Αυτοκτονίες: Η ανησυχητική αύξηση το 2025 και η πρόταση της ΚΛΙΜΑΚΑ για σύμπραξη με την Αστυνομία

Ιδιαίτερα ανησυχητικά είναι τα στοιχεία για την πορεία των αυτοκτονιών στη χώρα μας, καθώς το Παρατηρητήριο Αυτοκτονιών του φορέα «ΚΛΙΜΑΚΑ» κατέγραψε αύξηση 24% στους σχετικούς θανάτους για το 2025. Τα ευρήματα αυτά αναδεικνύουν την επιτακτική ανάγκη αναθεώρησης των στρατηγικών πρόληψης και ενίσχυσης των συνεργειών ανάμεσα στους αρμόδιους φορείς ψυχικής υγείας και τις αρχές πρώτης γραμμής, με προεξάρχουσα την Ελληνική Αστυνομία.

Η δραματική άνοδος των δεικτών και η ανάγκη πολυεπίπεδης παρέμβασης

Η καταγεγραμμένη αύξηση κατά σχεδόν ένα τέταρτο μέσα σε έναν χρόνο επιβεβαιώνει ότι η αυτοκτονικότητα παραμένει ένα κρίσιμο, αλλά συχνά υποτιμημένο ζήτημα δημόσιας υγείας. Το Παρατηρητήριο της ΚΛΙΜΑΚΑ, το οποίο παρακολουθεί συστηματικά τα περιστατικά σε πανελλαδικό επίπεδο, επισημαίνει ότι πίσω από τους αριθμούς κρύβονται σύνθετοι κοινωνικοί, οικονομικοί και ψυχολογικοί παράγοντες, οι οποίοι απαιτούν άμεση και συντονισμένη απόκριση.

Παράλληλα, οι ειδικοί υπογραμμίζουν ότι οι πραγματικοί αριθμοί ενδέχεται να είναι ακόμη υψηλότεροι, λόγω του έντονου κοινωνικού στίγματος και της υποκαταγραφής των αυτοκαταστροφικών συμπεριφορών ως ατυχημάτων. Για τον λόγο αυτό, η συλλογή ακριβών δεδομένων και η ταχεία αναγνώριση των ομάδων υψηλού κινδύνου καθίστανται προτεραιότητα για τη χάραξη στοχευμένων πολιτικών αποτροπής.

Ο ρόλος της ΕΛ.ΑΣ. και η πρόταση για πιλοτική συνεργασία

Στο πλαίσιο αυτό, η ΚΛΙΜΑΚΑ προτείνει τη θεσμοθέτηση μιας πιλοτικής συνεργασίας με την Ελληνική Αστυνομία, εστιάζοντας στον καίριο ρόλο που διαδραματίζουν τα σώματα ασφαλείας. Οι αστυνομικοί αποτελούν, στη συντριπτική πλειονότητα των περιπτώσεων, τους πρώτους ανταποκριτές σε περιστατικά απόπειρας ή ολοκληρωμένης αυτοκτονίας, γεγονός που τους φέρνει σε άμεση επαφή τόσο με άτομα σε οξεία κρίση όσο και με τις οικογένειές τους.

Η πρόταση περιλαμβάνει την εξειδικευμένη εκπαίδευση του ένστολου προσωπικού στη διαχείριση κρίσεων, στην έγκαιρη αναγνώριση των προειδοποιητικών σημαδιών και στην ασφαλή αποκλιμάκωση καταστάσεων υψηλού κινδύνου. Μέσω της κατάλληλης κατάρτισης, οι αστυνομικοί μπορούν να λειτουργήσουν ως κρίσιμος συνδετικός κρίκος ανάμεσα στον πολίτη που βρίσκεται σε απόγνωση και στις εξειδικευμένες δομές ψυχικής υγείας.

Αξιοποίηση των δεδομένων έρευνας για τη σωτηρία ζωών

Κομβικό σημείο της πρωτοβουλίας αποτελεί η αξιοποίηση των στοιχείων που προκύπτουν κατά τη διαδικασία διερεύνησης των θανάτων από τις αστυνομικές αρχές. Μέσω μιας τυποποιημένης και επιστημονικά τεκμηριωμένης διαδικασίας, παρόμοιας με την πρακτική της «ψυχολογικής αυτοψίας», μπορούν να καταγραφούν οι συνθήκες, τα μέσα και τα ιστορικά μοτίβα που οδήγησαν στην πράξη, χωρίς να παραβιάζονται τα προσωπικά δεδομένα.

Η ανάλυση αυτών των πληροφοριών προσφέρει ανεκτίμητα συμπεράσματα για τα «τυφλά σημεία» του συστήματος υποστήριξης, επιτρέποντας τη διαμόρφωση προληπτικών παρεμβάσεων σε συγκεκριμένες γεωγραφικές περιοχές ή ηλικιακές ομάδες. Όπως τονίζουν οι υπεύθυνοι της ΚΛΙΜΑΚΑ, η αυτοκτονία μπορεί να προληφθεί όταν υπάρχει έγκαιρη παρέμβαση, συλλογική ευαισθητοποίηση και ουσιαστική διατομεακή συνεργασία.

Σημείωση: Εάν εσείς ή κάποιο άτομο που γνωρίζετε βρίσκεται σε κρίση ή χρειάζεται ψυχολογική υποστήριξη, η 24ωρη Γραμμή Παρέμβασης για την Αυτοκτονία λειτουργεί στον αριθμό 1018.