Το «μεγάλο προοδευτικό μέτωπο» ξεκινά με μία διάλυση και πολλές αυταπάτες

Η διάλυση της Νέας Αριστεράς, οι διεργασίες στον ΣΥΡΙΖΑ και οι προσδοκίες γύρω από την ΕΛΑΣ αποκαλύπτουν τα αδιέξοδα της κατακερματισμένης κεντροαριστεράς.

Η ίδρυση της Ελληνικής Αριστερής Συμπαράταξης (ΕΛΑΣ) από τον Αλέξη Τσίπρα παρουσιάστηκε από τους υποστηρικτές της ως η απαρχή ενός νέου «μεγάλου προοδευτικού μετώπου» που θα μπορούσε να αναδιατάξει τον χώρο της κεντροαριστεράς και της Αριστεράς απέναντι στην κυβέρνηση του Κυριάκου Μητσοτάκη. Ωστόσο, τα πρώτα απτά αποτελέσματα αυτής της πολιτικής επανεμφάνισης δεν παραπέμπουν σε δυναμική ενότητας αλλά σε νέο κύκλο αναταράξεων, εσωτερικών συγκρούσεων και πολιτικών μετακινήσεων. Η διάλυση της Κοινοβουλευτικής Ομάδας της Νέας Αριστεράς, οι ζυμώσεις στον ΣΥΡΙΖΑ και η αβεβαιότητα γύρω από το εγχείρημα της ΕΛΑΣ συνθέτουν μια εικόνα όπου οι μεγάλες διακηρύξεις περί προοδευτικής ανασύνθεσης συναντούν τη σκληρή πραγματικότητα των πολιτικών συσχετισμών. Αντί για κύμα συσπείρωσης, το πρώτο πολιτικό αποτύπωμα μοιάζει περισσότερο με ανακύκλωση προσώπων, εσωτερικές αντιθέσεις και αναζήτηση νέας ταυτότητας σε έναν χώρο που εξακολουθεί να αναζητά ηγεσία, στρατηγική και πειστική εναλλακτική πρόταση εξουσίας.

Η κατάρρευση της κοινοβουλευτικής παρουσίας της Νέας Αριστεράς δεν αποτελεί ένα μεμονωμένο κομματικό επεισόδιο. Αντιθέτως, λειτουργεί ως σύμπτωμα της ευρύτερης κρίσης εκπροσώπησης που διαπερνά ολόκληρο τον χώρο της ελληνικής Αριστεράς, αποκαλύπτοντας ότι οι εξαγγελίες περί ενότητας συναντούν πολύ πιο σύνθετα πολιτικά και προσωπικά εμπόδια από όσα παρουσιάζονται δημόσια.

Η Νέα Αριστερά πληρώνει το αδιέξοδο της στρατηγικής της

Η αποχώρηση επτά βουλευτών και δεκάδων κορυφαίων στελεχών από τη Νέα Αριστερά συνιστά ουσιαστικά πολιτική αποδόμηση ενός εγχειρήματος που γεννήθηκε ως απάντηση στην κρίση του ΣΥΡΙΖΑ μετά την περίοδο Κασσελάκη. Το κόμμα φιλοδοξούσε να αποτελέσει τον νέο εκφραστή της ανανεωτικής Αριστεράς, όμως δεν κατάφερε να αποκτήσει κοινωνική γείωση ούτε να μετατρέψει τις πολιτικές του θέσεις σε πραγματικό πολιτικό ρεύμα.

Η σύγκρουση ανάμεσα σε όσους υποστήριζαν μια ευρύτερη προοδευτική συμπόρευση και σε όσους επέμεναν σε μια αυτόνομη και πιο ιδεολογικά καθαρή πορεία οδήγησε τελικά στη ρήξη. Η εκλογή του Gavriil Sakellaridis στην ηγεσία επιτάχυνε αυτή τη διαδικασία, καθώς η νέα γραμμή δεν βρήκε κοινό βηματισμό με μια σειρά στελεχών που θεωρούσαν αναγκαία την ανασύνθεση του ευρύτερου χώρου.

Η ΕΛΑΣ δημιουργεί προσδοκίες, όχι ακόμη πολιτικό φορέα εξουσίας

Παρά τον θόρυβο που προκάλεσε η επιστροφή του Αλέξη Τσίπρα, η πραγματικότητα παραμένει πιο σύνθετη από την εικόνα που επιχειρούν να καλλιεργήσουν οι υποστηρικτές του νέου φορέα. Η ΕΛΑΣ βρίσκεται ακόμη στο στάδιο της πολιτικής συγκρότησης και δεν διαθέτει ούτε οργανωτική ανάπτυξη ούτε κοινοβουλευκή παρουσία που να ανταποκρίνεται στις προσδοκίες που δημιουργήθηκαν μετά την παρουσίαση στο Θησείο.

Επιπλέον, οι λεγόμενες «μεταγραφές» δεν φαίνεται να είναι άμεσες. Η ηγετική ομάδα του πρώην πρωθυπουργού επιδιώκει προσεκτικές κινήσεις και όχι μαζικές εντάξεις στελεχών που θα μπορούσαν να μετατρέψουν το νέο εγχείρημα σε απλή αναπαραγωγή παλαιών κομματικών μηχανισμών. Έτσι, η εικόνα ενός πολιτικού κύματος που σαρώνει τον χώρο απέχει ακόμη από την πραγματικότητα.

Ο ΣΥΡΙΖΑ αναζητά ρόλο μέσα στη νέα πραγματικότητα

Την ίδια στιγμή, ο ΣΥΡΙΖΑ παραμένει εγκλωβισμένος στη δική του κρίση ταυτότητας. Ο Σωκράτης Φάμελλος εξακολουθεί να υποστηρίζει τη λογική της ευρύτερης συνεργασίας των προοδευτικών δυνάμεων, όμως οι δημοσκοπικές επιδόσεις και η πολιτική αδυναμία του κόμματος δημιουργούν αμφιβολίες για το κατά πόσο μπορεί να διαδραματίσει πρωταγωνιστικό ρόλο.

Οι παρεμβάσεις στελεχών όπως ο Νίκος Παππάς  δείχνουν ότι η συζήτηση για μια νέα αρχιτεκτονική στον χώρο βρίσκεται ήδη σε εξέλιξη. Ωστόσο, ακόμη και όσοι μιλούν για νέο σχήμα, νέο ηγέτη ή νέα κοινωνική συμμαχία αδυνατούν να παρουσιάσουν ένα συγκεκριμένο και πειστικό σχέδιο που να απαντά στα πραγματικά προβλήματα των πολιτών.

Η διάλυση της Νέας Αριστεράς αποτελεί την πρώτη μεγάλη πολιτική συνέπεια της επανεμφάνισης του Αλέξη Τσίπρα, αλλά δύσκολα μπορεί να παρουσιαστεί ως επιτυχία ενός υποτιθέμενου προοδευτικού ανασχηματισμού. Αντί για εικόνα ενότητας, ο χώρος της Αριστεράς εμφανίζει εκ νέου χαρακτηριστικά κατακερματισμού, αβεβαιότητας και ανταγωνισμών. Το περιβόητο «μεγάλο προοδευτικό μέτωπο» ξεκινά την πορεία του όχι με συσπείρωση κοινωνικών δυνάμεων, αλλά με μία κοινοβουλευτική διάλυση, ανοιχτά ερωτήματα και την επανάληψη προσδοκιών που στο παρελθόν διαψεύστηκαν πολλές φορές. Οι επόμενοι μήνες θα δείξουν αν πρόκειται για πραγματική πολιτική επανεκκίνηση ή για ακόμη μία αυταπάτη ανασύνθεσης ενός χώρου που εξακολουθεί να αναζητά τον βηματισμό του.