Οι Ποινικοί Κώδικες του 2019 ξανά στο προσκήνιο: Οι καταγγελίες Κοντονή, η δωροδοκία και η δικογραφία στη Βουλή

Η πολύκροτη υπόθεση της ψήφισης των νέων Ποινικών Κωδίκων τον Ιούνιο του 2019 επιστρέφει δυναμικά στην κορυφή της πολιτικής και δικαστικής επικαιρότητας.

Επτά και πλέον χρόνια μετά την ψήφιση των αμφιλεγόμενων διατάξεων από την τότε κυβέρνηση του ΣΥΡΙΖΑ, το ζήτημα αναζωπυρώνεται μετά τη διαβίβαση σχετικής δικογραφίας στη Βουλή από την Εισαγγελία του Αρείου Πάγου, έπειτα από μηνυτήρια αναφορά του προέδρου της Ελληνικής Λύσης, Κυριάκου Βελόπουλου.

Η επίμαχη ρύθμιση για τη δωροδοκία και ο χρόνος ψήφισης

Το βασικό σημείο τριβής παραμένει η νομοθετική επιλογή να επισπευσθεί η ψήφιση των Κωδίκων λίγο πριν από τη διάλυση του Κοινοβουλίου για τις εθνικές εκλογές του 2019, σε μια συγκυρία όπου η τότε αξιωματική αντιπολίτευση είχε αποχωρήσει από τη διαδικασία. Κεντρικός άξονας των επικρίσεων υπήρξε η τροποποίηση της διάταξης για τη δωροδοκία υπαλλήλου, η οποία υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις μετατράπηκε από κακούργημα σε πλημμέλημα.

Νομικοί κύκλοι και πολιτικοί αντίπαλοι είχαν επισημάνει τότε πως η υποβάθμιση της ποινικής απαξίας ενός εγκλήματος διαφθοράς ενείχε τον κίνδυνο ευνοϊκής μεταχείρισης ή και παραγραφής για πρόσωπα που βρίσκονταν αντιμέτωπα με εκκρεμείς κακουργηματικές διώξεις. Παράλληλα, έντονος προβληματισμός είχε εκφραστεί και για τις επιπτώσεις των νέων διατάξεων στο πλαίσιο των ποινών και των πολιτικών δικαιωμάτων καταδικασθέντων σε υποθέσεις όπως αυτή της Χρυσής Αυγής.

Οι καταγγελίες του Σταύρου Κοντονή και οι εισαγγελικές έρευνες

Καθοριστικό ρόλο στη συντήρηση της υπόθεσης στο δημόσιο διάλογο διαδραμάτισε ο πρώην υπουργός Δικαιοσύνης, Σταύρος Κοντονής. Ο πρώην υπουργός είχε διαχωρίσει τη θέση του πριν από την ψήφιση των διατάξεων, ζητώντας αναβολή ώστε να προηγηθεί ευρεία διαβούλευση. Μετά την αποχώρηση και τη διαγραφή του από τον ΣΥΡΙΖΑ το 2020, προχώρησε σε δημόσιες καταγγελίες για σκοπιμότητες, μεθοδεύσεις και εξυπηρέτηση συγκεκριμένων συμφερόντων, απορρίπτοντας τη θεωρία της απλής νομοτεχνικής αστοχίας.

Οι αναφορές αυτές προκάλεσαν εισαγγελική έρευνα, η οποία, παρότι αρχικά τέθηκε στο αρχείο, επανεξετάστηκε. Ο κ. Κοντονής κλήθηκε και κατέθεσε στις δικαστικές Αρχές τόσο το 2021 όσο και το 2022. Στις καταθέσεις του επέμεινε στη σκόπιμη επίσπευση και στις στρεβλώσεις των ρυθμίσεων, χωρίς ωστόσο να διατυπώσει ισχυρισμό περί προσωπικού χρηματισμού του πρώην πρωθυπουργού, Αλέξη Τσίπρα.

Η νέα όξυνση και η εμπλοκή της Βουλής

Το θέμα έλαβε εκ νέου έντονες πολιτικές διαστάσεις μετά από πρόσφατες δημόσιες τοποθετήσεις του υπουργού Υγείας, Άδωνι Γεωργιάδη, ο οποίος άφησε αιχμές για το παρασκήνιο της νομοθέτησης του 2019. Οι δηλώσεις αυτές οδήγησαν τον Κυριάκο Βελόπουλο στην κατάθεση μηνυτήριας αναφοράς τον περασμένο Ιούλιο.

Με τη διαβίβαση του φακέλου στο Κοινοβούλιο, η υπόθεση των Ποινικών Κωδίκων του 2019 περνά ξανά στο τερέν της πολιτικής αντιπαράθεσης, επαναφέροντας τα ερωτήματα γύρω από τις συνθήκες, τα κίνητρα και τις νομικές συνέπειες μιας από τις πλέον αμφιλεγόμενες νομοθετικές πρωτοβουλίες των τελευταίων ετών.