε να περιοριστούν οι χώροι αναπαραγωγής των κουνουπιών.