Το άρθρο 86 γεννήθηκε από φόβο, ωρίμασε ως ασπίδα, και κατέληξε σύμβολο ατιμωρησίας. Και ο βασικός αρχιτέκτονας αυτής της μεταμόρφωσης έχει όνομα: Ευάγγελος Βενιζέλος. Η αναθεώρηση του 2001, που ο ίδιος παρουσιάζει σαν «εκσυγχρονισμό», στην ουσία έδωσε στη Βουλή νέα εργαλεία για να προστατεύει την εξουσία από τη Δικαιοσύνη, όχι για να υπηρετεί τη Δημοκρατία.
Ο μύθος του «διπλασιασμού του χρόνου παραγραφής» καταρρέει μόλις κοιτάξει κανείς την πραγματικότητα: δεν μετράται σε χρόνια αλλά σε κοινοβουλευτικές συνόδους. Δύο εκλογικοί γύροι για αυτοδυναμία και μια Βουλή διάρκειας λίγων εβδομάδων αρκούν για να εξανεμιστεί κάθε όριο. Το άρθρο 86 έγινε εργαλείο, όχι εγγύηση.
Και εδώ έρχεται η αντιπολιτευτική εκδοχή, που πολλοί αγνοούν: το ίδιο άρθρο χρησιμοποιείται για να στήνονται λαϊκά δικαστήρια από την αντιπολίτευση. Οι εξεταστικές επιτροπές μετατρέπονται σε σκιώδη δικαστήρια, όπου η Βουλή παύει να νομοθετεί και παίζει τον ρόλο ανακριτή, εισαγγελέα και δικαστή ταυτόχρονα. Οι πολιτικές διαμάχες μετατρέπονται σε δίκες εντυπώσεων, με το άρθρο 86 να νομιμοποιεί την καταστρατήγηση της θεσμικής ισορροπίας.
Ο Βενιζέλος μπορεί να μιλά για «δικαστικά συμβούλια» και σωστή εφαρμογή του νόμου, αλλά η αλήθεια είναι ότι το άρθρο 86, όπως το σχεδίασε, έδωσε όπλα σε πολιτικές πλειοψηφίες και αντιπολιτεύσεις για να ακυρώνουν τη νομοθετική εξουσία και να στήνουν σκηνικά πολιτικών δικών. Από φόβο σε ασπίδα, και από ασπίδα σε εργαλείο ατιμωρησίας και πολιτικών θεαμάτων – αυτή είναι η πραγματική κληρονομιά του Βενιζέλου στο άρθρο 86.
Η εποχή του άρθρου 86 περί «ευθύνης υπουργών», έρχεται στο τέλος της, με την επερχόμενη συνταγματική αναθεώρηση, που προανήγγειλε ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης.
