Δρ. Εύη Χατζηανδρέου στο Marie Claire Power Trip: «Να ξεχάσουμε τη λέξη αντιγήρανση» – Το στοίχημα της υγιούς μακροζωίας

Στο επίκεντρο του σύγχρονου δημόσιου διαλόγου για την ποιότητα ζωής και τη μακροβιότητα βρέθηκε η ομιλία της Δρος Εύης Χατζηανδρέου στο 8ο συνέδριο Marie Claire Power Trip, το οποίο διεξήχθη στο Σούνιο με κεντρικό θέμα «THE LONG RUN: Women, Better With Time». Η διακεκριμένη ειδικός έθεσε έναν καίριο επιστημονικό και κοινωνικό προβληματισμό, καλώντας το κοινό να εγκαταλείψει τον παρωχημένο όρο «αντιγήρανση» και να επαναπροσδιορίσει τη σχέση του με τον χρόνο, εστιάζοντας στην έννοια της λειτουργικής μακροζωίας.

Όπως υπογράμμισε, η μακροζωία δεν αποτελεί απλώς ένα αριθμητικό μέγεθος ετών, αλλά μια δυναμική συνάρτηση που ξεκινά από τον σκοπό ζωής –το πρωινό κίνητρο που κινητοποιεί τον άνθρωπο– και την ποιότητα των κοινωνικών σχέσεων που καλλιεργεί στην καθημερινότητά του.

Γονίδια και επιγενετική: Εμείς επιλέγουμε ποιο «κεφάλαιο» θα διαβάσουμε

Καταρρίπτοντας τον μύθο του γενετικού ντετερμινισμού, η Δρ. Χατζηανδρέου εξήγησε πως η σύγχρονη ιατρική αναγνωρίζει πλέον ότι τα γονίδια καθορίζουν μόλις το 25% έως 50% της υγιούς μακροζωίας. Χρησιμοποιώντας μια εύστοχη μεταφορά, παρομοίασε τα γονίδια με βιβλία σε μια βιβλιοθήκη, τονίζοντας ότι οι καθημερινές επιλογές μας καθορίζουν ποιο τόμο θα ανοίξουμε.

«Το ποιο κεφάλαιο θα ανοίξουμε να διαβάσουμε εξαρτάται από εμάς: από το τι πίνουμε, πώς τρωμε, πώς κινούμαστε, ποιες σχέσεις έχουμε και τι αέρα αναπνέουμε», ανέφερε χαρακτηριστικά. Πρόκειται για το πεδίο της επιγενετικής, το οποίο επηρεάζει καθοριστικά τη γονιδιακή έκφραση, επιτρέποντας στον οργανισμό να προσαρμόζεται θετικά σε κάθε ηλικία – από τα 20 έως τα 85 έτη.

Η διαφορά μεταξύ «Lifespan» και «Healthspan» και το χάσμα των 12 ετών

Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στη διάκριση ανάμεσα στο προσδόκιμο επιβίωσης (lifespan) και το προσδόκιμο υγιούς ζωής (healthspan). Ενώ η επιστήμη έχει επιτύχει τη σημαντική μείωση της θνησιμότητας, η πρόκληση παραμένει η αναχαίτιση της σωματικής φθοράς. Στην Ελλάδα, τα στατιστικά στοιχεία αποτυπώνουν ένα κρίσιμο χάσμα: παρότι το συνολικό προσδόκιμο ζωής αυξήθηκε από το 1990, τα επιπλέον αυτά χρόνια δεν συνοδεύονται πάντοτε από καλή υγεία, με τις γυναίκες να βιώνουν κατά μέσο όρο περίπου 12 χρόνια περιορισμένης λειτουργικότητας.

Οι παθήσεις του μυοσκελετικού συστήματος, το χρόνιο άγχος, η κατάθλιψη, ο διαβήτης, η άνοια και η μυϊκή αδυναμία συνθέτουν το πλέγμα των προκλήσεων που πλήττουν κυρίως τις γυναίκες μεγαλύτερης ηλικίας. Ειδικά μετά τα 65 έτη, ένα κάταγμα μπορεί να αποβεί μοιραίο, καθώς μία στις πέντε γυναίκες χάνει τη ζωή της εντός ενός έτους.

Αυτονομία, ανθεκτικότητα και λειτουργικότητα: Το νέο πρότυπο

Η δεκαετία των 40 και των 50 ετών, περίοδος που συμπίπτει με την περι-εμμηνόπαυση, αποτελεί το πλέον κρίσιμο παράθυρο παρέμβασης για τις γυναίκες. Το ζητούμενο, σύμφωνα με τη Δρα Χατζηανδρέου, είναι η διατήρηση τριών θεμελιωδών πυλώνων: της αυτονομίας, της ανθεκτικότητας και της λειτουργικότητας.

Η μετάβαση από την κουλτούρα της «αντιγήρανσης» στην ουσιαστική ενδυνάμωση του οργανισμού προϋποθέτει έγκαιρη δράση και συνειδητή φροντίδα, εξασφαλίζοντας ότι τα χρόνια που προστίθενται στη ζωή παραμένουν χρόνια γεμάτα ζωντάνια και ουσία.