Μάρκο Ρούμπιο στην Αθήνα: Η στρατηγική ατζέντα, το σχήμα 3+1 και τα κρίσιμα ζητήματα ασφαλείας

Ιδιαίτερη βαρύτητα αποκτά η επικείμενη επίσκεψη του νέου υπουργού Εξωτερικών των ΗΠΑ, Μάρκο Ρούμπιο, στην Αθήνα. Σε αντίθεση με μια τυπική, σύντομη στάση στο πλαίσιο περιφερειακής περιοδείας, η παραμονή του επικεφαλής του Στέιτ Ντιπάρτμεντ στην ελληνική πρωτεύουσα αναμένεται να διαρκέσει αρκετές ημέρες. Το γεγονός αυτό αναδεικνύει τη στρατηγική σημασία που αποδίδει η Ουάσινγκτον στον ρόλο της Ελλάδας ως βασικού πυλώνα σταθερότητας στη νοτιοανατολική πτέρυγα του ΝΑΤΟ και την ευρύτερη Ανατολική Μεσόγειο.

Το σχήμα 3+1 και οι γεωπολιτικές ισορροπίες στην Ανατολική Μεσόγειο

Στο επίκεντρο των συνομιλιών του Μάρκο Ρούμπιο θα βρεθεί η πολυεπίπεδη συνεργασία Ελλάδας, Κύπρου και Ισραήλ με την ενεργό στήριξη των Ηνωμένων Πολιτειών, γνωστή ως σχήμα «3+1». Παρά τις έντονες αναταράξεις και τις προκλήσεις που προκάλεσε η εμπόλεμη κατάσταση στη Μέση Ανατολή μετά τον Οκτώβριο του 2023, ο συγκεκριμένος άξονας διατήρησε τη συνοχή του. Στρατηγικός στόχος παραμένει η δημιουργία μιας εκτεταμένης ζώνης ασφάλειας και σταθερότητας, η οποία θα ξεκινά από την Αδριατική και θα εκτείνεται, μέσω Κύπρου, έως τα χωρικά ύδατα του Ισραήλ.

Την ίδια ώρα, η Αθήνα παρακολουθεί στενά το εντατικό λόμπινγκ της Άγκυρας στην αμερικανική πρωτεύουσα για την επανένταξή της στο πρόγραμμα προμήθειας των μαχητικών F-35. Η ελληνική πλευρά επιδιώκει να διασφαλίσει τη διατήρηση των στρατηγικών ισορροπιών, προχωρώντας ανεμπόδιστα στην υλοποίηση του δικού της αμυντικού σχεδιασμού, ο οποίος περιλαμβάνει τη δημιουργία του αντιαεροπορικού θόλου «Ασπίδα του Αχιλλέα» με τεχνολογία από το Ισραήλ, καλύπτοντας το σύνολο της ηπειρωτικής και νησιωτικής επικράτειας.

Συνεργασία σε θέματα εσωτερικής ασφάλειας και οι Συμφωνίες του Αβραάμ

Ένα από τα πλέον ενδιαφέροντα στοιχεία της αποστολής είναι ότι ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών θα συνοδεύεται από δύο υφυπουργούς Εσωτερικής Ασφαλείας των ΗΠΑ. Η διευρυμένη αυτή σύνθεση σηματοδοτεί πως η ατζέντα των συνομιλιών υπερβαίνει την παραδοσιακή διπλωματία. Στο τραπέζι θα τεθούν ζητήματα κυβερνοασφάλειας, αντιμετώπισης υβριδικών απειλών, ελέγχου λιμένων και αεροδρομίων, καθώς και η διαχείριση της παράτυπης μετανάστευσης, υπό το πρίσμα της πρόληψης τρομοκρατικών απειλών τύπου ISIS και Αλ Κάιντα.

Παράλληλα, η Ελλάδα, διατηρώντας ισχυρούς δεσμούς με χώρες του αραβικού κόσμου όπως η Αίγυπτος και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, προσβλέπει στην ενίσχυση της ασφάλειας της ναυσιπλοΐας στα κρίσιμα θαλάσσια περάσματα. Σημαντικό μέρος των διαβουλεύσεων θα αφιερωθεί επίσης στην προοπτική αναζωογόνησης των Συμφωνιών του Αβραάμ, οι οποίες μπορούν να διαμορφώσουν μια νέα αρχιτεκτονική περιφερειακής ασφάλειας και οικονομικής συνεργασίας σε ολόκληρη την Εγγύς Ανατολή.