OFF THE RECORD: Άντε καλέ σιγά, κόβονται τα ρουσφέτια;
Οι δημοσκοπήσεις πιέζουν, οι εσωκομματικές τριβές εντείνονται και το ΠΑΣΟΚ αναζητά διέξοδο μέσα από μεταγραφές που πολλαπλασιάζουν τα ερωτήματα.
Το ΠΑΣΟΚ βρίσκεται αντιμέτωπο με μια από τις πιο δύσκολες πολιτικές περιόδους των τελευταίων ετών, καθώς η απώλεια της δεύτερης θέσης στις δημοσκοπήσεις, η επανεμφάνιση του Αλέξη Τσίπρα με νέο πολιτικό φορέα και οι δημόσιες διαφοροποιήσεις κορυφαίων στελεχών δημιουργούν ένα σκηνικό αβεβαιότητας και εσωτερικής έντασης. Η Χαριλάου Τρικούπη προσπαθεί να ανακτήσει τον βηματισμό της μέσα από ανακοινώσεις για «σκιώδη κυβέρνηση», κινήσεις διεύρυνσης και αναζήτηση νέων προσώπων, όμως η εικόνα που εκπέμπεται προς την κοινωνία μοιάζει ολοένα και πιο αντιφατική. Από τις δηλώσεις Δούκα για συνεργασίες με την Αριστερά μέχρι τα σενάρια προσέγγισης στελεχών που προέρχονται από εντελώς διαφορετικές πολιτικές αφετηρίες, το ερώτημα που κυριαρχεί είναι αν το ΠΑΣΟΚ διαθέτει πλέον σαφή στρατηγική ή αν απλώς προσπαθεί να διαχειριστεί τις συνέπειες της δημοσκοπικής του υποχώρησης.
Το πρόβλημα για τη Χαριλάου Τρικούπη δεν είναι μόνο η κάμψη των ποσοστών. Είναι ότι κάθε νέα κίνηση μοιάζει να παράγει περισσότερα ερωτήματα από όσα απαντά. Την ώρα που η ηγεσία επιχειρεί να εμφανίσει ένα κόμμα έτοιμο να κυβερνήσει, διαφορετικές φωνές στο εσωτερικό εκπέμπουν αντικρουόμενα μηνύματα για τις συνεργασίες, τη φυσιογνωμία και τη μελλοντική κατεύθυνση του ΠΑΣΟΚ.
Η υπόθεση Δούκα και το θολό πολιτικό στίγμα
Οι παρεμβάσεις του Χάρη Δούκα για πιθανές μετεκλογικές συνεργασίες με την πλευρά Τσίπρα λειτούργησαν ως καταλύτης για μια κρίση που υποβόσκει εδώ και μήνες. Αντί να αναδειχθεί μια κοινή στρατηγική απέναντι στο νέο πολιτικό σκηνικό, το ΠΑΣΟΚ βρέθηκε να συζητά δημόσια για τα όρια των συνεργασιών του και για το αν τελικά επιδιώκει αυτόνομη πορεία ή αναζητά σχήματα συνύπαρξης με άλλες δυνάμεις της κεντροαριστεράς.
Η αμηχανία της πρώτης αντίδρασης της ηγεσίας και οι μετέπειτα αιχμές στελεχών κατά του δημάρχου Αθηναίων ενίσχυσαν την εικόνα ενός κόμματος που εξακολουθεί να δυσκολεύεται να μιλήσει με μία φωνή. Όσο το πολιτικό μήνυμα παραμένει θολό, τόσο η συζήτηση μεταφέρεται από την κοινωνία στο εσωτερικό του κόμματος.
Μεταγραφές χωρίς σαφή πολιτική πυξίδα
Την ίδια στιγμή, η προσπάθεια διεύρυνσης εξελίσσεται σε μια ιδιόμορφη άσκηση πολιτικής ακροβασίας. Από πρώην στελέχη του ΣΥΡΙΖΑ μέχρι ανεξάρτητους βουλευτές και πρόσωπα που προέρχονται από τον χώρο της Νέας Δημοκρατίας, η λίστα των ονομάτων που ακούγονται ως πιθανοί συνομιλητές του ΠΑΣΟΚ γίνεται ολοένα και πιο ετερόκλητη.
Η περίπτωση του Μάριου Σαλμά είναι ενδεικτική. Ένας πολιτικός που επί δεκαετίες ταυτίστηκε με τη Νέα Δημοκρατία εμφανίζεται σήμερα ως πιθανή επιλογή διεύρυνσης για ένα κόμμα που επιχειρεί να αυτοπροσδιοριστεί ως ο βασικός εκφραστής της κεντροαριστεράς. Η συζήτηση αυτή δεν αποκαλύπτει απλώς μια προσπάθεια ενίσχυσης ψηφοδελτίων. Αποκαλύπτει κυρίως την αγωνία ενός κόμματος που αναζητά πολιτικά ερείσματα προς κάθε κατεύθυνση.
Η «σκιώδης κυβέρνηση» δεν αρκεί
Η επικείμενη ανακοίνωση της λεγόμενης «σκιώδους κυβέρνησης» παρουσιάζεται από τη Χαριλάου Τρικούπη ως βήμα επανεκκίνησης. Ωστόσο, η συγκρότηση τομεαρχών και η ανακατανομή ρόλων δεν μπορούν από μόνες τους να αντιμετωπίσουν το βασικό πρόβλημα: την έλλειψη ενός πειστικού αφηγήματος που να διαφοροποιεί το ΠΑΣΟΚ τόσο από την κυβέρνηση όσο και από τους υπόλοιπους διεκδικητές του ίδιου πολιτικού χώρου.
Η πολιτική δεν είναι ζήτημα οργανωτικών ανακοινώσεων αλλά κατεύθυνσης. Και όσο η συζήτηση περιστρέφεται γύρω από εσωτερικές ισορροπίες, μεταγραφές και σενάρια συνεργασιών, τόσο δυσκολότερο γίνεται για το ΠΑΣΟΚ να πείσει ότι αποτελεί αξιόπιστη εναλλακτική πρόταση εξουσίας.
Η σημερινή εικόνα του ΠΑΣΟΚ αποτυπώνει ένα κόμμα που προσπαθεί ταυτόχρονα να απαντήσει στις δημοσκοπήσεις, να διαχειριστεί τις εσωτερικές του αντιθέσεις και να προσαρμοστεί στις ανατροπές που προκαλεί η επιστροφή του Αλέξη Τσίπρα. Όμως η πολιτική ταυτότητα δεν χτίζεται με μεταγραφές ούτε με αμφίσημα μηνύματα. Από τον Δούκα μέχρι τον Σαλμά, η Χαριλάου Τρικούπη δείχνει να αναζητά απαντήσεις σε διαφορετικές κατευθύνσεις την ίδια στιγμή. Και αυτό, περισσότερο από οτιδήποτε άλλο, εξηγεί γιατί το ΠΑΣΟΚ δυσκολεύεται σήμερα να πείσει ότι γνωρίζει πού ακριβώς θέλει να πάει.