OFF THE RECORD: Άντε καλέ σιγά, κόβονται τα ρουσφέτια;
Η επίκληση της κληρονομιάς του Ανδρέα Παπανδρέου δεν αρκεί για να κρύψει την εσωστρέφεια, τις διαρροές στελεχών και την αμηχανία της ηγεσίας.
Τριάντα χρόνια μετά τον θάνατο του Ανδρέα Παπανδρέου, η Χαριλάου Τρικούπη επιχειρεί να αντλήσει πολιτικό οξυγόνο από το πιο ισχυρό κεφάλαιο της ιστορίας της, αναζητώντας στην αίγλη του ιδρυτή του ΠΑΣΟΚ μια απάντηση στα σημερινά αδιέξοδα. Όμως όσο η ηγεσία του Νίκου Ανδρουλάκη επιχειρεί να επενδύσει συμβολικά στο παπανδρεϊκό αποτύπωμα, η πραγματικότητα γίνεται ολοένα και πιο δύσκολη. Οι εσωκομματικές συγκρούσεις, η αδυναμία χάραξης ξεκάθαρης στρατηγικής απέναντι στην ΕΛ.Α.Σ. του Αλέξη Τσίπρα και οι αυξανόμενες ανησυχίες για νέες αποχωρήσεις στελεχών συνθέτουν ένα σκηνικό ανασφάλειας που δύσκολα καλύπτεται με ιστορικές αναφορές και επετειακές εκδηλώσεις.
Το πρόβλημα για τη Χαριλάου Τρικούπη δεν είναι ότι τιμά τον Ανδρέα Παπανδρέου. Είναι ότι μοιάζει να τον χρησιμοποιεί ως πολιτικό καταφύγιο τη στιγμή που αδυνατεί να απαντήσει στα κρίσιμα ερωτήματα του παρόντος. Την ώρα που ο Αλέξης Τσίπρας διεκδικεί ανοιχτά χώρο στην κεντροαριστερά και στελέχη με βαθιές παπανδρεϊκές ρίζες κοιτούν προς την ΕΛ.Α.Σ., το ΠΑΣΟΚ εμφανίζεται εγκλωβισμένο στις δικές του αντιφάσεις, χωρίς ενιαίο μήνυμα, χωρίς σαφή κατεύθυνση και με μια ηγεσία που περισσότερο διαχειρίζεται εσωτερικές ισορροπίες παρά διαμορφώνει πολιτική δυναμική.
Τα προβλήματα
Η περίπτωση του Μαρίνου Σκανδάμη αποτυπώνει με τον πιο χαρακτηριστικό τρόπο το πρόβλημα που αντιμετωπίζει σήμερα το ΠΑΣΟΚ. Ένα στέλεχος με παπανδρεϊκές αναφορές, με διαδρομή στην παράταξη και δημόσια παρουσία επί σειρά ετών, βρίσκεται πλέον με το ένα πόδι εκτός κόμματος και με ανοιχτό το ενδεχόμενο συμπόρευσης με τον Αλέξη Τσίπρα. Και δεν είναι ο μόνος που προκαλεί ανησυχία στη Χαριλάου Τρικούπη.
Η αλήθεια είναι ότι αρκετά στελέχη βλέπουν την ΕΛ.Α.Σ. να λειτουργεί ως πολιτικός μαγνήτης για ένα τμήμα του παραδοσιακού πασοκικού ακροατηρίου, ιδιαίτερα σε περιοχές όπου η επιρροή του Ανδρέα Παπανδρέου παραμένει ισχυρή. Γι’ αυτό και η αυριανή εκδήλωση στο Καλέντζι έχει πολύ μεγαλύτερη πολιτική σημασία από έναν απλό επετειακό χαρακτήρα. Πρόκειται ουσιαστικά για μια προσπάθεια επίδειξης συσπείρωσης απέναντι στον φόβο των διαρροών.
Το πρόβλημα γίνεται ακόμη πιο σύνθετο από τη συνεχιζόμενη σύγκρουση στρατηγικών στο εσωτερικό του κόμματος. Από τη μία πλευρά βρίσκονται στελέχη που αφήνουν ανοιχτά όλα τα μετεκλογικά ενδεχόμενα, ακόμη και τη συνεργασία με τη Νέα Δημοκρατία αν το επιβάλουν οι συσχετισμοί. Από την άλλη, στελέχη όπως ο Χάρης Δούκας επιμένουν στη λογική των προοδευτικών συνεργασιών και της συνεννόησης με τον ευρύτερο χώρο της κεντροαριστεράς. Το αποτέλεσμα είναι ένα κόμμα που εκπέμπει διαφορετικά μηνύματα ανάλογα με το ποιος μιλάει κάθε φορά.
Και ενώ η ηγεσία προσπαθεί να εμφανίσει εικόνα ανασυγκρότησης μέσω της συγκρότησης ψηφοδελτίων και της επιχείρησης διεύρυνσης, η πολιτική συζήτηση εξακολουθεί να περιστρέφεται γύρω από το ποιος φεύγει, ποιος μένει και ποιος συνομιλεί με τον Τσίπρα. Πρόκειται για μια εικόνα που κάθε άλλο παρά πειστική μπορεί να θεωρηθεί για ένα κόμμα που φιλοδοξεί να εμφανιστεί ως εναλλακτική πρόταση εξουσίας.
Το μεγαλύτερο πρόβλημα όμως για τον Νίκο Ανδρουλάκη είναι ότι η επίκληση του Ανδρέα Παπανδρέου δεν λύνει τα σημερινά πολιτικά διλήμματα. Η ιστορική παρακαταθήκη μπορεί να εμπνέει τη βάση, δεν μπορεί όμως να απαντήσει στο ερώτημα ποια είναι η στρατηγική του ΠΑΣΟΚ απέναντι στη Νέα Δημοκρατία, απέναντι στον Τσίπρα και απέναντι στις επόμενες εκλογές. Και όσο αυτές οι απαντήσεις καθυστερούν, τόσο θα ενισχύεται η αίσθηση ότι το κόμμα αναζητά στο παρελθόν τη βεβαιότητα που δεν μπορεί να βρει στο παρόν.
Επένδυση στον Ανδρέα
Η εικόνα ενός κόμματος που τιμά τον ιδρυτή του την ώρα που στελέχη του αναζητούν πολιτική στέγη αλλού είναι βαθιά συμβολική. Η Χαριλάου Τρικούπη επιχειρεί να μετατρέψει το ιστορικό βάρος του Ανδρέα Παπανδρέου σε πολιτικό πλεονέκτημα. Το ερώτημα είναι αν αρκεί η νοσταλγία για να συγκρατήσει τις φυγόκεντρες δυνάμεις ή αν τελικά οι εσωτερικές αντιφάσεις θα αποδειχθούν ισχυρότερες από τους συμβολισμούς.
