OFF THE RECORD: Άντε καλέ σιγά, κόβονται τα ρουσφέτια;
Το δεύτερο επεισόδιο του ντοκιμαντέρ «Στο Χιλιοστό» δεν λειτουργεί απλώς ως μια ακόμη τηλεοπτική αναδρομή στην περίοδο της διακυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ. Αποτελεί μια σκληρή πολιτική ακτινογραφία μιας εποχής που σημάδεψε βαθιά τη χώρα, αποκαλύπτοντας ξανά το χάσμα ανάμεσα στις επαναστατικές διακηρύξεις και τη δραματική πραγματικότητα που βίωσε η ελληνική κοινωνία. Και όσο ο Αλέξης Τσίπρας επιχειρεί να επιστρέψει στο προσκήνιο με νέο πολιτικό προσωπείο, τόσο οι εικόνες, οι μαρτυρίες και οι αποκαλύψεις του 2015 λειτουργούν σαν βαρίδι που ακυρώνει κάθε προσπάθεια πολιτικής επανεκκίνησης.
Οι περιγραφές κορυφαίων Ευρωπαίων αξιωματούχων αποτυπώνουν με ωμό τρόπο την εικόνα μιας κυβέρνησης που κινήθηκε ανάμεσα στην ιδεοληψία, την προχειρότητα και την αυταπάτη. Από τα αλλεπάλληλα «όχι» του Jean-Claude Juncker μέχρι την περιφρονητική στάση του Jeroen Dijsselbloem απέναντι στην ελληνική διαπραγματευτική ομάδα, το ντοκιμαντέρ παρουσιάζει μια ηγεσία που έδειχνε να αγνοεί ακόμη και τους βασικούς κανόνες λειτουργίας της ευρωπαϊκής πραγματικότητας. Η εικόνα μιας χώρας που έφτασε στο χείλος της οικονομικής ασφυξίας εξαιτίας πολιτικών πειραματισμών δεν μπορεί να διαγραφεί με ένα νέο αφήγημα περί «προοδευτικής επανεκκίνησης».
Ακόμη πιο αποκαλυπτικές είναι οι εσωτερικές μαρτυρίες για το χάος που επικρατούσε στο κυβερνητικό στρατόπεδο. Οι αναφορές σε άδεια ταμεία, σε αγωνιώδεις προσπάθειες αποφυγής στάσης πληρωμών και σε πολιτικά στελέχη που δεν αντιλαμβάνονταν το μέγεθος της κρίσης, καταρρίπτουν οριστικά τον μύθο της «περήφανης διαπραγμάτευσης». Η εικόνα μιας κυβέρνησης που πίστεψε ότι μπορούσε να εκβιάσει την Ευρώπη χωρίς σχέδιο, χωρίς συμμαχίες και χωρίς γνώση των συσχετισμών, επανέρχεται με τρόπο καταλυτικό. Και αυτό ακριβώς είναι που κάνει το περιεχόμενο του ντοκιμαντέρ τόσο πολιτικά ενοχλητικό για τον σημερινό σχεδιασμό επιστροφής του πρώην πρωθυπουργού.
Περίοδος αβεβαιότητας
Το μεγαλύτερο πρόβλημα, όμως, για τον Αλέξης Τσίπρας δεν είναι οι αντίπαλοί του, αλλά η ίδια η μνήμη της κοινωνίας. Γιατί το 2015 δεν καταγράφεται πλέον ως μια «γενναία μάχη απέναντι στους δανειστές», αλλά ως μια περίοδος ακραίας αβεβαιότητας, οικονομικού πανικού και διεθνούς απαξίωσης της χώρας. Το Στο Χιλιοστό υπενθυμίζει ότι πίσω από τα συνθήματα, τις θεωρίες αντίστασης και τους επικοινωνιακούς μύθους, υπήρξε μια πραγματικότητα που κόστισε ακριβά στους πολίτες. Και αυτή η πραγματικότητα εξακολουθεί να ακολουθεί τον πρώην πρωθυπουργό σε κάθε νέα πολιτική του απόπειρα.