Αλέξης Τσίπρας: Η «Πυξίδα» του rebranding και το πολιτικό κενό

Λίγες ημέρες πριν από την επίσημη παρουσίαση του νέου πολιτικού φορέα του, ο Αλέξης Τσίπρας επιχειρεί να χτίσει κλίμα επανεκκίνησης μέσα από social media βίντεο, νεανικά formats και διαδικτυακές «σπαζοκεφαλιές» γύρω από το όνομα του νέου κόμματος. Το πρόβλημα όμως είναι ότι όσο περισσότερο επενδύει στην επικοινωνιακή συσκευασία, τόσο πιο έντονα αναδεικνύεται η απουσία ουσιαστικού πολιτικού περιεχομένου.

Το γκάλοπ με νέους που προτείνουν ονόματα όπως «Ιθάκη», «Ελπίδα Ξανά», «Νέα Πορεία» ή «Πυξίδα» δείχνει ξεκάθαρα τη στρατηγική του πρώην πρωθυπουργού: μια προσπάθεια συναισθηματικού rebranding με επίκεντρο τη νέα γενιά, τη «δεύτερη ευκαιρία» και την εικόνα ενός πιο ώριμου, πιο soft και πιο ψηφιακού Τσίπρα. Μόνο που πίσω από την αισθητική του TikTok και τα εύπεπτα βίντεο, παραμένει αναπάντητο το βασικό πολιτικό ερώτημα: τι ακριβώς διαφορετικό πρεσβεύει σήμερα ο Αλέξης Τσίπρας;

Η επιλογή να ανοίξει δημόσια συζήτηση ακόμη και για το όνομα του κόμματος αποκαλύπτει και κάτι βαθύτερο. Ότι ο νέος φορέας δεν διαθέτει ακόμη σαφή ιδεολογική ταυτότητα. Οι προτάσεις που ακούγονται είναι τόσο γενικές και πολιτικά ουδέτερες, ώστε θα μπορούσαν να ανήκουν σχεδόν σε οποιοδήποτε κεντροαριστερό ή προσωποπαγές σχήμα της Ευρώπης. «Ελπίδα», «Πορεία», «Πυξίδα», λέξεις με θετικό πρόσημο αλλά χωρίς συγκεκριμένο πολιτικό βάθος. Περισσότερο θυμίζουν καμπάνια πολιτικού μάρκετινγκ παρά συγκροτημένη πολιτική πρόταση.

Ακόμη πιο χαρακτηριστική είναι η προσπάθεια να οικοδομηθεί ένας νέος δεσμός με τη Gen Z μέσω influencers και διαδικτυακών προσώπων. Η συμμετοχή της YouTuber Zoe Pre και η πρότασή της να ονομαστεί το κόμμα «Ζωή» εντάσσεται ακριβώς σε αυτή τη λογική: λιγότερη παραδοσιακή πολιτική, περισσότερη εικόνα, συναίσθημα και ψηφιακή αμεσότητα. Όμως η πολιτική δεν είναι branding exercise ούτε viral challenge. Και ειδικά για έναν πρώην πρωθυπουργό, η δημόσια συζήτηση δύσκολα μπορεί να περιοριστεί σε χαλαρές ατάκες και «fun» περιεχόμενο.

Ο Τσίπρας φαίνεται να επενδύει στην κόπωση του πολιτικού συστήματος και στην ανάγκη ενός τμήματος της κοινωνίας να ακούσει κάτι «καινούργιο». Ωστόσο, η βασική δυσκολία του είναι ότι ο ίδιος δεν είναι νέος πολιτικός παίκτης. Κουβαλά ένα πολύ συγκεκριμένο κυβερνητικό παρελθόν, το οποίο δεν διαγράφεται ούτε με νέα λογότυπα ούτε με προσεγμένα reels στα social media. Το 2015, το δημοψήφισμα, τα capital controls και το τρίτο μνημόνιο εξακολουθούν να αποτελούν αναπόσπαστο κομμάτι της πολιτικής του ταυτότητας.

Γι’ αυτό και η προσπάθεια πολιτικής επανεκκίνησης μοιάζει μέχρι στιγμής περισσότερο με επικοινωνιακή ανακαίνιση παρά με ουσιαστική πολιτική ανασυγκρότηση. Ο πρώην πρωθυπουργός επιχειρεί να εμφανιστεί ως κάτι νέο χωρίς να έχει προηγηθεί ουσιαστική αποτίμηση του παλιού. Και όσο η συζήτηση περιστρέφεται γύρω από τίτλους, hashtags και ονόματα κομμάτων, τόσο θα παραμένει η αίσθηση ότι το πραγματικό πολιτικό αφήγημα εξακολουθεί να λείπει.