Ενεργειακή ακρίβεια: «Κουμπαρά» 950 εκατ. ευρώ και δημοσιονομική ευελιξία διεκδικεί η Αθήνα στο Eurogroup

Σε μια κρίσιμη διπλωματική και οικονομική μάχη στα ευρωπαϊκά όργανα προχωρά η ελληνική κυβέρνηση, θέτοντας στο τραπέζι του Eurogroup το αίτημα για ειδική δημοσιονομική ευελιξία απέναντι στις συνεχιζόμενες αναταράξεις του ενεργειακού κόστους. Η Αθήνα διεκδικεί τη δημιουργία ενός ειδικού αποθεματικού («κουμπαρά») ύψους περίπου 950 εκατομμυρίων ευρώ, ζητώντας παράλληλα την ενεργοποίηση μιας στοχευμένης «ρήτρας διαφυγής» ώστε οι έκτακτες δαπάνες στήριξης να μην προσμετρώνται στους αυστηρούς οροφούς του νέου Συμφώνου Σταθερότητας.

Το αίτημα για νέα ρήτρα ευελιξίας στις καθαρές δαπάνες

Με την πλήρη επαναφορά και εφαρμογή του αναθεωρημένου πλαισίου οικονομικής διακυβέρνησης στην Ευρωπαϊκή Ένωση, ο βασικός δείκτης παρακολούθησης είναι πλέον ο ρυθμός αύξησης των καθαρών πρωτογενών δαπανών. Το ελληνικό οικονομικό επιτελείο υποστηρίζει ότι οι απότομες και απρόβλεπτες διακυμάνσεις στις τιμές χονδρικής του ρεύματος και του φυσικού αερίου απαιτούν άμεσες παρεμβάσεις, οι οποίες δεν θα πρέπει να υπονομεύουν τη δημοσιονομική συμμόρφωση της χώρας.

Η πρόταση που μεταφέρεται στις Βρυξέλλες εστιάζει στην εξαίρεση των προσωρινών, στοχευμένων επιδοτήσεων από τον υπολογισμό του ανώτατου ορίου δαπανών. Σύμφωνα με την ελληνική πλευρά, όταν οι παρεμβάσεις έχουν αμιγώς συγκυριακό χαρακτήρα και χρηματοδοτούνται από έκτακτους πόρους ή υπερέσοδα της ενεργειακής αγοράς, δεν επιβαρύνουν τη διαρθρωτική δημοσιονομική θέση του κράτους και άρα δικαιολογούν ειδική μεταχείριση.

Πώς θα λειτουργήσει ο «κουμπαράς» των 950 εκατ. ευρώ

Ο σχεδιασμός του οικονομικού επιτελείου προβλέπει τη διαμόρφωση ενός ισχυρού χρηματοδοτικού αναχώματος, το οποίο θα μπορεί να ενεργοποιείται αυτόματα όταν καταγράφονται ακραίες τιμές στις διεθνείς ή περιφερειακές αγορές ενέργειας. Το ποσό των 950 εκατ. ευρώ προορίζεται για την απορρόφηση των κραδασμών που μετακυλίονται στους τελικούς λογαριασμούς νοικοκυριών, ευάλωτων καταναλωτών και επιχειρήσεων.

Η Αθήνα επιδιώκει να αποφύγει την ανάγκη λήψης ισοδύναμων υφεσιακών μέτρων σε περιόδους ενεργειακής πίεσης. Με τη θεσμοθέτηση του μηχανισμού, το κράτος θα διατηρεί τη δυνατότητα ταχείας αντίδρασης, διασφαλίζοντας την κοινωνική συνοχή και την ανταγωνιστικότητα της ελληνικής βιομηχανίας χωρίς τον κίνδυνο ευρωπαϊκών συστάσεων ή κυρώσεων.

Οι ισορροπίες στις Βρυξέλλες και οι προοπτικές συμφωνίας

Η ελληνική πρωτοβουλία βρίσκει ευήκοα ώτα σε αρκετές χώρες του ευρωπαϊκού Νότου και της Κεντρικής Ευρώπης, οι οποίες επίσης βιώνουν έντονη μεταβλητότητα στα ενεργειακά τους δίκτυα. Ωστόσο, η διαπραγμάτευση αναμένεται απαιτητική, καθώς οι παραδοσιακά δημοσιονομικά αυστηρές πρωτεύουσες εκφράζουν επιφυλάξεις για τυχόν «χαλάρωση» των νέων κανόνων πριν καν αυτοί δοκιμαστούν στην πράξη.

Το επόμενο διάστημα κρίνεται καθοριστικό για την εξειδίκευση των τεχνικών παραμέτρων της πρότασης, με την ελληνική πλευρά να επιδιώκει ευρεία συναίνεση που θα αναγνωρίζει την ενεργειακή κρίση ως ασύμμετρο εξωγενή κίνδυνο που απαιτεί κοινά αποδεκτές εξαιρέσεις.