Παγκόσμια Ημέρα Θρόμβωσης: Οι τέσσερις κρίσιμες φάσεις στη ζωή μιας γυναίκας

Η θρόμβωση παραμένει μία από τις πιο υποτιμημένες αλλά δυνητικά απειλητικές καταστάσεις για τη δημόσια υγεία. Με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Θρόμβωσης στις 13 Οκτωβρίου, η διεθνής επιστημονική κοινότητα στρέφει φέτος το βλέμμα της αποκλειστικά στον γυναικείο πληθυσμό, αναδεικνύοντας τις ορμονικές μεταβολές που διαφοροποιούν σημαντικά τον κίνδυνο σε συγκεκριμένες ηλικιακές περιόδους. Υπό το σύνθημα «Κάθε γυναίκα. Κάθε ηλικία. Κάθε στάδιο. Αναγνώρισε τον κίνδυνο. Δράσε», το Ινστιτούτο Μελέτης και Εκπαίδευσης στη Θρόμβωση και στην Αντιθρομβωτική Αγωγή (ΙΜΕΘΑ) υπογραμμίζει την ανάγκη για έγκαιρη ενημέρωση και εξατομικευμένη πρόληψη.

Τα 4 ορόσημα που πολλαπλασιάζουν την πιθανότητα θρόμβωσης

Αν και για τη μέση υγιή γυναίκα αναπαραγωγικής ηλικίας ο απόλυτος κίνδυνος εμφάνισης φλεβικής θρομβοεμβολής παραμένει χαμηλός, υπάρχουν τέσσερις συγκεκριμένες περίοδοι όπου η πιθανότητα εκδήλωσής της διαφοροποιείται δραστικά:

1. Ορμονική αντισύλληψη: Η έναρξη αντισυλληπτικών σκευασμάτων που περιέχουν οιστρογόνα αυξάνει στατιστικά τον κίνδυνο σε σύγκριση με τις γυναίκες που δεν λαμβάνουν ορμονική αγωγή. Η αξιολόγηση του ιατρικού ιστορικού πριν από τη συνταγογράφηση κρίνεται θεμελιώδης.

2. Εγκυμοσύνη: Κατά τη διάρκεια της κύησης, οι φυσιολογικές αλλαγές στην πηκτικότητα του αίματος και η πίεση στις φλέβες αυξάνουν τον κίνδυνο φλεβικής θρομβοεμβολής κατά 4 έως 5 φορές.

3. Περίοδος λοχείας: Η πιο ευάλωτη φάση καταγράφεται τις πρώτες έξι εβδομάδες μετά τον τοκετό. Στη λοχεία, ο κίνδυνος εκτοξεύεται και μπορεί να είναι έως και 20 φορές υψηλότερος σε σχέση με τις γυναίκες που δεν εγκυμονούν.

4. Εμμηνόπαυση: Η θεραπεία ορμονικής υποκατάστασης απαιτεί προσεκτική προσέγγιση. Ενώ η από του στόματος λήψη οιστρογόνων συνδέεται με 2 έως 3 φορές υψηλότερο κίνδυνο, οι σύγχρονες διαδερμικές μέθοδοι χορήγησης παρουσιάζουν σημαντικά ασφαλέστερο προφίλ.

Πρόσθετοι επιβαρυντικοί παράγοντες, όπως το οικογενειακό ιστορικό, η παχυσαρκία, ο καρκίνος, ο σακχαρώδης διαβήτης ή υποκείμενες καρδιοπάθειες, ενδέχεται να αυξήσουν περαιτέρω την ευαλωτότητα του οργανισμού.

Αναγνώριση συμπτωμάτων: Πότε κρίνεται απαραίτητη η άμεση ιατρική βοήθεια

Ο ομότιμος καθηγητής Κλινικής Βιοχημείας και διευθυντής του Ερευνητικού Κέντρου Αθηροθρόμβωσης του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων, Αλέξανδρος Τσελέπης, ξεκαθαρίζει ότι ο στόχος δεν είναι ο φόβος απέναντι σε φυσιολογικές καταστάσεις της ζωής, αλλά η επίγνωση. Συμπτώματα όπως το ανεξήγητο πρήξιμο, η ευαισθησία, η τοπική θερμότητα ή ο πόνος στη γάμπα υποδεικνύουν εν τω βάθει φλεβική θρόμβωση. Από την άλλη πλευρά, η ξαφνική δύσπνοια, ο οξύς θωρακικός πόνος, η ταχυκαρδία ή ο βήχας με αιμόπτυση αποτελούν ενδείξεις πνευμονικής εμβολής και απαιτούν επείγουσα διακομιδή σε νοσοκομείο.

Εξατομικευμένη εκτίμηση και πρόληψη

Από την πλευρά του, ο καρδιολόγος και πρόεδρος του ΙΜΕΘΑ, Δημήτρης Ρίχτερ, τονίζει ότι η θρόμβωση αποτελεί μια κατάσταση που σε μεγάλο βαθμό μπορεί να προληφθεί. Η καμπάνια «Από το κεφάλι έως τα πόδια, πάρτε τον έλεγχο» ενθαρρύνει τις γυναίκες να συζητούν ανοιχτά με τον θεράποντα ιατρό τους πριν από κάθε ορμονική παρέμβαση, ώστε κάθε απόφαση να λαμβάνεται με βάση το προσωπικό προφίλ κινδύνου, διασφαλίζοντας την υγεία σε κάθε ηλικιακό στάδιο.