Τσίπρας σε ρόλο γεωπολιτικού αναλυτή: από την «Ιθάκη» στο Ιράν και… πίσω στην αντιπολίτευση

Ο Αλέξης Τσίπρας επιχειρεί να εμφανιστεί ως στρατηγικός αναλυτής της κρίσης στο Ιράν, εξαπολύοντας επίθεση στην κυβέρνηση για την εξωτερική πολιτική.

Ο Αλέξης Τσίπρας ετοιμάζεται να εμφανιστεί στην Αλεξανδρούπολη όχι απλώς για να παρουσιάσει το βιβλίο του «Ιθάκη», αλλά για να παραδώσει – όπως όλα δείχνουν – και ένα μικρό μάθημα γεωπολιτικής στρατηγικής. Με αφορμή τον πόλεμο στο Ιράν, ο πρώην πρωθυπουργός επιχειρεί να επαναφέρει τον εαυτό του στο προσκήνιο, παρουσιάζοντας μια «Νέα Εθνική Πυξίδα» για την εξωτερική πολιτική της χώρας και καταγγέλλοντας την κυβέρνηση ότι λειτουργεί ως «δεδομένος σύμμαχος» των Ηνωμένων Πολιτειών.

Η ειρωνεία, βεβαίως, είναι δύσκολο να περάσει απαρατήρητη. Ο ίδιος πολιτικός που ως πρωθυπουργός υπέγραψε και επέκτεινε τη στρατηγική συνεργασία Ελλάδας–ΗΠΑ εμφανίζεται σήμερα να θέτει το δίλημμα «σύμμαχοι ή προστάτες», σαν να ανακαλύπτει ξαφνικά τα όρια των διεθνών συμμαχιών. Η προσπάθεια να παρουσιαστεί ως ο αρχιτέκτονας μιας «πολυδιάστατης εξωτερικής πολιτικής» μοιάζει περισσότερο με πολιτική αναθεώρηση του παρελθόντος παρά με νέα στρατηγική πρόταση.

Στο ίδιο πλαίσιο εντάσσεται και η κριτική του για την ενεργειακή πολιτική και τις τιμές καυσίμων, όπου ο πρώην πρωθυπουργός προβλέπει κύμα ακρίβειας και καταγγέλλει «ενεργειακές ολιγαρχίες». Πρόκειται για μια γνώριμη ρητορική που συνδέει κάθε διεθνή κρίση με εσωτερικές πολιτικές ευθύνες, χωρίς όμως να εξηγεί πώς ακριβώς θα μπορούσε μια χώρα όπως η Ελλάδα να μείνει ανεπηρέαστη από έναν παγκόσμιο ενεργειακό κραδασμό.

Η επιλογή της Αλεξανδρούπολης μόνο τυχαία δεν είναι. Η πόλη έχει εξελιχθεί τα τελευταία χρόνια σε κρίσιμο ενεργειακό και γεωπολιτικό κόμβο για την περιοχή, ακριβώς λόγω της στενότερης συνεργασίας της Ελλάδας με τους δυτικούς συμμάχους της. Και ίσως εδώ βρίσκεται και η μεγαλύτερη αντίφαση της παρέμβασης Τσίπρα: επιλέγει να ασκήσει κριτική στη στρατηγική που – σε μεγάλο βαθμό – ο ίδιος συνέβαλε να θεμελιωθεί.

Έτσι, η παρουσίαση ενός βιβλίου μετατρέπεται σε πολιτική παρέμβαση με υψηλούς τόνους και μεγάλες γεωπολιτικές αναλύσεις. Το ερώτημα είναι αν πρόκειται για μια πραγματική στρατηγική πρόταση ή απλώς για μια προσπάθεια επιστροφής στο πολιτικό προσκήνιο μέσα από τον πιο γνώριμο δρόμο: την καταγγελία της κυβέρνησης.