OFF THE RECORD: Άντε καλέ σιγά, κόβονται τα ρουσφέτια;
Με φόντο την κλιμακούμενη κρίση στη Μέση Ανατολή, τα Στενά του Ορμούζ μετατρέπονται ξανά σε κομβικό γεωπολιτικό και οικονομικό πεδίο σύγκρουσης, με τον Πρωθυπουργό Kyriakos Mitsotakis να παρεμβαίνει δυναμικά μέσω των Financial Times, προειδοποιώντας για νέο κύμα πληθωρισμού, κίνδυνο αποσταθεροποίησης της παγκόσμιας οικονομίας και απόπειρα επιβολής «εκβιασμού» στη διεθνή ναυσιπλοΐα από το Ιράν. Η ελληνική κυβέρνηση επιχειρεί να εμφανιστεί ως δύναμη σταθερότητας στην Ανατολική Μεσόγειο και στον Κόλπο, επενδύοντας τόσο στον ρόλο της χώρας ως παγκόσμιας ναυτιλιακής δύναμης όσο και στη στρατηγική συζήτηση περί ευρωπαϊκής άμυνας και αυτονομίας, σε μια περίοδο όπου η Ευρώπη καλείται να επανακαθορίσει τη θέση της απέναντι στις νέες γεωπολιτικές απειλές.
«Η Ευρώπη δεν μπορεί να δεχθεί εκβιασμό»
Η πιο αιχμηρή παρέμβαση του Κυριάκου Μητσοτάκη αφορούσε το ενδεχόμενο επιβολής τελών διέλευσης στα Στενά του Ορμούζ από το Ιράν. Ο Πρωθυπουργός απέρριψε κατηγορηματικά κάθε τέτοιο σενάριο, χαρακτηρίζοντάς το «καθαρό εκβιασμό» και προειδοποιώντας ότι θα δημιουργούσε ένα εξαιρετικά επικίνδυνο προηγούμενο για το παγκόσμιο εμπόριο και την ελευθερία της ναυσιπλοΐας.
Η παρέμβαση αποκτά ιδιαίτερη σημασία καθώς η Ελλάδα επιχειρεί να τοποθετηθεί στον πυρήνα της ευρωπαϊκής συζήτησης για την ασφάλεια των θαλάσσιων οδών, αξιοποιώντας το γεγονός ότι ο ελληνόκτητος στόλος αντιπροσωπεύει περίπου το 25% της παγκόσμιας ναυτιλίας. Το μήνυμα της Αθήνας είναι σαφές: οποιαδήποτε αμφισβήτηση της ελεύθερης διέλευσης από το Ορμούζ δεν αφορά μόνο την ενεργειακή αγορά, αλλά συνολικά τη διεθνή οικονομική σταθερότητα.
Πληθωρισμός, ενέργεια και φόβοι για νέα οικονομική πίεση
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης συνέδεσε άμεσα την ένταση στη Μέση Ανατολή με τον κίνδυνο νέου κύματος ακρίβειας στην Ευρώπη, προειδοποιώντας ότι μια παρατεταμένη κρίση θα οδηγήσει σε επίμονα υψηλό πληθωρισμό και χαμηλότερους ρυθμούς ανάπτυξης.
Στη συνέντευξή του υποστήριξε ότι η ακρίβεια παραμένει η μεγαλύτερη πρόκληση για τις ευρωπαϊκές κυβερνήσεις, ενώ επιχείρησε να παρουσιάσει την Ελλάδα ως χώρα που διαθέτει δημοσιονομικά περιθώρια χάρη στα υψηλά πρωτογενή πλεονάσματα και στην αυξημένη φορολογική συμμόρφωση. Παράλληλα υπογράμμισε ότι η ελληνική οικονομία δεν αντιμετωπίζει επί του παρόντος ελλείψεις σε καύσιμα ή ενεργειακά προϊόντα, αν και αναγνώρισε ότι η πίεση στις τιμές αποτελεί ήδη υπαρκτό πρόβλημα.
Η Ελλάδα ως ναυτική και αμυντική δύναμη στην περιοχή
Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε ο Πρωθυπουργός στην ευρωπαϊκή επιχείρηση «ASPIDES» στην Ερυθρά Θάλασσα, η οποία τελεί υπό ελληνική ηγεσία και έχει ως αποστολή την προστασία εμπορικών πλοίων από επιθέσεις των Χούθι.
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης αποκάλυψε μάλιστα ότι ελληνικά πλοία έχουν ήδη καταρρίψει drones χρησιμοποιώντας ελληνικής κατασκευής anti-drone συστήματα, επιχειρώντας να αναδείξει τόσο τις επιχειρησιακές δυνατότητες της χώρας όσο και την ανάγκη ενίσχυσης της ευρωπαϊκής αμυντικής παρουσίας στην περιοχή.
Η Αθήνα εμφανίζεται να επενδύει στρατηγικά στον ρόλο της ως δύναμης σταθερότητας στην Ανατολική Μεσόγειο και στον Κόλπο, συνδυάζοντας τη ναυτιλία, την άμυνα και τη διπλωματία ως ενιαίο γεωπολιτικό πακέτο επιρροής.
Ισραήλ, Κόλπος και η ελληνική ισορροπία
Ο Πρωθυπουργός υπερασπίστηκε τη στρατηγική συνεργασία της Ελλάδας με το Ισραήλ, επισημαίνοντας ωστόσο ότι η Αθήνα έχει ασκήσει δημόσια κριτική για τις επιχειρήσεις στη Γάζα και στον Λίβανο.
Ταυτόχρονα επέμεινε ότι η Ελλάδα διατηρεί ισχυρές σχέσεις με όλες τις χώρες του Κόλπου, καθώς και με την Αίγυπτο και τον Λίβανο, επιχειρώντας να παρουσιάσει την ελληνική εξωτερική πολιτική ως πολυδιάστατη και όχι μονομερώς ευθυγραμμισμένη.
Η τοποθέτηση αυτή αποτυπώνει και τη στρατηγική επιδίωξη της Αθήνας να διατηρήσει ανοικτούς διαύλους τόσο με το Ισραήλ όσο και με τον αραβικό κόσμο, σε μια περίοδο όπου η περιοχή εισέρχεται σε φάση έντονης γεωπολιτικής αναδιάταξης.
Ευρωπαϊκή στρατηγική αυτονομία και άμυνα
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης επανέφερε με έντονο τρόπο τη συζήτηση περί ευρωπαϊκής στρατηγικής αυτονομίας, υποστηρίζοντας ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση οφείλει να αποκτήσει ουσιαστικότερη αμυντική υπόσταση και επιχειρησιακή δυνατότητα.
Μάλιστα επικαλέστηκε την περίπτωση της Κύπρου και τη συνδρομή ευρωπαϊκών χωρών μετά από επιθέσεις drones της Χεζμπολάχ, παρουσιάζοντάς την ως μια άτυπη εφαρμογή της ρήτρας αμοιβαίας άμυνας της ΕΕ.
Η ελληνική πλευρά επιχειρεί πλέον να τοποθετηθεί στην πρώτη γραμμή της συζήτησης για τη νέα αρχιτεκτονική ασφάλειας της Ευρώπης, αξιοποιώντας τόσο τις γεωγραφικές ιδιαιτερότητες της Ανατολικής Μεσογείου όσο και τις αυξημένες αμυντικές δαπάνες της χώρας.
Το αφήγημα της «μεταρρυθμισμένης Ελλάδας»
Στο οικονομικό σκέλος της συνέντευξης, ο Κυριάκος Μητσοτάκης επιχείρησε να παρουσιάσει την Ελλάδα ως παράδειγμα δημοσιονομικής σταθερότητας και μεταρρυθμιστικής συνέπειας, υποστηρίζοντας ότι η χώρα έχει αφήσει πίσω την περίοδο της κρίσης.
Αναφέρθηκε στη μείωση του χρέους, στα υψηλά πρωτογενή πλεονάσματα, στην αύξηση επενδύσεων και στην πτώση της ανεργίας κάτω από το 8%, ενώ παράλληλα εξαπέλυσε έμμεσες αιχμές κατά της περιόδου του 2015 και του λαϊκισμού, σημειώνοντας ότι η Ελλάδα «σχεδόν χρεοκόπησε» για να προχωρήσει στις απαραίτητες μεταρρυθμίσεις.
Το κυβερνητικό αφήγημα επιχειρεί πλέον να συνδέσει τη δημοσιονομική σταθερότητα με τη γεωπολιτική αξιοπιστία της χώρας, παρουσιάζοντας την Ελλάδα όχι μόνο ως παράγοντα οικονομικής ανάκαμψης αλλά και ως κρίσιμο παίκτη στο νέο ευρωπαϊκό και περιφερειακό περιβάλλον ασφάλειας.