Τροφικές αλλεργίες στα παιδιά: Πώς αλλάζουν τα πρώτα πέντε χρόνια – Τι πρέπει να γνωρίζουν οι γονείς

Οι τροφικές αλλεργίες στην παιδική ηλικία δεν αποτελούν μια στατική κατάσταση, αλλά μια δυναμική διαδικασία που μεταβάλλεται ραγδαία κατά τα πρώτα χρόνια της ζωής. Σύμφωνα με νέα επιστημονική μελέτη που δημοσιεύθηκε στην ιατρική επιθεώρηση Allergy, ο κίνδυνος εμφάνισης ευαισθητοποίησης σε διάφορα τρόφιμα εξελίσσεται σημαντικά μέχρι την ηλικία των πέντε ετών, ανατρέποντας την πεποίθηση ότι μια αρχική διάγνωση συνοδεύει απαραίτητα το παιδί εφ’ όρου ζωής.

Η αύξηση της ευαισθητοποίησης από το πρώτο έως το πέμπτο έτος

Η ερευνητική ομάδα, με επικεφαλής τον καθηγητή Ανοσολογίας στο Πανεπιστήμιο Επιστημών Υγείας «Καρλ Λαντστάινερ» στην Αυστρία, Δρ Τόμας Άιβεγκερ, εξέτασε δείγματα αίματος από 500 μητέρες και τα παιδιά τους, τα οποία συμμετέχουν σε ευρεία καναδική πληθυσμιακή μελέτη. Οι αιματολογικές αναλύσεις πραγματοποιήθηκαν σε δύο χρονικά ορόσημα –στην ηλικία του 1 έτους και των 5 ετών– ελέγχοντας 300 διαφορετικά αλλεργιογόνα συστατικά.

Τα ευρήματα κατέδειξαν σαφή αυξητική τάση: ενώ στην ηλικία του 1 έτους το 25,3% των παιδιών παρουσίαζε ευαισθησία σε τουλάχιστον μία τροφή, το ποσοστό αυτό εκτοξεύτηκε στο 40,4% στα 5 έτη. Η παρατήρηση αυτή αποδεικνύει ότι η ανοσολογική απόκριση των παιδιών διαμορφώνεται και διευρύνεται όσο το διαιτολόγιο και οι περιβαλλοντικές εκθέσεις εμπλουτίζονται.

Ποια τρόφιμα προκαλούν αντιδράσεις και ποια ξεπερνιούνται

Εκτός από τη γενική συχνότητα, με την πάροδο του χρόνου μεταβάλλεται και το προφίλ των αλλεργιογόνων. Στους βρέφη ενός έτους, οι συχνότερες ευαισθητοποιήσεις αφορούσαν το αυγό και τα αράπικα φιστίκια (αραχίδες). Αντίθετα, στην ηλικία των 5 ετών, η αλλεργία στα φιστίκια παρέμεινε κυρίαρχη, ενώ προστέθηκαν με υψηλή συχνότητα και άλλοι ξηροί καρποί, όπως τα καρύδια και τα αμύγδαλα. Σχεδόν τα μισά παιδιά που είχαν εμφανίσει ευαισθησία στα φιστίκια από τον πρώτο χρόνο, παρέμειναν αλλεργικά και στα πέντε τους χρόνια.

Ωστόσο, η μελέτη φέρνει και ενθαρρυντικά νέα για τις οικογένειες. Σχεδόν ένα στα τέσσερα παιδιά (περίπου το 25%) έπαψε να εμφανίζει ευαισθητοποίηση σε σημαντικά αλλεργιογόνα μέσα στην τετραετία που μεσολάβησε. Αυτή η φυσική υποχώρηση των συμπτωμάτων παρατηρήθηκε κυρίως σε τρόφιμα όπως το αυγό, το οποίο πολλά παιδιά καταφέρνουν τελικά να εντάξουν με ασφάλεια στη διατροφή τους.

Εξατομικευμένη διαχείριση και νέες θεραπευτικές προσεγγίσεις

Όπως επισημαίνει ο Δρ Άιβεγκερ, στα μικρά παιδιά ένα θετικό τεστ αλλεργίας δεν συνεπάγεται μια οριστική και αμετάκλητη διάγνωση. Οι τροφικές αλλεργίες μπορεί να επιμείνουν, να υποχωρήσουν πλήρως ή να εκδηλωθούν για πρώτη φορά σε μεγαλύτερη ηλικία, ενώ παράλληλα μετά τα πρώτα έτη αυξάνεται και η ευαισθητοποίηση σε περιβαλλοντικούς παράγοντες, όπως η γύρη και τα ακάρεα σκόνης.

Τα νέα αυτά δεδομένα αναμένεται να αλλάξουν την κλινική πρακτική των παιδιάτρων και των αλλεργιολόγων. Η τακτική επαναξιολόγηση και η προσαρμογή της θεραπευτικής στρατηγικής ανάλογα με το αν η ευαισθητοποίηση είναι νέα, επίμονη ή υποχωρούσα, κρίνεται πλέον απαραίτητη ώστε να αποφεύγονται οι άσκοποι διατροφικοί περιορισμοί και να διασφαλίζεται η βέλτιστη ανάπτυξη του παιδιού.