Η χθεσινή εμφάνιση του κυβερνητικού «κουαρτέτου» δεν ήταν απλώς μια ακόμη ανακοίνωση μέτρων προς τον αγροτικό κόσμο. Ήταν ένα σαφές πολιτικό και οικονομικό σήμα: το κράτος έκανε το βήμα του, τώρα η μπάλα περνά στο γήπεδο των αγροτικών κινητοποιήσεων. Και όσοι στο Μέγαρο Μαξίμου διαβάζουν τις εξελίξεις χωρίς συνθήματα, καταλαβαίνουν ότι μπαίνουμε στην τελική φάση μιας κρίσης που δεν μπορεί – και δεν πρέπει – να τραβήξει άλλο.
Το πακέτο για ρεύμα, αγροτικό πετρέλαιο και αναπλήρωση εισοδήματος δεν είναι ούτε συμβολικό ούτε αμελητέο. Αντιθέτως, κοστίζει δημοσιονομικά, έχει μετρημένη στόχευση και στέλνει μήνυμα σταθερότητας προς τις αγορές: η κυβέρνηση δεν τινάζει τον προϋπολογισμό στον αέρα, αλλά παρεμβαίνει όπου κρίνει ότι υπάρχει πραγματικό πρόβλημα. Αυτός ακριβώς είναι και ο λόγος που στο Μαξίμου λένε «μέχρι εδώ» στα οικονομικά αιτήματα. Όχι από πείσμα, αλλά γιατί η επόμενη υποχώρηση δεν θα ήταν πολιτική – θα ήταν δημοσιονομική αυτοχειρία.
Από χθες, η εικόνα αλλάζει. Ένα τμήμα των μπλόκων αντιλαμβάνεται ότι δεν υπάρχει περιθώριο περαιτέρω σκλήρυνσης. Τα τηλεφωνήματα προς τον Κώστα Τσιάρα δεν είναι τυχαία. Είναι η αναγνώριση ότι η κυβέρνηση έβαλε στο τραπέζι ό,τι μπορούσε να βάλει χωρίς να ανοίξει νέο κύκλο παροχολογίας. Και ταυτόχρονα, είναι η αποδοχή ότι οι κλειστοί δρόμοι δεν μπορούν να συνεχίσουν να λειτουργούν ως μοχλός πίεσης.
Το πολιτικό «όριο» και το οικονομικό μήνυμα
Εδώ ακριβώς μπαίνει το «καρότο και μαστίγιο». Για όσους θέλουν διάλογο, υπάρχουν υπουργοί με γνώση και αρμοδιότητα. Χατζηδάκης και Τσιάρας δεν είναι διακοσμητικοί συνομιλητές. Είναι αυτοί που ξέρουν πού τελειώνουν οι αντοχές του προϋπολογισμού και πού αρχίζουν τα διαρθρωτικά προβλήματα του πρωτογενούς τομέα. Για όσους επιμένουν στη λογική της σύγκρουσης, το κράτος δείχνει ότι δεν θα παρακολουθεί αδρανές την παρακώλυση συγκοινωνιών, ούτε θα ανεχθεί μια ιδιότυπη ομηρία της οικονομικής ζωής.
Η ενεργοποίηση αστυνομικού σχεδιασμού και η εγκύκλιος του Αρείου Πάγου δεν είναι κίνηση αυταρχισμού. Είναι υπενθύμιση ότι η δημοκρατία έχει κανόνες και η οικονομία δεν λειτουργεί με μπάρες και τρακτέρ στην εθνική οδό. Κι αυτό αφορά όχι μόνο τον αγροτικό κόσμο, αλλά και τον αστικό πληθυσμό που βλέπει το κόστος να μετακυλίεται σε μεταφορές, εμπόριο και παραγωγή.
Στο παρασκήνιο, το Μαξίμου διαβάζει και τις πολιτικές συνέπειες. Ναι, υπάρχει φθορά στον αγροτικό κόσμο. Όμως υπάρχει και ένα όριο ανοχής στην κοινωνία συνολικά. Και αυτό το όριο πλησίαζε επικίνδυνα. Η κυβέρνηση επιλέγει να απορροφήσει το πολιτικό κόστος τώρα, εκτιμώντας ότι μπορεί να το ανακτήσει με πράξεις: έγκαιρες πληρωμές, καλύτερη εφαρμογή πολιτικών και λιγότερα λόγια.
Το μήνυμα είναι καθαρό: διάλογος με ανοιχτούς δρόμους, στήριξη με μέτρο και τέλος στη λογική ότι κάθε μπλόκο μπορεί να παράγει δημοσιονομικό αποτέλεσμα. Γιατί αν κάτι δεν αντέχει σήμερα η χώρα, δεν είναι οι αγρότες. Είναι η επιστροφή στον παραλογισμό.
