Γιάνης Βαρουφάκης: Η επιστροφή των φαντασμάτων του 2015

Κάθε νέα δημόσια παρέμβαση του Γιάνη Βαρουφάκη μοιάζει να ανοίγει ξανά τον πιο τραυματικό πολιτικό κύκλο της μεταπολιτευτικής Ελλάδας. Οι αναφορές σε μυστικές συναντήσεις, «σκυλιά του πολέμου», γερμανικές πιέσεις και εικονικές διαπραγματεύσεις επαναφέρουν στο προσκήνιο μια περίοδο που ταυτίστηκε με ακραία αβεβαιότητα, κλειστές τράπεζες, δημοσιονομικό χάος και μια «περήφανη διαπραγμάτευση» που τελικά κατέληξε σε τρίτο μνημόνιο.

Το πιο εντυπωσιακό, όμως, είναι ότι σχεδόν μια δεκαετία μετά, οι βασικοί πρωταγωνιστές εκείνης της περιόδου εξακολουθούν να επιχειρούν να ξαναγράψουν την ιστορία, μεταθέτοντας ευθύνες ο ένας στον άλλον. Ο Βαρουφάκης εμφανίζεται ξανά ως ο πολιτικός που «προειδοποιούσε», ενώ ο Αλέξης Τσίπρας παρουσιάζεται ως εκείνος που «προσχώρησε στην Τρόικα». Μόνο που η κοινωνία δεν θυμάται απλώς εσωτερικές διαφωνίες· θυμάται μια κυβέρνηση που υποσχέθηκε σύγκρουση με το μνημονιακό σύστημα και κατέληξε να υπογράψει σκληρότερη συμφωνία από αυτή που κατήγγειλε.

Η ειρωνεία είναι ότι ο άλλοτε υπουργός Οικονομικών συνεχίζει να περιγράφει εκείνη την περίοδο σχεδόν σαν πολιτικό θρίλερ γεμάτο σκοτεινά κέντρα, ξένες πιέσεις και παρασκηνιακές κινήσεις, αποφεύγοντας όμως να σταθεί με την ίδια ένταση στις πραγματικές συνέπειες των χειρισμών της τότε κυβέρνησης στην οικονομία και στην κοινωνία. Οι δραματικοί χαρακτηρισμοί και οι προσωπικές επιθέσεις ίσως δημιουργούν επικοινωνιακό θόρυβο, αλλά ταυτόχρονα θυμίζουν πόσο βαθιά χαραγμένο παραμένει το αποτύπωμα εκείνης της περιόδου.

Τελικά, κάθε φορά που ο Γιάνης Βαρουφάκης επανέρχεται στο 2015, δεν αναβιώνουν μόνο οι προσωπικές του συγκρούσεις με τον Αλέξη Τσίπρα ή τους Ευρωπαίους αξιωματούχους. Επανέρχεται συνολικά μια εποχή πολιτικής αυταπάτης, θεατρικών συγκρούσεων και επικίνδυνων πειραματισμών που κόστισαν ακριβά στη χώρα. Και αυτό είναι κάτι που, όσο κι αν επιχειρούν ορισμένοι να το επαναδιατυπώσουν, δύσκολα διαγράφεται από τη συλλογική μνήμη.