Ευρωπαϊκή Ένωση: Απειλή βέτο από την Αυστρία για το Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο

Σε τροχιά σφοδρής σύγκρουσης εισέρχονται οι διαπραγματεύσεις για το επόμενο Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο (ΠΔΠ) της Ευρωπαϊκής Ένωσης, καθώς η Αυστρία έθεσε ευθέως στο τραπέζι το ενδεχόμενο άσκησης εθνικού βέτο. Η κίνηση αυτή της Βιέννης φέρνει στην επιφάνεια τις αγεφύρωτες διαφορές μεταξύ των κρατών-μελών σχετικά με το μέγεθος και τις προτεραιότητες των ευρωπαϊκών δαπανών για την περίοδο 2028-2034.

Η «κόκκινη γραμμή» της Βιέννης και οι καθαροί συνεισφέροντες

Ο Αυστριακός καγκελάριος, Κρίστιαν Στόκερ, έγινε ο πρώτος ηγέτης κράτους-μέλους που προειδοποίησε ανοιχτά για καταψήφιση του σχεδίου, υπενθυμίζοντας πως ο μακροπρόθεσμος προϋπολογισμός απαιτεί την ομόφωνη έγκριση και των 27 πρωτευουσών. Σε δηλώσεις του στη γερμανική εφημερίδα Die Welt, υπογράμμισε ότι για την Αυστρία υπάρχει μια ξεκάθαρη «κόκκινη γραμμή», η παραβίαση της οποίας θα οδηγήσει αυτόματα σε άρνηση συγκατάθεσης, αν και απέφυγε να εξειδικεύσει τα ακριβή όρια για λόγους διαπραγματευτικής τακτικής.

Ο Αυστριακός ηγέτης κατέστησε σαφές ότι τα κράτη που αποτελούν καθαρούς συνεισφέροντες στον κοινοτικό προϋπολογισμό –αυτά δηλαδή που καταβάλλουν περισσότερα χρήματα από όσα εισπράττουν– δεν προτίθενται να συναινέσουν σε μια «κακή συμφωνία». Όπως τόνισε, χώρες όπως η Γερμανία και η Αυστρία δεν βιάζονται να κλείσουν μια συμφωνία με οποιοδήποτε κόστος, επιδιώκοντας έναν ουσιαστικό συμβιβασμό που θα ανταποκρίνεται στις οικονομικές τους δυνατότητες.

Το ρήγμα μεταξύ «Φειδωλών» και «Φίλων της Συνοχής»

Η Αυστρία, ως ηγετικό μέλος του συνασπισμού των έξι λεγόμενων «φειδωλών» χωρών, απαιτεί γενναίο «κούρεμα» αρκετών εκατοντάδων δισεκατομμυρίων ευρώ στο σχέδιο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, το οποίο αγγίζει τα 2 τρισεκατομμύρια ευρώ. Το συγκεκριμένο μπλοκ ζητά ανακατεύθυνση των πόρων προς τομείς όπως η ανταγωνιστικότητα, η ασφάλεια και η ενίσχυση της ευρωπαϊκής άμυνας, μακριά από τη λογική των διογκωμένων δαπανών.

Στον αντίποδα βρίσκεται το ισχυρό μέτωπο των 17 κρατών-μελών, γνωστών ως «Φίλοι της Συνοχής» –στο οποίο συμμετέχει ενεργά και η Ελλάδα–, που αντιτίθεται σε οποιαδήποτε συρρίκνωση του συνολικού προϋπολογισμού. Η ομάδα αυτή υπερασπίζεται σθεναρά τη διατήρηση των κονδυλίων για τις παραδοσιακές κοινοτικές πολιτικές, πρωτίστως για την Πολιτική Συνοχής και την Κοινή Αγροτική Πολιτική, θεωρώντας τες κρίσιμες για τη σύγκλιση και την κοινωνική σταθερότητα.

Διπλωματικός πυρετός υπό τον Αντόνιο Κόστα

Το χάσμα των δύο πλευρών επιβεβαιώθηκε και από την πρόσφατη απόρριψη, εκ μέρους των «φειδωλών», του συμβιβαστικού κειμένου που παρουσίασε η ιρλανδική προεδρία του Συμβουλίου της ΕΕ. Η πρόταση αυτή προέβλεπε συνολικές δαπάνες ύψους 1,83 τρισεκατομμυρίων ευρώ για την επταετία, μειωμένες κατά 159 δισεκατομμύρια ευρώ συγκριτικά με την αρχική εισήγηση της Κομισιόν, χωρίς ωστόσο να ικανοποιεί τις απαιτήσεις της Βιέννης και των συμμάχων της.

Το δύσκολο έργο της γεφύρωσης των αντιθέσεων έχει αναλάβει ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, Αντόνιο Κόστα, ο οποίος επιδίδεται σε έναν αγώνα δρόμου προκειμένου να αποτρέψει το αδιέξοδο. Οι εντατικές επαφές μεταξύ των ευρωπαϊκών πρωτευουσών αναμένεται να κορυφωθούν ενόψει της Έκτακτης Συνόδου Κορυφής στις 26 και 27 Νοεμβρίου, όπου οι «27» θα κληθούν να αποδείξουν αν υπάρχει περιθώριο σύγκλισης ή αν η ΕΕ οδεύει προς μια παρατεταμένη κρίση για τα οικονομικά της θεμέλια.