Ελληνοτουρκικά: Η κρίσιμη γεωπολιτική συγκυρία πριν από τις κάλπες και η ανάγκη εθνικής γραμμής

Ενώ το εγχώριο πολιτικό σκηνικό αναλώνεται σε πρόωρες εκλογικές αναλύσεις, σενάρια αυτοδυναμίας και συσχετισμούς δυνάμεων ενόψει των επόμενων εθνικών εκλογών, η πραγματικότητα της εξωτερικής πολιτικής θέτει άμεσες και πιεστικές προκλήσεις. Στο επίκεντρο του ενδιαφέροντος βρίσκονται εκ νέου οι ελληνοτουρκικές σχέσεις, καθώς η πάγια τακτική της Άγκυρας επαναφέρει με ένταση το ζήτημα της διασφάλισης της εθνικής κυριαρχίας και των κυριαρχικών δικαιωμάτων της Ελλάδας και της Κύπρου.

Το τέλος της στρατηγικής αναβολής στα εθνικά θέματα

Για σχεδόν πέντε δεκαετίες, η ελληνική διπλωματία συχνά επέλεγε τη διατήρηση μιας εύθραυστης ηρεμίας με τη γείτονα χώρα, μεταθέτοντας τη λήψη κρίσιμων αποφάσεων στις επόμενες κυβερνήσεις. Οι επαναλαμβανόμενες συνομιλίες τεχνικών κλιμακίων και οι διακηρύξεις περί μη απεμπόλησης των δικαιωμάτων για επέκταση των χωρικών υδάτων στα 12 ναυτικά μίλια και την οριοθέτηση Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης (ΑΟΖ) λειτούργησαν ως ανάχωμα, χωρίς ωστόσο να εξαλείψουν την υποκείμενη απειλή.

Η συγκυρία πλέον δεν αφήνει περιθώρια για περαιτέρω μετάθεση του προβλήματος. Η ιστορική εμπειρία αποδεικνύει ότι η αναβλητικότητα σε ζητήματα εθνικής στρατηγικής οδηγεί σε αδιέξοδα, την ώρα που το γεωπολιτικό περιβάλλον στην Ανατολική Μεσόγειο μεταβάλλεται ραγδαία.

Η ολιστική αμφισβήτηση της κυριαρχίας από την Άγκυρα

Η τουρκική πλευρά έχει κλιμακώσει τις διεκδικήσεις της, προβάλλοντας μια ολιστική αμφισβήτηση του διεθνούς δικαίου και των διεθνών συνθηκών. Οι αιτιάσεις εκτείνονται από το καθεστώς των νησιών του Ανατολικού Αιγαίου και την επήρεια του Καστελλόριζου σε σχέση με τη θαλάσσια σύνδεση με την Κύπρο, έως τις θαλάσσιες ζώνες ανατολικά και νότια της Κρήτης.

Με προσχηματικά νομικά επιχειρήματα και την επίκληση του «δικαίου του ισχυρού», επιχειρείται η δημιουργία τετελεσμένων στο Αιγαίο και τη Μεσόγειο. Απέναντι σε αυτή τη στρατηγική, η Ελλάδα καλείται να διακηρύξει και να κατοχυρώσει την εθνική της επικράτεια με απόλυτη σαφήνεια, υπενθυμίζοντας παράλληλα προς τη διεθνή κοινότητα ότι τα ελληνικά και κυπριακά σύνορα αποτελούν ταυτόχρονα και τα εξωτερικά σύνορα της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Η πολιτική ευθύνη και η αποτροπή του εσωτερικού διχασμού

Η διαχείριση της τουρκικής πίεσης βαραίνει πρωτίστως την κυβέρνηση του Κυριάκου Μητσοτάκη και την κοινοβουλευτική πλειοψηφία πριν από την προσφυγή στις κάλπες. Ωστόσο, η ευθύνη διαπερνά οριζόντια το σύνολο του πολιτικού συστήματος. Η αντιπολίτευση, καθώς και έμπειρα πολιτικά στελέχη, όπως ο πρώην πρωθυπουργός Αντώνης Σαμαράς, οφείλουν να συμβάλουν στη διαμόρφωση ενός αρραγούς εσωτερικού μετώπου.

Η επιδίωξη της Άγκυρας για εκμετάλλευση τυχόν πολιτικού διχασμού στην Αθήνα αποτελεί γνωστή τακτική. Η απάντηση της χώρας οφείλει να βασίζεται στη στρατηγική ψυχραιμία, την ενίσχυση των διεθνών συμμαχιών και την αδιαπραγμάτευτη υπεράσπιση της εθνικής ακεραιότητας, υπερβαίνοντας τις πρόσκαιρες προεκλογικές σκοπιμότητες.