Ελληνοτουρκικά: Ενόχληση στην Άγκυρα για τη στήριξη Μακρόν σε Ελλάδα

Η ενόχληση που καταγράφεται στα τουρκικά μέσα ενημέρωσης μετά την επίσκεψη του Εμμανουέλ Μακρόν n στην Αθήνα δεν αποτελεί απλώς μια ακόμη επικοινωνιακή αντίδραση. Αντιθέτως, αποτυπώνει μια βαθύτερη γεωπολιτική μετατόπιση που έχει συντελεστεί τα τελευταία χρόνια και στην οποία η Ελλάδα έχει επενδύσει με συνέπεια. Η ξεκάθαρη τοποθέτηση του Γάλλου προέδρου υπέρ της ελληνικής κυριαρχίας σε Αιγαίο και Ανατολική Μεσόγειο δεν προέκυψε συγκυριακά· είναι το αποτέλεσμα μιας στρατηγικής σύγκλισης συμφερόντων που έχει οικοδομηθεί μεθοδικά.

Για την κυβέρνηση του Κυριάκου Μητσοτάκη, αυτή η εξέλιξη επιβεβαιώνει ότι η εξωτερική πολιτική των τελευταίων ετών αποδίδει. Η Ελλάδα δεν εμφανίζεται πλέον ως ένας παθητικός παρατηρητής των εξελίξεων στην Ανατολική Μεσόγειο, αλλά ως ενεργός διαμορφωτής συμμαχιών. Και αυτές οι συμμαχίες δεν περιορίζονται σε επίπεδο δηλώσεων, αλλά αποκτούν απτό περιεχόμενο – από αμυντικές συμφωνίες μέχρι κοινές στρατηγικές παρουσίας στην περιοχή.

Το γεγονός ότι τουρκικά μέσα μιλούν για «αποκάλυψη συμμαχίας» είναι ενδεικτικό. Στην πραγματικότητα, δεν πρόκειται για αποκάλυψη, αλλά για εδραίωση μιας ήδη γνωστής πραγματικότητας: η Ελλάδα έχει καταφέρει να εντάξει τα εθνικά της ζητήματα σε ένα ευρύτερο ευρωπαϊκό και δυτικό πλαίσιο ασφάλειας. Αυτό ακριβώς είναι που ενοχλεί την Άγκυρα – όχι οι δηλώσεις καθαυτές, αλλά η θεσμική και στρατηγική τους βαρύτητα.

Από τη διπλωματία ισορροπιών στη διπλωματία ισχύος

Η μετάβαση αυτή δεν είναι αυτονόητη. Για χρόνια, η ελληνική εξωτερική πολιτική κινούνταν με όρους διαχείρισης κρίσεων και διατήρησης ισορροπιών. Σήμερα, η εικόνα είναι διαφορετική. Η Αθήνα επιδιώκει –και σε μεγάλο βαθμό επιτυγχάνει– να δημιουργεί πλαίσια αποτροπής μέσα από πολυεπίπεδες συνεργασίες. Η παρουσία της Γαλλίας στην Ανατολική Μεσόγειο, είτε μέσω στρατιωτικών συμφωνιών είτε μέσω επιχειρησιακής συνεργασίας, λειτουργεί ως πολλαπλασιαστής ισχύος.

Αυτό εξηγεί και την ένταση των αντιδράσεων στην Τουρκία. Οι εκκλήσεις για εμπάργκο σε γαλλικά προϊόντα ή για περιορισμό των ταξιδιών δεν έχουν μόνο συμβολικό χαρακτήρα. Αποτυπώνουν μια προσπάθεια εσωτερικής συσπείρωσης, αλλά και μια αδυναμία ουσιαστικής απάντησης σε επίπεδο στρατηγικής. Όταν η αντιπαράθεση μεταφέρεται από το πεδίο της γεωπολιτικής στο πεδίο της κατανάλωσης, αυτό συνήθως σημαίνει ότι τα περιθώρια κινήσεων είναι περιορισμένα.

Ταυτόχρονα, η αναφορά των τουρκικών μέσων σε γαλλική στρατιωτική παρουσία σε Κύπρο και Αιγαίο αναδεικνύει το πραγματικό διακύβευμα: τον έλεγχο και την επιρροή σε μια περιοχή που αποκτά ολοένα και μεγαλύτερη σημασία λόγω ενέργειας και θαλάσσιων οδών. Σε αυτό το πλαίσιο, η Ελλάδα εμφανίζεται να έχει ενισχύσει τη θέση της, όχι μέσω ρητορικής έντασης, αλλά μέσω θεσμικών συμμαχιών και συμφωνιών.

Η κυβερνητική επιλογή να επενδύσει σε αυτή τη στρατηγική φαίνεται να δικαιώνεται. Χωρίς να ανεβάζει τους τόνους, χωρίς να υιοθετεί επιθετική ρητορική, καταφέρνει να ενισχύει την αποτρεπτική ισχύ της χώρας. Και αυτό είναι ίσως το πιο κρίσιμο στοιχείο: η μετατόπιση από μια λογική αντίδρασης σε μια λογική πρόληψης.

Το επόμενο διάστημα θα δείξει αν αυτή η δυναμική μπορεί να διατηρηθεί. Ωστόσο, το μήνυμα που εκπέμπεται είναι ήδη σαφές. Η Ελλάδα δεν είναι πλέον μόνη της σε μια δύσκολη γειτονιά. Και όσο οι συνεργασίες της αποκτούν βάθος και διάρκεια, τόσο η ισορροπία στην περιοχή θα επαναπροσδιορίζεται – προς όφελος μιας πιο σταθερής και προβλέψιμης γεωπολιτικής πραγματικότητας.