Πέδρο Σάντσεθ: Το εκλογικό ρίσκο στην Ισπανία και η «μαύρη τρύπα» στο ευρωπαϊκό μέτωπο κατά του Τραμπ

Σε μια κίνηση υψηλού πολιτικού ρίσκου που αναμένεται να αναδιατάξει τις ισορροπίες τόσο στο εσωτερικό της Ισπανίας όσο και στο ευρύτερο ευρωπαϊκό στερέωμα, ο πρωθυπουργός Πέδρο Σάντσεθ ανακοίνωσε την προκήρυξη πρόωρων βουλευτικών εκλογών για τις 29 Νοεμβρίου. Η απόφαση αυτή θέτει σε άμεσο κίνδυνο μία από τις τελευταίες προοδευτικές κυβερνήσεις της Ευρώπης, η οποία έχει αναδειχθεί στο κύριο ανάχωμα απέναντι στην πολιτική επιρροή και τις πιέσεις του Ντόναλντ Τραμπ.

Η στεγαστική κρίση που πυροδότησε την προσφυγή στις κάλπες

Το έναυσμα για την πολιτική αυτή εξέλιξη αποτέλεσε το οξύτατο πρόβλημα του κόστους στέγασης που ταλανίζει τη χώρα. Έπειτα από εβδομάδες μαζικών διαδηλώσεων, οι οποίες κορυφώθηκαν με αφορμή την έξωση μιας 87χρονης συνταξιούχου, της Μαρικάρμεν Αμπασκάλ, στήθηκε καταυλισμός διαμαρτυρίας στην εμβληματική πλατεία Πουέρτα δελ Σολ της Μαδρίτης. Η αδυναμία της κυβέρνησης μειοψηφίας να περάσει από το κοινοβούλιο τη νομοθεσία για την προστασία των ενοικιαστών και το πάγωμα των αυξήσεων στα ενοίκια κατέστησε τη θέση του Σάντσεθ ασφυκτική.

«Για να κάνουμε περισσότερα, χρειαζόμαστε τη στήριξη του λαού· πρέπει να διασφαλίσουμε ότι το κοινοβούλιο θα μας παραχωρήσει μια πολύ ευρύτερη προοδευτική πλειοψηφία», υπογράμμισε ο Ισπανός πρωθυπουργός στο διάγγελμά του, αναγνωρίζοντας παράλληλα κυβερνητικές αστοχίες και ζητώντας καθαρή εντολή από τους πολίτες.

Το προπύργιο αντίστασης απέναντι στις απαιτήσεις της Ουάσιγκτον

Πέρα από το εσωτερικό μέτωπο, το αποτέλεσμα των ισπανικών εκλογών έχει βαθιές γεωπολιτικές προεκτάσεις. Η Μαδρίτη υπό τον Σάντσεθ αποτέλεσε τη μοναδική φωνή εντός του ΝΑΤΟ που απέρριψε ρητά την απαίτηση του Ντόναλντ Τραμπ για αύξηση των αμυντικών δαπανών στο 5% του ΑΕΠ. Παράλληλα, η ισπανική κυβέρνηση αρνήθηκε την παραχώρηση στρατιωτικών βάσεων για αμερικανικές επιχειρήσεις στη Μέση Ανατολή και αντιτάχθηκε σθεναρά σε έναν πόλεμο κατά του Ιράν υπό την ηγεσία των ΗΠΑ, αψηφώντας τις απειλές της Ουάσιγκτον για εμπορικές κυρώσεις.

Στο ίδιο πλαίσιο, η Ισπανία διατήρησε μια αυτόνομη γραμμή στην εξωτερική πολιτική: άσκησε αυστηρή κριτική στο Ισραήλ για τις στρατιωτικές επιχειρήσεις στη Γάζα, νομιμοποίησε σχεδόν 500.000 παράτυπους μετανάστες και ήταν η μόνη χώρα ανάμεσα στα 27 κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης που καταψήφισε τη δημιουργία κέντρων απέλασης σε τρίτες χώρες.

Οι δημοσκοπήσεις και ο κίνδυνος ενός πανευρωπαϊκού ντόμινο

Οι δημοσκοπικές μετρήσεις δείχνουν το συντηρητικό Λαϊκό Κόμμα να προηγείται, αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο σχηματισμού κυβέρνησης συνεργασίας με το ακροδεξιό κόμμα Vox. Μια τέτοια εξέλιξη θα δημιουργούσε μια σημαντική «μαύρη τρύπα» στο προοδευτικό μέτωπο της Ευρώπης, σε μια περίοδο όπου οι εκλογικές αναμετρήσεις σε χώρες όπως η Γαλλία, η Ιταλία και η Πολωνία καταγράφουν άνοδο των δεξιών και ακροδεξιών δυνάμεων.

Ο Πέδρο Σάντσεθ, ο οποίος βρίσκεται στην εξουσία από το 2018, έχει αποδείξει επανειλημμένα την ικανότητά του για πολιτική επιβίωση, όπως συνέβη και το 2023. Το ερώτημα πλέον είναι αν ο Ισπανός σοσιαλιστής ηγέτης θα καταφέρει να ανατρέψει τα προγνωστικά ή αν η 29η Νοεμβρίου θα σηματοδοτήσει το τέλος ενός από τα πιο σταθερά αναχώματα της Ευρώπης απέναντι στον τραμπισμό.