New York Times: Πώς οι Ταλιμπάν εργαλειοποιούν το μεταναστευτικό για να κερδίσουν νομιμοποίηση από την Ευρώπη

Μπροστά σε ένα πρωτοφανές πολιτικό και διπλωματικό δίλημμα βρίσκονται οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις, καθώς η εντεινόμενη πίεση για αυστηροποίηση της μεταναστευτικής πολιτικής τις οδηγεί σε έναν αμφιλεγόμενο τακτικό ελιγμό: τη διεξαγωγή απευθείας συνομιλιών με το καθεστώς των Ταλιμπάν. Σύμφωνα με αποκαλυπτικό ρεπορτάζ της εφημερίδας New York Times, οι ισλαμιστές ηγέτες του Αφγανιστάν εκμεταλλεύονται επιδέξια την αγωνία των Βρυξελλών και των εθνικών πρωτευουσών για την ανάσχεση των μεταναστευτικών ροών και την εκτέλεση απελάσεων, προκειμένου να αποσπάσουν πολιτικά ανταλλάγματα και σταδιακή διεθνή νομιμοποίηση.

Το μυστικό τετ-α-τετ στις Βρυξέλλες

Όπως αποκαλύπτει η αμερικανική εφημερίδα, στα τέλη Ιουνίου πραγματοποιήθηκε στις Βρυξέλλες μια εμπιστευτική συνάντηση, η οποία έσπασε ένα μακροχρόνιο διπλωματικό ταμπού. Περισσότεροι από είκοσι Ευρωπαίοι αξιωματούχοι κάθισαν στο ίδιο τραπέζι με πέντε εκπροσώπους των Ταλιμπάν σε έδαφος της Ευρωπαϊκής Ένωσης, με αποκλειστικό θέμα συζήτησης τις διαδικασίες επιστροφής και απέλασης Αφγανών πολιτών των οποίων οι αιτήσεις ασύλου έχουν απορριφθεί.

Το πλέον ενδεικτικό στοιχείο της συνάντησης, σύμφωνα με μαρτυρίες συμμετεχόντων και διπλωματικών πηγών, ήταν η πλήρης απουσία οποιασδήποτε αναφοράς στο καθεστώς των ανθρωπίνων δικαιωμάτων στο Αφγανιστάν. Παρά το γεγονός ότι οι Βρυξέλλες καταδικάζουν συστηματικά τον αποκλεισμό των γυναικών από την εκπαίδευση και τη δημόσια ζωή, οι Ευρωπαίοι διαπραγματευτές επέλεξαν να παρακάμψουν εντελώς τις παραβιάσεις αυτές, εστιάζοντας αποκλειστικά σε τεχνικά ζητήματα επαναπατρισμού.

Η Realpolitik του μεταναστευτικού και το παζάρι των Ταλιμπάν

Η στροφή αυτή των ευρωπαϊκών κρατών υπαγορεύεται σε μεγάλο βαθμό από τις εσωτερικές πολιτικές ισορροπίες. Η άνοδος κομμάτων με σκληρή αντιμεταναστευτική ατζέντα σε χώρες όπως η Γερμανία, η Αυστρία και η Γαλλία ασκεί ασφυκτική πίεση στις κυβερνήσεις να παρουσιάσουν άμεσα αποτελέσματα στο πεδίο των απελάσεων. Ωστόσο, οποιαδήποτε αποτελεσματική επιστροφή απαιτεί τη συνεργασία της χώρας προέλευσης για την έκδοση ταξιδιωτικών εγγράφων και την αποδοχή των επαναπατριζόμενων.

Οι Ταλιμπάν έχουν διαγνώσει αυτό το τρωτό σημείο της ευρωπαϊκής πολιτικής και το αξιοποιούν ως ισχυρό διαπραγματευτικό μοχλό. Απαιτώντας απευθείας επαφές σε επίσημο επίπεδο, επιδιώκουν να αναγνωριστούν de facto ως η νόμιμη κυβέρνηση της χώρας, ενώ παράλληλα διεκδικούν οικονομική στήριξη και χαλάρωση των διεθνών κυρώσεων υπό το πρόσχημα της ομαλής επανένταξης των πολιτών τους.

Ένα επικίνδυνο προηγούμενο για τις ευρωπαϊκές αρχές

Αυτή η άτυπη ευθυγράμμιση συμφερόντων προκαλεί έντονο προβληματισμό σε αναλυτές διεθνών σχέσεων και οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Η προτεραιοποίηση των εσωτερικών μεταναστευτικών ανησυχιών έναντι των θεμελιωδών δημοκρατικών αρχών εγκυμονεί τον κίνδυνο να απεμπολήσει η Ευρωπαϊκή Ένωση τον ρόλο της ως παγκόσμιου θεματοφύλακα των δικαιωμάτων, προσφέροντας παράλληλα στο θεοκρατικό καθεστώς της Καμπούλ μια ανέλπιστη διπλωματική νίκη.