OFF THE RECORD: Άντε καλέ σιγά, κόβονται τα ρουσφέτια;
Το μήνυμα αποφασιστικότητας για το ύποπτο θαλάσσιο drone στο Ιόνιο και η στρατηγική επιλογή της Αθήνας να εμφανίζεται ως πυλώνας ασφάλειας και σταθερότητας στην ευρύτερη περιοχή.
Η τοποθέτηση του Γιώργου Γεραπετρίτη στις Βρυξέλλες δεν ήταν μια τυπική διπλωματική δήλωση πριν από ακόμη ένα Συμβούλιο Υπουργών Εξωτερικών. Ήταν μια προσεκτικά διατυπωμένη πολιτική παρέμβαση με σαφείς αποδέκτες, σε μια περίοδο όπου η αστάθεια από τη Μέση Ανατολή μέχρι τη Μαύρη Θάλασσα απειλεί να μεταφερθεί επικίνδυνα και στη Μεσόγειο. Και η Αθήνα δείχνει αποφασισμένη να μην εμφανιστεί ούτε αμήχανη ούτε παθητική απέναντι σε εξελίξεις που ακουμπούν πλέον άμεσα την εθνική ασφάλεια.
Η αποκάλυψη πως εντοπίστηκε θαλάσσιο μη επανδρωμένο σκάφος στο Ιόνιο ανεβάζει αυτομάτως το επίπεδο συναγερμού. Κυρίως επειδή η κυβέρνηση αποφεύγει – τουλάχιστον προς το παρόν – να υποβαθμίσει το περιστατικό. Αντιθέτως, τόσο ο Γιώργος Γεραπετρίτης όσο και ο Μιχάλης Χρυσοχοΐδης επιμένουν δημόσια ότι πρόκειται για «ιδιαίτερα σοβαρή εξέλιξη». Και αυτό από μόνο του δείχνει ότι οι ελληνικές αρχές αντιμετωπίζουν την υπόθεση ως κάτι πολύ περισσότερο από ένα μεμονωμένο τεχνικό συμβάν.
Η Αθήνα γνωρίζει καλά ότι η νέα εποχή των υβριδικών απειλών δεν ξεκινά απαραίτητα με πολεμικά πλοία ή συμβατικές στρατιωτικές κινήσεις. Ξεκινά με drones, θαλάσσια μη επανδρωμένα συστήματα, παρακολούθηση κρίσιμων υποδομών, δοκιμές αντίδρασης κρατών και δημιουργία ζωνών αστάθειας. Και γι’ αυτό η ελληνική κυβέρνηση επιχειρεί να στείλει ένα διπλό μήνυμα: προς το εξωτερικό ότι η χώρα παραμένει παράγοντας σταθερότητας και προς το εσωτερικό ότι υπάρχει κρατική ετοιμότητα και θεσμική εγρήγορση.
Δεν είναι τυχαίο ότι ο υπουργός Εξωτερικών συνέδεσε ευθέως το περιστατικό με την ελευθερία της ναυσιπλοΐας, την ασφάλεια των πολιτών και την προστασία του περιβάλλοντος. Η κυβέρνηση επιλέγει να εντάξει το θέμα σε ένα ευρύτερο γεωπολιτικό πλαίσιο, ώστε η Ελλάδα να εμφανιστεί όχι ως μια χώρα που αντιδρά φοβικά, αλλά ως κράτος που υπερασπίζεται τη διεθνή νομιμότητα και τη σταθερότητα στην Ανατολική Μεσόγειο.
Παράλληλα, η παρέμβαση Γεραπετρίτη λειτουργεί και ως υπενθύμιση του νέου διεθνούς ρόλου που επιδιώκει να κατοχυρώσει η κυβέρνηση Μητσοτάκη. Σε αντίθεση με παλαιότερες περιόδους εσωστρέφειας ή διπλωματικής αμηχανίας, η σημερινή ελληνική διπλωματία επιδιώκει να βρίσκεται στην πρώτη γραμμή των ευρωπαϊκών και περιφερειακών εξελίξεων: από τη Γάζα και την Ουκρανία μέχρι τα Δυτικά Βαλκάνια και τη θαλάσσια ασφάλεια.
Αυτό ακριβώς εξηγεί και την επιμονή της Αθήνας να παρουσιάζεται ως αξιόπιστος συνομιλητής της ΕΕ και του ΝΑΤΟ σε μια περίοδο γεωπολιτικής αποσταθεροποίησης. Η Ελλάδα δεν θέλει να είναι απλός παρατηρητής των εξελίξεων. Θέλει να καταγράφεται ως δύναμη προβλεψιμότητας σε μια περιοχή που φλέγεται.
Και εδώ βρίσκεται ίσως η μεγαλύτερη πολιτική διαφορά με την αντιπολίτευση. Την ώρα που η κυβέρνηση επιχειρεί να χτίσει διεθνείς συμμαχίες και να ενισχύσει τον γεωστρατηγικό ρόλο της χώρας, ο δημόσιος διάλογος από ορισμένες πλευρές παραμένει εγκλωβισμένος είτε σε έναν εύκολο αντιδυτικισμό είτε σε μια πρόχειρη καταγγελιολογία χωρίς εναλλακτική στρατηγική πρόταση. Όμως οι εποχές δεν επιτρέπουν γεωπολιτικό ερασιτεχνισμό.
Η πραγματικότητα είναι σκληρή: η Μεσόγειος μετατρέπεται σταδιακά σε πεδίο πολλαπλών ανταγωνισμών, με ενεργειακές, στρατιωτικές και τεχνολογικές διαστάσεις. Και σε αυτό το περιβάλλον, η Ελλάδα καλείται να ισορροπήσει ανάμεσα στην αποτροπή, τη διπλωματία και τη διεθνή συνεργασία.
Το μήνυμα που εξέπεμψε ο Γιώργος Γεραπετρίτης από τις Βρυξέλλες ήταν ακριβώς αυτό: ότι η χώρα δεν πρόκειται να παρακολουθεί αδρανής εξελίξεις που απειλούν τη σταθερότητα της περιοχής. Και ότι η Αθήνα σκοπεύει να κινηθεί θεσμικά, συντεταγμένα αλλά και αποφασιστικά, εφόσον τα στοιχεία της έρευνας επιβεβαιώσουν την κρισιμότητα του περιστατικού στο Ιόνιο.

