Το ΠΑΣΟΚ επιχειρεί να πείσει ότι αλλάζει σελίδα, αλλά κάθε νέα υπόθεση αποκαλύπτει πόσο βαριά είναι ακόμα η σκιά του παρελθόντος. Η υπόθεση Παναγόπουλου δεν είναι απλώς ένα «ατυχές περιστατικό», όπως θα ήθελαν ορισμένοι στη Χαριλάου Τρικούπη. Είναι μια πολιτική δοκιμασία που ξεγυμνώνει τις αντιφάσεις ενός κόμματος το οποίο μιλά για ανανέωση, ενώ συνεχίζει να εγκλωβίζεται στα ίδια δίκτυα, τις ίδιες πρακτικές και –κυρίως– στα ίδια πρόσωπα.
Η επίκληση του τεκμηρίου της αθωότητας είναι θεσμικά ορθή. Όμως όταν συνοδεύεται από μισόλογα, υπαινιγμούς και «εμμέσως πλην σαφώς» αιτήματα παραίτησης, μετατρέπεται σε πολιτικό άλλοθι. Το ΠΑΣΟΚ δεν τόλμησε να πει καθαρά αυτό που ψιθυρίζει: ότι η υπόθεση Παναγόπουλου αποτελεί βαρίδι για την εικόνα του κόμματος και απειλεί να τινάξει στον αέρα το αφήγημα της ηθικής επανεκκίνησης. Έτσι, επέλεξε τη γνωστή συνταγή: αποστάσεις χωρίς ρήξη, καταδίκες χωρίς ονόματα, «κάθαρση» χωρίς κόστος.
Διεύρυνση ή διαχείριση κρίσης;
Την ίδια στιγμή, η επιχείρηση διεύρυνσης παρουσιάζεται ως στρατηγική απάντηση στις ανακατατάξεις της κεντροαριστεράς. Στην πράξη, όμως, μοιάζει περισσότερο με άσκηση εσωτερικής ισορροπίας. Κλήσεις, λίστες, διαρροές, «θεσμικοί» και «προσκεκλημένοι», χωρίς σαφές πολιτικό στίγμα και χωρίς ξεκάθαρο μήνυμα προς την κοινωνία. Η διεύρυνση γίνεται σε δόσεις, μην ενοχληθούν οι παλιοί και μην τρομάξουν οι νέοι. Ένα πολιτικό παζάρι χαμηλής έντασης, την ώρα που το κόμμα υποτίθεται ότι ετοιμάζεται για το μεγάλο άλμα.
Η πραγματικότητα είναι πιο σκληρή: το ΠΑΣΟΚ φοβάται τις συγκρούσεις. Φοβάται να κόψει δεσμούς με το συνδικαλιστικό παρελθόν που το εκθέτει, φοβάται να ξεκαθαρίσει με ποιους θέλει και με ποιους δεν θέλει να πορευτεί. Και όσο αποφεύγει τις καθαρές αποφάσεις, τόσο θα παγιδεύεται σε εσωτερικές ίντριγκες και επικοινωνιακές ασκήσεις επί χάρτου.
Σε αντίθεση, η κυβέρνηση παρακολουθεί χωρίς να παρεμβαίνει, αφήνοντας το ΠΑΣΟΚ να φθείρεται από τις ίδιες του τις αντιφάσεις. Γιατί τελικά, δεν υπάρχει πιο αποτελεσματική αντιπολίτευση από ένα κόμμα που υπόσχεται «νέο ξεκίνημα», αλλά δεν τολμά να κλείσει οριστικά τους λογαριασμούς με το παλιό.
