Γ. Στουρνάρας: Η Αθήνα ως ατμομηχανή της οικονομίας και το «καμπανάκι» για το στεγαστικό

Τον κομβικό ρόλο της Αθήνας ως βασικού μοχλού της ελληνικής οικονομίας, αλλά και τις έντονες πιέσεις που προκαλεί η ίδια της η ανάπτυξη, ανέδειξε ο διοικητής της Τράπεζας της Ελλάδος, Γιάννης Στουρνάρας. Μιλώντας στο συνέδριο «Διάλογοι για την Αθήνα: Από τον μύθο στη σύγχρονη πόλη», ο κεντρικός τραπεζίτης έκρουσε τον κώδωνα του κινδύνου για τη στεγαστική κρίση και τις αντοχές των υποδομών, τονίζοντας ότι η πρωτεύουσα βρίσκεται αντιμέτωπη με το «κόστος της επιτυχίας της».

Το ισχυρό οικονομικό και τουριστικό αποτύπωμα της Αττικής

Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσίασε ο κ. Στουρνάρας, η Αττική παράγει σήμερα σχεδόν το 50% της εθνικής Ακαθάριστης Προστιθέμενης Αξίας και συγκεντρώνει περίπου το 40% της συνολικής απασχόλησης της χώρας. Το κατά κεφαλήν ΑΕΠ στην περιφέρεια της πρωτεύουσας προσεγγίζει τις 30.000 ευρώ, έναντι 21.000 ευρώ για το σύνολο της ελληνικής επικράτειας, ενώ στην περιοχή κατευθύνεται σχεδόν το ένα τρίτο των ακαθάριστων επενδύσεων πάγιου κεφαλαίου.

Καθοριστική είναι η συμβολή του τουριστικού τομέα, ο οποίος καταγράφει θεαματική άνοδο. Το μερίδιο της Αττικής στις εθνικές ταξιδιωτικές εισπράξεις εκτινάχθηκε στο 25,8% το 2025 από 14,7% το 2019, με τις εισπράξεις να σημειώνουν αύξηση κατά 125,3% και τις επισκέψεις κατά 63,8%. Η εξέλιξη αυτή τροφοδοτεί ένα ευρύ φάσμα δραστηριοτήτων στον τριτογενή τομέα, συμπεριλαμβανομένων του εμπορίου, της εστίασης, του πολιτισμού και των μεταφορών.

Το στεγαστικό πρόβλημα και οι πιέσεις στην παραγωγικότητα

Ωστόσο, η ραγδαία συγκέντρωση πληθυσμού, τουριστών και επιχειρηματικών δραστηριοτήτων δημιουργεί ασφυκτικές συνθήκες. Η άνοδος των τιμών των ακινήτων –κατά 6,6% το 2025 και 5% το δεύτερο τρίμηνο του 2026– αποτυπώνει την επενδυτική δυναμική, αλλά ταυτόχρονα καθιστά την εύρεση προσιτής κατοικίας εξαιρετικά δύσκολη για νέους και νοικοκυριά μεσαίων και χαμηλών εισοδημάτων.

Όπως υπογράμμισε ο διοικητής της ΤτΕ, το στεγαστικό ζήτημα έχει άμεσο αντίκτυπο στην πραγματική οικονομία. Όταν το κόστος στέγασης αυξάνεται ταχύτερα από τα εισοδήματα, περιορίζεται η κινητικότητα του εργατικού δυναμικού και δυσχεραίνεται η προσέλκυση εργαζομένων από τις επιχειρήσεις. Παράλληλα, το κυκλοφοριακό πρόβλημα προκαλεί απώλεια παραγωγικών ωρών, μεγαλύτερη κατανάλωση ενέργειας και αυξημένο κόστος μετακίνησης.

Επενδύσεις σε υποδομές και σύνδεση με την περιφέρεια

Για την αντιμετώπιση αυτών των ανισορροπιών, ο κ. Στουρνάρας πρότεινε έναν νέο επενδυτικό κύκλο στις μητροπολιτικές υποδομές. Οι προτεραιότητες περιλαμβάνουν την επέκταση των μέσων σταθερής τροχιάς (μετρό και προαστιακός), την ενίσχυση των δημόσιων συγκοινωνιών, ψηφιακά και ενεργειακά δίκτυα, αντιπλημμυρικά έργα, καθώς και στοχευμένες παρεμβάσεις για την αύξηση της προσφοράς κατοικιών.

Κλείνοντας, ξεκαθάρισε ότι στόχος δεν είναι μια υπέρμετρα ισχυρή Αθήνα εις βάρος της περιφέρειας, αλλά μια σύγχρονη, ανταγωνιστική μητρόπολη που θα λειτουργεί ως επιταχυντής καινοτομίας και εξωστρέφειας για ολόκληρη τη χώρα.