OFF THE RECORD: Μη μου λες να ζω με αναμνήσεις…
Reimagine Tourism: Τι ισχύει για τις επεμβάσεις και τη δόμηση στον αιγιαλό – Το νομικό πλαίσιο και οι προκλήσεις

Το κρίσιμο ζήτημα της διαχείρισης της ελληνικής ακτογραμμής και των επεμβάσεων στον αιγιαλό τέθηκε στο επίκεντρο του συνεδρίου Reimagine Tourism in Greece, πρωτοβουλίας της εφημερίδας «Καθημερινή». Στο πλαίσιο των εργασιών του συνεδρίου, ο δρ. Κωνσταντίνος Καρατσώλης, δικηγόρος και εταίρος της DTK Law Firm, παρουσίασε αναλυτική μελέτη της 1830 Lab, η οποία κωδικοποιεί το ισχύον δίκαιο στη χώρα μας και αναδεικνύει τις χρόνιες παθογένειες, αλλά και τις συγκρούσεις χρήσεων στα παράκτια οικοσυστήματα.
Το καθεστώς των παραχωρήσεων και οι αυθαιρεσίες στις παραλίες
Με την ελληνική ακτογραμμή να εκτείνεται σε 13.676 χιλιόμετρα και να καταγράφει 623 βραβευμένες ακτές με «Γαλάζια Σημαία», η ισορροπία μεταξύ τουριστικής ανάπτυξης και προστασίας του περιβάλλοντος καθίσταται πιο επιτακτική από ποτέ. Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσιάστηκαν, καταγράφηκαν 9.170 παραχωρήσεις αιγιαλού σε ιδιώτες, εκ των οποίων το εντυπωσιακό 43% εμφανιζόταν χωρίς ενεργό συμβόλαιο στην ψηφιακή πλατφόρμα MyCoast, ενώ οι καταγγελίες των πολιτών για αυθαιρεσίες άγγιξαν τις 11.500.
Όπως ξεκαθάρισε ο κ. Καρατσώλης, το νομικό καθεστώς στην Ελλάδα παραμένει σαφές: ο αιγιαλός και η παραλία αποτελούν πράγματα κοινόχρηστα και βρίσκονται εκτός συναλλαγής. Η κυριότητά τους ανήκει απαρέγκλιτα στο κράτος και ουδέποτε μεταβιβάζονται, καθώς το μόνο που μπορεί να παραχωρηθεί υπό αυστηρούς όρους είναι η απλή χρήση τους.
Αποστάσεις δόμησης και το κενό του Πρωτοκόλλου της Βαρκελώνης
Σχετικά με τις κατασκευές και τη δόμηση, ο βασικός κανόνας ορίζει ότι επιτρέπεται αποκλειστικά ό,τι μπορεί να τοποθετηθεί και να απομακρυνθεί δίχως να αλλοιώνεται η φυσική μορφολογία της ακτής. Το ρυθμιστικό πλαίσιο προβλέπει διαβαθμισμένη προστασία:
- Σε απόσταση έως 25 μέτρα από τη γραμμή του αιγιαλού απαγορεύεται αυστηρά κάθε είδους δόμηση.
- Από τα 25 έως τα 30-50 μέτρα επιτρέπονται αποκλειστικά ήπιες, κινητές εγκαταστάσεις, ανάλογα με την ύπαρξη ή μη οργανωμένου χωρικού σχεδιασμού.
- Η κανονική οικοδομική δραστηριότητα επιτρέπεται μόνο πέραν των ορίων αυτών.
Παράλληλα, επισημάνθηκε ως σημαντικό έλλειμμα το γεγονός ότι η Ελλάδα δεν έχει κυρώσει ακόμη το Πρωτόκολλο της Βαρκελώνης. Σε αντίθεση με άλλα ευρωπαϊκά κράτη, όπου απαγορεύεται οριζόντια οποιαδήποτε δόμηση σε απόσταση μικρότερη των 100 μέτρων από την ακτή, το εθνικό δίκαιο διατηρεί πιο ελαστικά όρια.
Ηχορρύπανση και το αναφαίρετο δικαίωμα πρόσβασης στη φύση
Ιδιαίτερη αναφορά έγινε στους κανονισμούς για την ηχορρύπανση, όπου εφαρμόζονται οριζόντια αριθμητικά όρια ανεξαρτήτως του μεγέθους της επιχείρησης. Το ανώτατο όριο ορίζεται στα 50 dB για δραστηριότητες που γειτνιάζουν με οικιστικές ζώνες, στα 80 dB για όλες τις υπόλοιπες περιπτώσεις, ενώ ισχύει πλήρης απαγόρευση εκπομπής μουσικής στις θεσμοθετημένες «απάτητες παραλίες».
Καταλήγοντας, ο κ. Καρατσώλης υπογράμμισε ότι η πρόσβαση στη φύση συνιστά θεμελιώδες δικαίωμα («right to roam») που πρέπει να διέπει κάθε τουριστικό και πολεοδομικό σχεδιασμό. Η στρατηγική για το μέλλον του ελληνικού τουρισμού οφείλει να κινηθεί προς μια σταδιακά αυστηρότερη και κλιμακωτή προστασία των ακτών, θέτοντας απαράβατα όρια στις επεμβάσεις, ιδίως στις περιβαλλοντικά ευαίσθητες ζώνες.
























