Ο Τσίπρας ξαναπουλά το ίδιο αφήγημα – Νέα βιτρίνα, παλιές συνταγές και πολλά αναπάντητα ερωτήματα

Ο Αλέξης Τσίπρας επιχειρεί δυναμική επανεκκίνηση, όμως η πολιτική του επιστροφή συνοδεύεται από παλιές αντιφάσεις και νέα ερωτήματα αξιοπιστίας.

Με δημοσκοπικό αέρα και εμφανή διάθεση να εμφανιστεί ως η μοναδική εναλλακτική απέναντι στην κυβέρνηση, ο Αλέξης Τσίπρας επιχειρεί να χτίσει το αφήγημα της «νέας αρχής». Η Ελληνική Αριστερή Συμπαράταξη παρουσιάζεται ως ένα καινούργιο πολιτικό εγχείρημα, όμως όσο περισσότερο ξεδιπλώνεται η εικόνα του νέου κόμματος τόσο περισσότερο θυμίζει ανακύκλωση παλαιών προσώπων, γνωστών μηχανισμών και πολιτικών που οι πολίτες έχουν ήδη αξιολογήσει στην πράξη. Η προσπάθεια αλλαγής ονόματος και πολιτικής συσκευασίας δεν αρκεί για να σβήσει τη μνήμη μιας διακυβέρνησης που εξακολουθεί να αποτελεί σημείο έντονης πολιτικής αντιπαράθεσης.

Ο πρώην πρωθυπουργός επιχείρησε να εμφανιστεί αποφασισμένος να διεκδικήσει ακόμη και την πρώτη θέση στις επόμενες εκλογές, απορρίπτοντας τον ρόλο της αξιωματικής αντιπολίτευσης. Ωστόσο, η φιλοδοξία από μόνη της δεν αρκεί για να δημιουργήσει αξιοπιστία. Η πολιτική εμπειρία δείχνει ότι οι πολίτες ζητούν πλέον συγκεκριμένες λύσεις και όχι γενικές διακηρύξεις περί «νέας αρχής», ιδιαίτερα όταν αυτές προέρχονται από πρόσωπα που έχουν ήδη κυβερνήσει τη χώρα.

Νέο λογότυπο, ίδια πολιτική μνήμη

Η μεγαλύτερη δυσκολία του Αλέξη Τσίπρα δεν βρίσκεται απέναντι στη Νέα Δημοκρατία αλλά απέναντι στο ίδιο του το πολιτικό παρελθόν. Όσο κι αν επιμένει ότι ανοίγει έναν νέο ιστορικό κύκλο, η δημόσια συζήτηση επιστρέφει αναπόφευκτα στις επιλογές της περιόδου 2015-2019, στις υποσχέσεις που δεν υλοποιήθηκαν, στις συγκρούσεις που δίχασαν τη χώρα και στις οικονομικές περιπέτειες που σημάδεψαν εκείνη την εποχή.

Δεν είναι τυχαίο ότι μεγάλο μέρος της επιχειρηματολογίας της ΕΛ.Α.Σ. βασίζεται περισσότερο στην αποδόμηση της κυβέρνησης παρά στην παρουσίαση ενός ολοκληρωμένου, κοστολογημένου κυβερνητικού σχεδίου. Οι αναφορές στην «παραγωγή πλούτου» και στη μεσαία τάξη επιχειρούν να διορθώσουν μια εικόνα που είχε δημιουργηθεί στο παρελθόν, όμως η αλλαγή της ρητορικής δεν σημαίνει αυτομάτως και αλλαγή πολιτικής ταυτότητας.

Παράλληλα, η στελέχωση του κόμματος από πρόσωπα που προέρχονται από διαφορετικούς πολιτικούς χώρους δημιουργεί περισσότερο την εικόνα μιας μεγάλης επιχείρησης πολιτικών μεταγραφών παρά ενός πραγματικά νέου πολιτικού φορέα. Η διεύρυνση αυξάνει αριθμητικά τις δυνάμεις της ΕΛ.Α.Σ., αλλά ταυτόχρονα δημιουργεί εύλογα ερωτήματα για τη συνοχή, την κοινή στρατηγική και το ιδεολογικό της στίγμα.

Η δημοσκοπική άνοδος δεν ισοδυναμεί με κυβερνητική εντολή

Η δεύτερη θέση στις δημοσκοπήσεις ασφαλώς δίνει πολιτική δυναμική στον Αλέξη Τσίπρα. Δεν αποτελεί όμως λευκή επιταγή ούτε προεξοφλεί εκλογικό αποτέλεσμα. Η ιστορία των τελευταίων ετών έχει αποδείξει ότι οι δημοσκοπήσεις αποτυπώνουν τη συγκυρία και όχι την τελική ετυμηγορία της κάλπης.

Ο πρώην πρωθυπουργός επιχειρεί να καλλιεργήσει την αίσθηση ότι διαμορφώνεται αναπόφευκτα ένα νέο δίπολο με τη Νέα Δημοκρατία. Όμως για να πείσει ότι μπορεί να επιστρέψει στην εξουσία δεν αρκεί να συγκεντρώνει στελέχη από τον ευρύτερο χώρο της κεντροαριστεράς ούτε να παρουσιάζει μια σκιώδη κυβέρνηση. Χρειάζεται να εξηγήσει γιατί οι πολίτες θα πρέπει να εμπιστευθούν ξανά ένα πολιτικό σχέδιο που δοκιμάστηκε, κρίθηκε και τελικά απορρίφθηκε στις εκλογές.

Η προσπάθεια να εμφανιστεί ως εκφραστής μιας «νέας ελπίδας» συγκρούεται με ένα απλό πολιτικό δεδομένο: το πρόσωπο που ηγείται της προσπάθειας δεν είναι νέο στην πολιτική σκηνή. Είναι ένας πρώην πρωθυπουργός, με συγκεκριμένο κυβερνητικό αποτύπωμα, το οποίο αποτελεί αναπόσπαστο μέρος της δημόσιας αξιολόγησής του.

Το μεγάλο στοίχημα της αξιοπιστίας

Η ΕΛ.Α.Σ. μπορεί να καταγράφει δημοσκοπική δυναμική και να προσελκύει στελέχη από άλλους πολιτικούς χώρους, όμως η πραγματική δοκιμασία αρχίζει τώρα. Όσο πλησιάζει η εκλογική αναμέτρηση, οι πολίτες θα ζητούν συγκεκριμένες απαντήσεις για την οικονομία, τη φορολογία, τις επενδύσεις, την ασφάλεια και το μεταναστευτικό, όχι γενικές πολιτικές εξαγγελίες.

Ο Αλέξης Τσίπρας επιδιώκει να παρουσιάσει μια εικόνα πολιτικής επανεκκίνησης. Το ερώτημα είναι αν οι ψηφοφόροι θα δουν πράγματι μια νέα πρόταση διακυβέρνησης ή απλώς μια πιο προσεγμένη εκδοχή του ίδιου πολιτικού έργου με διαφορετικό τίτλο. Στην πολιτική, η αλλαγή συσκευασίας μπορεί να τραβήξει προσωρινά την προσοχή· η αξιοπιστία όμως εξακολουθεί να κρίνεται από το περιεχόμενο και, κυρίως, από τη μνήμη των πολιτών.