Google: Χρειάζονται έως και 1.800 εκτοξεύσεις του Starship της SpaceX για να γίνουν πραγματικότητα τα data centers στο διάστημα

Σε μια ιστορική κίνηση για την υπολογιστική τεχνολογία, η Google έθεσε σε τροχιά το πρώτο δοκιμαστικό δορυφορικό της σύστημα επεξεργασίας δεδομένων μέσω πυραύλου της SpaceX από την Καλιφόρνια. Πρόκειται για την πρώτη φορά που ο τεχνολογικός κολοσσός στέλνει στο διάστημα ένα από τα προηγμένα τσιπ τεχνητής νοημοσύνης του, ανοίγοντας τον δρόμο για τη δημιουργία μελλοντικών τροχιακών data centers. Ωστόσο, σύμφωνα με αναλυτική μελέτη της εταιρείας, το όραμα αυτό εξαρτάται σε τεράστιο βαθμό από τη ραγδαία αύξηση της συχνότητας των εκτοξεύσεων του Starship.

Το πείραμα του Project Suncatcher και οι δοκιμές σε τροχιά

Ο δορυφόρος, ο οποίος κατασκευάστηκε σε συνεργασία με την Planet Labs, έχει ως βασική αποστολή να αποδείξει ότι η μονάδα επεξεργασίας TPU (Tensor Processing Unit) της Google μπορεί να επιβιώσει και να λειτουργήσει στις σκληρές συνθήκες του διαστήματος. Η δοκιμή περιλαμβάνει την παροχή συνεχούς ισχύος ενός κιλοβάτ, την αποτελεσματική ψύξη του επεξεργαστή και την εκτέλεση μοντέλων τεχνητής νοημοσύνης σε διαστήματα 15 λεπτών, προκειμένου να μην επιβαρυνθούν τα συστήματα διαχείρισης θερμότητας και ενέργειας.

Το εγχείρημα αποτελεί μέρος του μακροπρόθεσμου σχεδίου «Project Suncatcher». Όπως δήλωσε ο επικεφαλής του προγράμματος, Τράβις Μπιλς, στόχος της εταιρείας είναι η δημιουργία ενός τροχιακού συμπλέγματος 81 δορυφόρων που θα πετούν σε στενό σχηματισμό, επικοινωνώντας μέσω οπτικών συνδέσμων λέιζερ για παράλληλη επεξεργασία δεδομένων. Οι δοκιμές ακτινοβολίας που πραγματοποιήθηκαν σε επιταχυντές σωματιδίων έδειξαν ότι τα τσιπ μπορούν να αντέξουν για την πενταετή διάρκεια ζωής ενός δορυφόρου, εκτελώντας διεργασίες συμπερασμού (inference) με εξαιρετικά χαμηλά ποσοστά σφαλμάτων.

Η εξάρτηση από τη SpaceX και το κόστος του Starship

Παρά τις τεχνολογικές επιτυχίες σε επίπεδο υλικού, το κύριο εμπόδιο παραμένει το υπέρογκο κόστος μεταφοράς φορτίων στο διάστημα. Σε επιστημονική μελέτη που δημοσιεύεται στο περιοδικό Joule, οι ερευνητές της Google υπογραμμίζουν ότι η οικονομική βιωσιμότητα των διαστημικών data centers βασίζεται στη μείωση των τιμών εκτόξευσης κοντά στα 200 δολάρια ανά κιλό έως το 2035.

Για να επιτευχθεί αυτή η δραστική μείωση, υπολογίζεται ότι το σύστημα Starship της SpaceX θα πρέπει να μεταφέρει συνολικά 370.000 τόνους ωφέλιμου φορτίου σε τροχιά μέσα στην επόμενη δεκαετία. Αυτό μεταφράζεται σε περίπου 1.600 έως 1.800 επιτυχείς εκτοξεύσεις —δηλαδή σχεδόν 180 πτήσεις ετησίως με μέγιστο φορτίο 200 τόνων ανά αποστολή. Πρόκειται για έναν εξαιρετικά φιλόδοξο στόχο, δεδομένου ότι το βαρύ όχημα του Έλον Μασκ δεν έχει ακόμη ενταχθεί σε τακτικό πρόγραμμα μαζικών πτήσεων.

Το μέλλον των υποδομών AI πέρα από τη Γη

Η στρατηγική της Google δείχνει ότι η κούρσα της τεχνητής νοημοσύνης επεκτείνεται πλέον εκτός των ορίων του πλανήτη. Παρότι η πλήρης υλοποίηση ενός διαστημικού υπερυπολογιστή απέχει ακόμη αρκετά χρόνια, η επιτυχής λειτουργία προηγμένων επεξεργαστών σε τροχιά θέτει τις βάσεις για τις υποδομές cloud της επόμενης γενιάς, όπου η ηλιακή ενέργεια και η απεριόριστη έκταση του διαστήματος ενδέχεται να προσφέρουν λύση στα ενεργειακά αδιέξοδα της Γης.