Ισλανδία: «Νίκη για τη δημοκρατία» το «Όχι» στην ΕΕ – Τι δηλώνει η πρωθυπουργός Κριστρούν Φροσταντότιρ

Σε μια ιστορική καμπή για τις ευρωπαϊκές της σχέσεις, η Ισλανδία αποφάσισε να γυρίσει την πλάτη στην προοπτική ένταξης στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Η πρωθυπουργός της χώρας, Κριστρούν Φροσταντότιρ, έσπευσε να υπογραμμίσει τη σημασία του αποτελέσματος του πρόσφατου δημοψηφίσματος, χαρακτηρίζοντάς το ως μια «νίκη για τη δημοκρατία». Η δήλωση αυτή έρχεται να επισφραγίσει τη βούληση των Ισλανδών πολιτών, οι οποίοι επέλεξαν να διατηρήσουν την εθνική τους αυτονομία, παγώνοντας κάθε συζήτηση για το ευρωπαϊκό μέλλον της χώρας.

Το αποτέλεσμα της κάλπης και το «πάγωμα» των ενταξιακών διαπραγματεύσεων

Στο κρίσιμο ερώτημα «Πρέπει η Ισλανδία να επαναλάβει τις διαπραγματεύσεις ένταξης στην Ευρωπαϊκή Ένωση;», το εκλογικό σώμα έδωσε μια ξεκάθαρη, αν και οριακή, απάντηση. Το «Όχι» επικράτησε με ποσοστό 52,8%, έναντι του 47,2% που συγκέντρωσε το «Ναι». Η συμμετοχή των πολιτών επιβεβαίωσε το έντονο ενδιαφέρον για το ζήτημα, το οποίο διχάζει την ισλανδική κοινωνία εδώ και χρόνια.

Η επικράτηση του «Όχι» θέτει ουσιαστικά στο αρχείο κάθε προσπάθεια προσέγγισης με τις Βρυξέλλες για τα επόμενα χρόνια. Η πρωθυπουργός Κριστρούν Φροσταντότιρ ξεκαθάρισε τη στάση της κυβέρνησής της κατά τη διάρκεια συνέντευξης Τύπου: «Θέλω να είμαι απολύτως σαφής: αυτή η κυβέρνηση δεν θα επαναλάβει τις ενταξιακές διαπραγματεύσεις στη διάρκεια αυτής της κοινοβουλευτικής περιόδου», δήλωσε, αναφερόμενη στην περίοδο που διαρκεί έως το 2028. Η εξέλιξη αυτή παγώνει τη συζήτηση για τουλάχιστον δύο ακόμη χρόνια, απομακρύνοντας το ενδεχόμενο μιας νέας αίτησης ένταξης στο άμεσο μέλλον.

Κριστρούν Φροσταντότιρ: «Δεν είναι οπισθοδρόμηση, αλλά σεβασμός στη λαϊκή βούληση»

Απαντώντας στις επικρίσεις της φιλοευρωπαϊκής αντιπολίτευσης, η οποία έκανε λόγο για χαμένη ευκαιρία και απομόνωση της χώρας, η Κριστρούν Φροσταντότιρ εμφανίστηκε καθησυχαστική και κατηγορηματική. Τόνισε ότι η απόφαση των πολιτών «δεν είναι μια οπισθοδρόμηση», αλλά αντίθετα αποτελεί μια έμπρακτη επιβεβαίωση των δημοκρατικών διαδικασιών. Η Ισλανδία, μια χώρα με μακρά παράδοση στην άμεση δημοκρατία, απέδειξε ότι οι μεγάλες αποφάσεις λαμβάνονται από τους ίδιους τους πολίτες και όχι πίσω από κλειστές πόρτες.

Η ανησυχία των Ισλανδών εστιάζεται κυρίως στην προστασία των εθνικών τους πόρων. Η κοινή αλιευτική πολιτική της ΕΕ αποτελούσε ανέκαθεν το «κόκκινο πανί» για το Ρέικιαβικ, καθώς η αλιεία αποτελεί τη ραχοκοκαλιά της ισλανδικής οικονομίας. Η διατήρηση του ελέγχου των χωρικών της υδάτων θεωρήθηκε σημαντικότερη από τα οφέλη που θα προσέφερε η πλήρης ένταξη στην ευρωπαϊκή οικογένεια.

Η επόμενη μέρα και η στρατηγική σχέση με τον Ευρωπαϊκό Οικονομικό Χώρο

Παρά το ηχηρό «Όχι» στην πλήρη ένταξη, η Ισλανδία δεν σκοπεύει να αποκοπεί από την ευρωπαϊκή αγορά. Η πρωθυπουργός διευκρίνισε ότι η χώρα θα συνεχίσει να ενισχύει και να αναβαθμίζει τη σχέση της με τον Ευρωπαϊκό Οικονομικό Χώρο (ΕΟΧ). Μέσω της συμφωνίας αυτής, η Ισλανδία διατηρεί πρόσβαση στην ενιαία αγορά της ΕΕ, απολαμβάνοντας την ελεύθερη κυκλοφορία αγαθών, υπηρεσιών, κεφαλαίων και προσώπων, χωρίς όμως να υπόκειται στις δεσμεύσεις της πλήρους συμμετοχής.

Η απόφαση αυτή της Ισλανδίας στέλνει ένα σαφές μήνυμα στις Βρυξέλλες σχετικά με τα όρια της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης, αποδεικνύοντας ότι η κυριαρχία και η προστασία των εθνικών πόρων παραμένουν πρώτες στις προτεραιότητες των κρατών του ευρωπαϊκού Βορρά.