ΟΗΕ: Σήμα κινδύνου για την παγκόσμια φτώχεια – Στο 1,2 δισ. οι άνθρωποι που στερούνται βασικά αγαθά

Σε κατάσταση συναγερμού τίθεται η διεθνής κοινότητα μετά τη δημοσιοποίηση της νέας ετήσιας έκθεσης για τον Παγκόσμιο Δείκτη Πολυδιάστατης Φτώχειας, την οποία συνυπογράφουν το Πρόγραμμα των Ηνωμένων Εθνών για την Ανάπτυξη (UNDP) και το ερευνητικό κέντρο Oxford Poverty and Human Development Initiative (OPHI). Σύμφωνα με τα ευρήματα, ο αριθμός των ανθρώπων που βιώνουν συνθήκες οξείας στέρησης ανήλθε στο 1,2 δισεκατομμύριο παγκοσμίως, σηματοδοτώντας την πρώτη καταγεγραμμένη αύξηση του σχετικού δείκτη από τη θέσπισή του το 2010.

Αρνητικό ορόσημο μετά από 16 χρόνια προόδου

Η έκθεση αποτυπώνει μια ανησυχητική επιδείνωση των συνθηκών διαβίωσης, καθώς προστέθηκαν επιπλέον 51,5 εκατομμύρια άνθρωποι στην κατηγορία της «οξείας» φτώχειας σε σύγκριση με το προηγούμενο έτος. Η εξέλιξη αυτή διακόπτει μια μακρά περίοδο σταδιακής βελτίωσης και θέτει υπό αμφισβήτηση την επίτευξη των διεθνών στόχων βιώσιμης ανάπτυξης. Όπως υπογραμμίζουν οι ειδικοί, η δημογραφική έκρηξη αποτέλεσε καθοριστικό παράγοντα για τη διαμόρφωση αυτών των μεγεθών, ενώ σημειώνεται ότι νέα στατιστικά στοιχεία ήταν διαθέσιμα για 13 από τις 108 χώρες που εξετάστηκαν.

Ο επικεφαλής του Προγράμματος των Ηνωμένων Εθνών για την Ανάπτυξη, Αλεξάντερ ντε Κρο, χαρακτήρισε τη συγκεκριμένη άνοδο ως ένα ισχυρό «σήμα συναγερμού για ολόκληρο τον κόσμο». Ο ίδιος τόνισε ότι πίσω από τις στατιστικές κρύβεται ένα δραματικό αδιέξοδο καθημερινής επιβίωσης: «Πρόκειται για 1,2 δισεκατομμύριο συνανθρώπους μας που εγκλωβίζονται σε έναν φαύλο κύκλο, ο οποίος περιλαμβάνει την πείνα, την πρόωρη εγκατάλειψη του σχολείου και την παντελή έλλειψη πρόσβασης σε ασφαλές πόσιμο νερό ή ηλεκτρική ενέργεια».

Στο επίκεντρο τα παιδιά και οι αγροτικές περιοχές

Ιδιαίτερα ανησυχητική είναι η διάσταση των δεδομένων που αφορά τη νέα γενιά. Περισσότεροι από τους μισούς ανθρώπους που πλήττονται από την πολυδιάστατη φτώχεια –συγκεκριμένα το 51,5%– είναι ανήλικοι, γεγονός που υποθηκεύει το μέλλον ολόκληρων κοινωνιών. Η πολυδιάστατη φτώχεια δεν περιορίζεται αποκλειστικά στο χαμηλό χρηματικό εισόδημα, αλλά εξετάζει κρίσιμες παραμέτρους καθημερινής διαβίωσης, όπως η απουσία αξιοπρεπούς στέγης, τα ανεπαρκή υγειονομικά συστήματα, η έλλειψη ηλεκτροδότησης και καυσίμων μαγειρέματος, καθώς και ο υποσιτισμός και η αδυναμία πρόσβασης στην εκπαίδευση.

Παράλληλα, τα γεωγραφικά δεδομένα καταδεικνύουν πως το πρόβλημα παραμένει βαθιά αγροτικό, καθώς σχεδόν το 83,3% των φτωχών του πλανήτη διαβιεί στην ύπαιθρο. Σε περιφερειακό επίπεδο, η συντριπτική πλειονότητα των πληγέντων συγκεντρώνεται στην υποσαχάρια Αφρική και τη Νότια Ασία –την πιο πυκνοκατοικημένη ζώνη του πλανήτη.

Μικτή εικόνα και παραδείγματα επιτυχίας

Παρά τη γενικευμένη επιδείνωση του δείκτη, η έκθεση αναδεικνύει και ορισμένες ενθαρρυντικές περιπτώσεις. Κατά τη διάρκεια των τελευταίων 15 ετών, 33 χώρες κατόρθωσαν να μειώσουν στο μισό το ποσοστό των πολιτών τους που ζουν σε συνθήκες πολυδιάστατης φτώχειας, αποδεικνύοντας ότι οι στοχευμένες πολιτικές αποδίδουν. Ανάμεσά τους περιλαμβάνονται έξι κράτη της υποσαχάριας Αφρικής, ενώ οι ταχύτεροι ρυθμοί βελτίωσης καταγράφηκαν στην Ασία, με χαρακτηριστικά παραδείγματα την Κίνα και το Βιετνάμ.

Κλείνοντας την παρέμβασή του, ο Αλεξάντερ ντε Κρο υπενθύμισε ότι η ανάσχεση της κρίσης παραμένει εφικτή. Όπως σημείωσε, οι χώρες που επέλεξαν να αντιμετωπίσουν συνδυαστικά και συλλογικά αυτές τις προκλήσεις απέδειξαν ότι η συντονισμένη και αποφασιστική δράση μπορεί να φέρει ουσιαστικά αποτελέσματα, καλώντας τη διεθνή κοινότητα να αναλάβει άμεσα πρωτοβουλίες.