OFF THE RECORD: Άντε καλέ σιγά, κόβονται τα ρουσφέτια;
Η επιλογή της Χαριλάου Τρικούπη να μετατρέψει μια υπόθεση σε κεντρικό πεδίο πολιτικής αντιπαράθεσης, οι βαρείς χαρακτηρισμοί και το ερώτημα αν η αντιπολιτευτική πίεση ξεπερνά τα όρια της θεσμικής υπευθυνότητας
Η υπόθεση του ΟΠΕΚΕΠΕ εξελίσσεται σε νέο μέτωπο πολιτικής σύγκρουσης, με τον Νίκο Ανδρουλάκη και το ΠΑΣΟΚ να επιλέγουν την ένταση της αντιπαράθεσης με την κυβέρνηση. Η Χαριλάου Τρικούπη επιχειρεί να δώσει στην υπόθεση ευρύτερο πολιτικό χαρακτήρα, συνδέοντάς την με ζητήματα λειτουργίας του κράτους και διαφάνειας.
Ωστόσο, το βασικό ερώτημα που προκύπτει αφορά τα όρια αυτής της πολιτικής τακτικής. Άλλο είναι η άσκηση αυστηρής πολιτικής κριτικής και άλλο η μετατροπή μιας υπόθεσης που βρίσκεται σε δικαστική εξέλιξη σε πολιτικό συμπέρασμα πριν ολοκληρωθούν οι προβλεπόμενες διαδικασίες.
Η Δικαιοσύνη είναι αυτή που έχει την αρμοδιότητα να αξιολογήσει στοιχεία, ευθύνες και πραγματικά περιστατικά. Οι πολιτικές δηλώσεις, όσο έντονες και αν είναι, δεν μπορούν να υποκαταστήσουν τη δικαστική κρίση.
Η πολιτική αξιοποίηση μιας δικαστικής υπόθεσης
Ο Νίκος Ανδρουλάκης έχει επιλέξει να ανεβάσει τους τόνους απέναντι στην κυβέρνηση, θεωρώντας ότι η υπόθεση του ΟΠΕΚΕΠΕ μπορεί να αποτελέσει βασικό πεδίο πολιτικής αντιπαράθεσης.
Η συγκεκριμένη επιλογή όμως δημιουργεί ένα κρίσιμο ζήτημα: κατά πόσο μια εκκρεμής υπόθεση μπορεί να μετατρέπεται σε εργαλείο πολιτικής σύγκρουσης χωρίς να δημιουργείται η εντύπωση ότι η πολιτική ετυμηγορία προηγείται της δικαστικής.
Το γεγονός ότι η Δικαιοσύνη έχει ήδη αρχειοθετήσει επτά από τις έντεκα υποθέσεις που εξετάστηκαν αποτελεί δεδομένο που δεν μπορεί να παρακάμπτεται στον δημόσιο διάλογο. Για τις υπόλοιπες περιπτώσεις η έρευνα συνεχίζεται και απαιτείται η ολοκλήρωση των διαδικασιών.
Η αρχή του τεκμηρίου της αθωότητας δεν αφορά μόνο τις δικαστικές αίθουσες. Αποτελεί βασικό κανόνα λειτουργίας του κράτους δικαίου και της δημόσιας συζήτησης.
Από την πολιτική κριτική στην προεξόφληση ευθυνών
Το ΠΑΣΟΚ έχει δικαίωμα να ζητά πολιτικές απαντήσεις και να ασκεί κριτική στους κυβερνητικούς χειρισμούς. Η πολιτική αντιπαράθεση είναι θεμιτή και αναγκαία.
Το ζήτημα όμως βρίσκεται στον τρόπο με τον οποίο ασκείται αυτή η κριτική.
Όταν η πολιτική ρητορική χρησιμοποιεί χαρακτηρισμούς που παραπέμπουν σε τελικές κρίσεις, υπάρχει ο κίνδυνος να μετατοπίζεται η συζήτηση από την αναζήτηση στοιχείων στην κατασκευή πολιτικών εντυπώσεων.
Η ευθύνη ενός κόμματος που διεκδικεί κυβερνητικό ρόλο δεν περιορίζεται στην καταγγελία. Περιλαμβάνει και τη θεσμική συνέπεια, ιδιαίτερα σε ζητήματα που σχετίζονται με τη Δικαιοσύνη.
Το πολιτικό στοίχημα του Ανδρουλάκη
Η επιλογή της υψηλής έντασης μπορεί να εξυπηρετεί μια βραχυπρόθεσμη ανάγκη πολιτικής διαφοροποίησης. Δεν είναι όμως δεδομένο ότι μια στρατηγική συνεχούς σύγκρουσης μπορεί να αποτελέσει από μόνη της πειστική πρόταση διακυβέρνησης.
Για τον Νίκο Ανδρουλάκη το ζητούμενο δεν είναι μόνο να ασκήσει πίεση στην κυβέρνηση, αλλά να πείσει ότι διαθέτει μια διαφορετική πολιτική αντίληψη που στηρίζεται στους θεσμούς και όχι μόνο στην αντιπαράθεση.
Η πολιτική αξιοπιστία κρίνεται και από τον τρόπο με τον οποίο αντιμετωπίζονται οι δύσκολες υποθέσεις. Η κριτική προς την εξουσία είναι απαραίτητη, αλλά η υποκατάσταση της δικαστικής κρίσης από την πολιτική ρητορική αποτελεί πρακτική που μπορεί τελικά να πλήξει την εμπιστοσύνη στους ίδιους τους θεσμούς.
Ο ΟΠΕΚΕΠΕ θα συνεχίσει να αποτελεί αντικείμενο πολιτικής αντιπαράθεσης. Το κρίσιμο όμως είναι αν η συζήτηση θα παραμείνει στο πεδίο των γεγονότων ή αν θα μετατραπεί σε μια μάχη πολιτικών εντυπώσεων πριν υπάρξουν οριστικές απαντήσεις.





