OFF THE RECORD: Άντε καλέ σιγά, κόβονται τα ρουσφέτια;
Η Ζωή Κωνσταντοπούλου δεν κάνει αντιπολίτευση· κάνει παράσταση. Και μάλιστα μονόπρακτο, με την ίδια στον ρόλο της μόνιμα αδικημένης και όλους τους υπόλοιπους στον ρόλο των «ενόχων». Όταν όμως ο πολιτικός λόγος κατρακυλά σε χαρακτηρισμούς τύπου «φασίστας» για τον Γιώργος Φλωρίδης, δεν μιλάμε για αιχμηρή κριτική. Μιλάμε για συνειδητή επιλογή λάσπης, για εύκολο θόρυβο που καλύπτει την απουσία ουσίας.
Η συνταγή είναι πια προβλέψιμη: ένταση, υπερβολή, καταγγελία επί παντός επιστητού. Ο Άδωνις Γεωργιάδης βαφτίζεται επίδοξος δελφίνος, ο Αλέξης Τσίπρας παρουσιάζεται ως ο απόλυτος υπαίτιος για όλα, και το πολιτικό σκηνικό μετατρέπεται σε ένα βολικό σκηνικό «καλών και κακών». Σε αυτό το αφήγημα, φυσικά, δεν χωρούν αποχρώσεις, ούτε ευθύνες με μέτρο. Χωρά μόνο η απόλυτη δαιμονοποίηση — γιατί αυτή πουλάει.
Το πιο ανησυχητικό δεν είναι η επιθετικότητα. Είναι η στρατηγική πίσω από αυτήν. Η Κωνσταντοπούλου δεν ξεφεύγει· επιλέγει να ξεφεύγει. Επενδύει στην ένταση γιατί γνωρίζει ότι ο θόρυβος καλύπτει το κενό. Όσο πιο βαριά η κουβέντα, τόσο λιγότερη ανάγκη υπάρχει για τεκμηρίωση. Όσο πιο σκληρός ο χαρακτηρισμός, τόσο πιο εύκολα αποφεύγεται η πολιτική συζήτηση.
Το προσωπικό σόου
Και κάπου εκεί, η αντιπολίτευση μετατρέπεται σε προσωπικό σόου. Δεν είναι τυχαίο ότι η ίδια εμφανίζεται διαρκώς ως στόχος ενός αόρατου «συστήματος» που την πολεμά. Είναι η κλασική συνταγή πολιτικής αυτοθυματοποίησης: δημιουργείς εχθρούς για να δικαιολογήσεις την ένταση που παράγεις. Μόνο που αυτή η τακτική έχει όρια — και κυρίως κόστος για τον δημόσιο διάλογο.
Γιατί όταν όλα είναι «έγκλημα», τίποτα δεν είναι πραγματικά έγκλημα. Όταν όλοι είναι «φασίστες», ο όρος αδειάζει από το περιεχόμενό του. Και όταν η πολιτική μετατρέπεται σε διαρκή κραυγή, η κοινωνία απλώς παύει να ακούει.
Η Κωνσταντοπούλου ποντάρει στην πόλωση για να επιβιώσει πολιτικά. Όμως η πόλωση είναι δίκοπο μαχαίρι: μπορεί να συσπειρώνει ένα στενό ακροατήριο, αλλά ταυτόχρονα αποξενώνει τη μεγάλη πλειοψηφία που αναζητά σοβαρότητα και όχι θεατρικότητα. Και τελικά, όσο πιο δυνατά φωνάζεις, τόσο πιο εμφανές γίνεται ότι δεν έχεις κάτι ουσιαστικό να πεις.
Αν αυτή είναι η «αντισυστημική» πρόταση, τότε δεν μιλάμε για εναλλακτική πολιτική. Μιλάμε για ένα καλοστημένο σόου έντασης, όπου η λάσπη δεν είναι παρενέργεια — είναι το βασικό εργαλείο.