«Δαίδαλος»: Ο νέος εθνικός υπερυπολογιστής αλλάζει επίπεδο την Ελλάδα – Στην παγκόσμια ελίτ της Τεχνητής Νοημοσύνης

Σε μια ιστορική καμπή για το ψηφιακό μέλλον και την ερευνητική κοινότητα της χώρας, εγκαινιάστηκε στο Τεχνολογικό Πολιτιστικό Πάρκο Λαυρίου του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου ο νέος εθνικός υπερυπολογιστής «Δαίδαλος». Παρουσία του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη, επισφραγίστηκε η είσοδος της Ελλάδας σε ένα κλειστό κλαμπ κρατών που διαθέτουν υποδομές υπερυπολογιστικής αιχμής, ικανές να τροφοδοτήσουν τη νέα γενιά εφαρμογών Τεχνητής Νοημοσύνης και επιστημονικών προσομοιώσεων.

Το έργο, συνολικού προϋπολογισμού 58,9 εκατομμυρίων ευρώ, υλοποιήθηκε από το Εθνικό Δίκτυο Υποδομών Τεχνολογίας και Έρευνας (ΕΔΥΤΕ – GRNET). Η χρηματοδότηση προέρχεται από το Εθνικό Σχέδιο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας «Ελλάδα 2.0» μέσω του NextGenerationEU, καθώς και από την Ευρωπαϊκή Κοινή Επιχείρηση EuroHPC JU.

Επιδόσεις παγκόσμιας κλάσης στις λίστες TOP500 και Green500

Ο «Δαίδαλος» εντυπωσιάζει με την ωμή ισχύ του, καταγράφοντας μετρημένη υπολογιστική επίδοση 85,69 petaflops στο διεθνώς αναγνωρισμένο LINPACK Benchmark. Με αυτή την επίδοση, κατέκτησε την 31η θέση στην παγκόσμια κατάταξη των ισχυρότερων συστημάτων TOP500. Παράλληλα, εξαιρετική είναι και η ενεργειακή του συμπεριφορά, καθώς κατέλαβε την 23η θέση στη λίστα Green500, αποδεικνύοντας ότι η κορυφαία ταχύτητα μπορεί να συνδυαστεί με τη βιωσιμότητα.

Σε σύγκριση με το προηγούμενο εθνικό σύστημα, τον υπερυπολογιστή ARIS, ο «Δαίδαλος» είναι 150 φορές ισχυρότερος, εκτελώντας δεκάδες τετράκις εκατομμύρια πράξεις κινητής υποδιαστολής ανά δευτερόλεπτο. Βασίζεται σε αρχιτεκτονική της Hewlett Packard Enterprise με προηγμένους επιταχυντές NVIDIA GH200 και τεχνολογία άμεσης υγρής ψύξης. Η εγκατάστασή του στο ιστορικό, αναγνωρισμένο βιομηχανικό κτίριο του πρώην Ηλεκτρικού Σταθμού Λαυρίου αξιοποιεί ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, ελαχιστοποιώντας το περιβαλλοντικό αποτύπωμα.

Η σύγκριση με την Ευρώπη και το «εργοστάσιο» AI «Pharos»

Με αυτή την υποδομή, η Ελλάδα τοποθετείται δίπλα σε ευρωπαϊκούς κολοσσούς υπερυπολογιστικής, όπως τα συστήματα JUPITER της Γερμανίας, LUMI της Φινλανδίας και Leonardo της Ιταλίας. Ο «Δαίδαλος» αποτελεί τον θεμέλιο λίθο για το νέο ελληνικό «εργοστάσιο» Τεχνητής Νοημοσύνης (AI Factory) με την ονομασία «Pharos», το οποίο καθιστά τη χώρα μία από τις πρώτες στην Ευρώπη με εξειδικευμένη υποδομή αυτού του είδους.

Οι υπολογιστικοί πόροι του συστήματος θα διατεθούν σε πανεπιστήμια, ερευνητικά ιδρύματα, νεοφυείς και μικρομεσαίες επιχειρήσεις, αλλά και στον δημόσιο τομέα. Στόχος είναι η εκπαίδευση εξελιγμένων μοντέλων ΤΝ, η ανάλυση μαζικών δεδομένων και η επιτάχυνση της έρευνας σε κρίσιμους τομείς όπως η ιατρική, η κλιματική κρίση, η προστασία του περιβάλλοντος και ο πολιτισμός. Ο «Δαίδαλος» αναμένεται να ανακόψει το φαινόμενο της διαρροής επιστημονικού προσωπικού στο εξωτερικό, προσελκύοντας ταλέντο και επενδύσεις υψηλής τεχνολογίας.