Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο: Νέα πίεση στους «27» για έναν φιλόδοξο μακροπρόθεσμο προϋπολογισμό της ΕΕ

Νέα, σαφή προειδοποίηση προς τα κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης απηύθυνε το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, ζητώντας την ταχεία επίτευξη συμφωνίας για έναν ισχυρό και ρεαλιστικά χρηματοδοτούμενο μακροπρόθεσμο προϋπολογισμό. Ενώ το Ευρωκοινοβούλιο έχει ήδη διαμορφώσει και οριστικοποιήσει τη διαπραγματευτική του θέση για το επόμενο επταετές Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο (ΠΔΠ), οι πρωτεύουσες των «27» παραμένουν εγκλωβισμένες σε επίπονες διαβουλεύσεις, γεγονός που εγείρει ανησυχίες για καθυστερήσεις στην υλοποίηση κρίσιμων ευρωπαϊκών πολιτικών.

Το χάσμα ανάμεσα στις ευρωπαϊκές φιλοδοξίες και τα κράτη-μέλη

Η βασική διαφωνία εστιάζεται στο μέγεθος αλλά και στην ευελιξία του νέου προϋπολογισμού. Οι ευρωβουλευτές υπογραμμίζουν πως η Ευρωπαϊκή Ένωση δεν μπορεί να αναλαμβάνει διαρκώς νέες αποστολές —από την ενίσχυση της κοινής άμυνας έως τη στήριξη της Ουκρανίας— βασιζόμενη σε ένα χρηματοδοτικό πλαίσιο σχεδιασμένο για συνθήκες προηγούμενων δεκαετιών. Αντίθετα, στο Συμβούλιο της ΕΕ, αρκετές εθνικές κυβερνήσεις προτάσσουν τη δημοσιονομική πειθαρχία και εμφανίζονται διστακτικές να αυξήσουν τις συνεισφορές τους στα ευρωπαϊκά ταμεία.

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο καθιστά σαφές ότι η έλλειψη τόλμης στις διαπραγματεύσεις θα υπονομεύσει την αξιοπιστία της ένωσης. Η ανάγκη προστασίας των παραδοσιακών πυλώνων, όπως είναι η Πολιτική Συνοχής και η Κοινή Αγροτική Πολιτική, παραμένει επιτακτική, την ώρα που απαιτούνται γενναίες επενδύσεις σε νέους στρατηγικούς τομείς.

Οι προτεραιότητες: Ανταγωνιστικότητα, πράσινη μετάβαση και άμυνα

Στο επίκεντρο των διεκδικήσεων του Κοινοβουλίου βρίσκονται χρηματοδοτικά εργαλεία ικανά να διασφαλίσουν τη στρατηγική αυτονομία της Ευρώπης. Οι ευρωβουλευτές ζητούν πρόσθετους πόρους για:

• Την ενίσχυση της βιομηχανικής ανταγωνιστικότητας και της καινοτομίας, ώστε η ευρωπαϊκή οικονομία να αντέξει στον παγκόσμιο ανταγωνισμό.
• Την επιτάχυνση της πράσινης και ψηφιακής μετάβασης χωρίς να μένουν πίσω οι πιο ευάλωτες περιφέρειες.
• Τη χρηματοδότηση κοινών αμυντικών πρωτοβουλιών και τη θωράκιση της ασφάλειας των συνόρων.
• Τη δημιουργία πραγματικών νέων «ιδίων πόρων» για την ΕΕ, οι οποίοι θα αποτρέψουν την υπερβολική επιβάρυνση των εθνικών προϋπολογισμών.

Το διακύβευμα των καθυστερήσεων και τα επόμενα βήματα

Η εμπειρία προηγούμενων διαπραγματεύσεων έχει δείξει ότι οι παρατεταμένες διαφωνίες στο Συμβούλιο οδηγούν συχνά σε συμβιβασμούς της τελευταίας στιγμής, προκαλώντας ασφυκτικά χρονοδιαγράμματα. Μια τέτοια εξέλιξη απειλεί να καθυστερήσει την εκκίνηση εμβληματικών προγραμμάτων, επηρεάζοντας άμεσα ερευνητικά ιδρύματα, επιχειρήσεις, φοιτητές και αγρότες σε ολόκληρη την Ευρώπη.

Το μήνυμα των Βρυξελλών είναι κατηγορηματικό: τα κράτη-μέλη οφείλουν να επιδείξουν πολιτική βούληση και να καταλήξουν άμεσα σε μια κοινή θέση. Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, έχοντας το δικαίωμα έγκρισης του τελικού κειμένου, προειδοποιεί ότι δεν προτίθεται να επικυρώσει έναν προϋπολογισμό που θα υπολείπεται των πραγματικών αναγκών των Ευρωπαίων πολιτών.