Return Hubs: Τη Δευτέρα οι επίσημες ανακοινώσεις για την πρώτη χώρα εκτός ΕΕ – Στις επαφές ο Θάνος Πλεύρης

Σε μια κρίσιμη καμπή εισέρχεται η ευρωπαϊκή μεταναστευτική πολιτική, καθώς τη Δευτέρα αναμένεται να ανακοινωθεί επίσημα η πρώτη χώρα εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης που θα φιλοξενήσει κόμβο επιστροφής παράτυπων μεταναστών («Return Hub»).

Στις σχετικές διεργασίες και συνομιλίες δίνει το «παρών» ο κοινοβουλευτικός εκπρόσωπος της Νέας Δημοκρατίας, Θάνος Πλεύρης, υπογραμμίζοντας τη βαρύτητα που αποδίδει η Αθήνα στη θέσπιση αυστηρότερων μηχανισμών επαναπατρισμού σε ευρωπαϊκό επίπεδο.

Τι είναι τα Return Hubs και πώς θα λειτουργούν

Ο όρος «Return Hubs» περιγράφει ειδικά κέντρα επιστροφής που χωροθετούνται σε τρίτες χώρες, εκτός των συνόρων της ΕΕ. Σε αυτές τις δομές προβλέπεται να μεταφέρονται υπήκοοι τρίτων χωρών οι οποίοι έχουν εισέλθει παράτυπα στο ευρωπαϊκό έδαφος και των οποίων οι αιτήσεις ασύλου έχουν απορριφθεί τελεσίδικα, καθώς δεν πληρούν τις προϋποθέσεις χορήγησης διεθνούς προστασίας.

Σκοπός του νέου αυτού μοντέλου είναι να αποσυμφορηθούν τα συστήματα υποδοχής των κρατών-μελών και να επιταχυνθούν οι διαδικασίες επιστροφής στις χώρες προέλευσης. Οι εν λόγω κόμβοι στοχεύουν στην αντιμετώπιση του χρόνιου ευρωπαϊκού προβλήματος των χαμηλών ποσοστών εκτέλεσης απελάσεων, λειτουργώντας παράλληλα και ως αποτρεπτικός παράγοντας για τα κυκλώματα διακινητών.

Η ελληνική διάσταση και η παρουσία του Θάνου Πλεύρη

Η παρουσία του Θάνου Πλεύρη στις ανακοινώσεις και τις σχετικές επαφές σηματοδοτεί τη σαφή πρόθεση της ελληνικής πλευράς να πρωταγωνιστήσει στη διαμόρφωση της νέας ευρωπαϊκής αρχιτεκτονικής για το μεταναστευτικό. Για την Ελλάδα, ως χώρα πρώτης γραμμής, το ζήτημα της αποτελεσματικής εφαρμογής των επιστροφών αποτελεί σταθερή προτεραιότητα.

Η Αθήνα υποστηρίζει εδώ και καιρό ότι η ευρωπαϊκή αλληλεγγύη δεν μπορεί να εξαντλείται μόνο στην οικονομική ενίσχυση ή στη φύλαξη των εξωτερικών συνόρων, αλλά απαιτεί ρεαλιστικές λύσεις για όσους δεν δικαιούνται παραμονή. Η εφαρμογή των κέντρων επιστροφής εκτός ΕΕ θεωρείται από την ελληνική κυβέρνηση ως ένα απαραίτητο συμπληρωματικό εργαλείο για την αποσυμφόρηση της εθνικής επικράτειας.

Οι προκλήσεις και το νέο ευρωπαϊκό δόγμα

Η δημιουργία κόμβων εκτός ευρωπαϊκού εδάφους εντάσσεται σε μια ευρύτερη στροφή που παρατηρείται στις Βρυξέλλες και σε πολλές ευρωπαϊκές πρωτεύουσες προς την «εξωτερίκευση» της διαχείρισης των μεταναστευτικών ροών. Το εγχείρημα, ωστόσο, συνοδεύεται από σημαντικές νομικές, επιχειρησιακές και διπλωματικές προκλήσεις.

Η διασφάλιση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, το νομικό καθεστώς λειτουργίας αυτών των κέντρων και η διαρκής συνεργασία με τις χώρες υποδοχής αποτελούν κρίσιμες παραμέτρους για τη βιωσιμότητα του σχεδίου. Οι ανακοινώσεις της Δευτέρας αναμένεται να ρίξουν φως στις λεπτομέρειες της πρώτης διμερούς συμφωνίας, η οποία ενδέχεται να αποτελέσει τον πιλότο για ανάλογες πρωτοβουλίες σε ολόκληρη την ΕΕ.