Τσίπρας σε άμυνα διαρκείας: το 2015 ως «σημαία» και το σήμερα ως πεδίο εσωτερικών ρήξεων

Ο Αλέξης Τσίπρας επιχειρεί να ξαναγράψει το πολιτικό του αφήγημα με αιχμή το 2015, όχι μόνο απέναντι στους επικριτές του αλλά –κυρίως– απέναντι στους πρώην συνοδοιπόρους του που αμφισβητούν ανοιχτά τη στρατηγική και την αξιοπιστία του. Η άρνησή του να συμμετάσχει στο ντοκιμαντέρ και η επιθετική επιστολή προς τους δημιουργούς του δεν είναι μια απλή διαφωνία για την «ιστορική αλήθεια», αλλά μια συνειδητή επιλογή πόλωσης: μετατρέπει το παρελθόν σε πεδίο σύγκρουσης, ώστε να συσπειρώσει γύρω του ένα νέο πολιτικό ακροατήριο, κόβοντας ταυτόχρονα γέφυρες με το παλιό.

Το πρόβλημα, ωστόσο, για τον πρώην πρωθυπουργό δεν είναι το τι λένε οι δημοσιογράφοι, αλλά το τι ψιθυρίζεται –και πλέον λέγεται ανοιχτά– μέσα στον ίδιο του τον χώρο. Όταν κορυφαία στελέχη αφήνουν αιχμές για «προσωπικές στρατηγικές» και ζητούν επαναπροσδιορισμό πορείας, τότε το αφήγημα της «επιστροφής» δείχνει περισσότερο ως προσωπικό project παρά ως συλλογική ανάγκη. Και αυτό ακριβώς αποτυπώνεται: ένας Τσίπρας που μιλά για «νέα αρχή», αλλά κουβαλά όλες τις εκκρεμότητες της παλιάς.

Ακόμη πιο αποκαλυπτική είναι η κριτική από τον χώρο της πολιτικής οικολογίας, που ξεγυμνώνει το λεγόμενο «μανιφέστο» του. Όταν οι ίδιοι οι δυνητικοί σύμμαχοι μιλούν για γενικόλογες διακηρύξεις, απουσία ουσιαστικού σχεδίου και «πράσινο άλλοθι», τότε η εικόνα του νέου φορέα μετατρέπεται σε ένα γνώριμο σχήμα: πολλά συνθήματα, λίγη ουσία και ακόμη λιγότερη αυτοκριτική.

Στην πραγματικότητα, ο πρώην πρωθυπουργός δείχνει να κινείται σε δύο παράλληλες τροχιές που δύσκολα συγκλίνουν. Από τη μία, επιχειρεί να υπερασπιστεί κάθε πτυχή της διακυβέρνησής του το 2015, απορρίπτοντας οποιαδήποτε κριτική ως «συκοφαντία». Από την άλλη, υπόσχεται μια «ριζικά νέα» πολιτική πρόταση. Το ερώτημα είναι προφανές: πώς μπορεί να υπάρξει νέο αφήγημα όταν δεν έχει κλείσει πειστικά το παλιό;

Και κάπου εκεί αρχίζει να φαίνεται το πραγματικό διακύβευμα. Η σύγκρουση δεν είναι με το ντοκιμαντέρ ούτε με τους πολιτικούς αντιπάλους. Είναι μια μάχη ελέγχου του ίδιου του χώρου που τον ανέδειξε – μια μάχη που, όσο εντείνεται, τόσο αποκαλύπτει ότι η «επιστροφή» Τσίπρα μόνο ομαλή δεν θα είναι.