Κοινό μήνυμα στήριξης στην Κύπρο στέλνουν Μακρόν, Μητσοτάκης και Χριστοδουλίδης από την Πάφο, ενισχύοντας την ευρωπαϊκή αποτροπή και τον ρόλο της Ελλάδας στην περιοχή.
Σε μια ιδιαίτερα κρίσιμη γεωπολιτική συγκυρία, η κοινή παρουσία του Εμανουέλ Μακρόν, του Κυριάκου Μητσοτάκη και του Νίκου Χριστοδουλίδη στην Πάφο αποκτά έντονο πολιτικό και στρατηγικό συμβολισμό. Η συνάντηση των τριών ηγετών στη βάση «Ανδρέας Παπανδρέου», όπου έχουν μετασταθμεύσει και τα ελληνικά F-16, λειτουργεί ως ένα ισχυρό μήνυμα ότι η Κύπρος δεν είναι μόνη απέναντι στις προκλήσεις της περιόδου. Αντιθέτως, η ευρωπαϊκή παρουσία στην περιοχή ενισχύεται και αποκτά πιο σαφή αμυντικά χαρακτηριστικά.
Η πρωτοβουλία της Αθήνας να ανταποκριθεί άμεσα στο αίτημα της Λευκωσίας για στρατιωτική υποστήριξη μετά την επίθεση με drones στη βάση του Ακρωτηρίου αποτέλεσε την αφετηρία μιας ευρύτερης ευρωπαϊκής κινητοποίησης. Η αποστολή ελληνικών δυνάμεων έστειλε το πρώτο μήνυμα αποτροπής και ακολούθησε η γαλλική απόφαση για ανάπτυξη στρατιωτικών μέσων στην περιοχή, με τον Εμανουέλ Μακρόν να ανακοινώνει την αποστολή του αεροπλανοφόρου «Charles de Gaulle». Σταδιακά, στο πλέγμα υποστήριξης της Κυπριακής Δημοκρατίας προστέθηκαν και άλλες ευρωπαϊκές χώρες, όπως η Ιταλία και η Ισπανία, ενώ αναμένεται να συμβάλει και το Ηνωμένο Βασίλειο.
Για την Αθήνα, η παρουσία του Κυριάκου Μητσοτάκη στην Πάφο έχει ιδιαίτερη σημασία. Από τη μία πλευρά υπογραμμίζει ότι η Ελλάδα παραμένει βασικός πάροχος ασφάλειας στην Ανατολική Μεσόγειο και στηρίζει έμπρακτα την Κύπρο σε περιόδους κρίσης. Από την άλλη πλευρά, η ελληνική κινητοποίηση λειτούργησε ως ένας άτυπος μηχανισμός ενεργοποίησης της ευρωπαϊκής αλληλεγγύης, σε μια συγκυρία όπου η προστασία ευρωπαϊκού εδάφους αποκτά ιδιαίτερη πολιτική βαρύτητα.
Μήνυμα αποτροπής και ευρωπαϊκής ενότητας
Η κοινή παρουσία των τριών ηγετών στέλνει ένα σαφές μήνυμα: όταν απειλείται ευρωπαϊκό έδαφος, η απάντηση της Ευρώπης οφείλει να είναι άμεση και συντονισμένη. Σε αυτό το πλαίσιο, η Κύπρος λειτουργεί ως κρίσιμος κρίκος της ευρωπαϊκής ασφάλειας στην Ανατολική Μεσόγειο, ενώ η Ελλάδα αναδεικνύεται σε βασικό πυλώνα στήριξης.
Η συνάντηση στην Πάφο δεν περιορίζεται όμως μόνο στο ζήτημα της στρατιωτικής παρουσίας. Οι τρεις ηγέτες αναμένεται να συζητήσουν ευρύτερα ζητήματα που σχετίζονται με την περιφερειακή σταθερότητα, όπως ο συντονισμός για επαναπατρισμούς Ευρωπαίων πολιτών από χώρες του Κόλπου, αλλά και η ασφάλεια της ναυσιπλοΐας στην ευρύτερη περιοχή. Η Γαλλία, άλλωστε, δίνει ιδιαίτερη έμφαση στο θέμα της προστασίας των θαλάσσιων οδών και της ενίσχυσης της ευρωπαϊκής αποστολής ASPIDES στην Ερυθρά Θάλασσα.
Την ίδια στιγμή, στο Μέγαρο Μαξίμου η διαχείριση της κρίσης έχει ήδη περάσει σε πλήρη επιχειρησιακή φάση. Η απόφαση αποστολής δύο φρεγατών και μαχητικών αεροσκαφών στην Κύπρο επανέφερε στο προσκήνιο, έστω και άτυπα, το ενιαίο αμυντικό δόγμα Ελλάδας και Κύπρου που είχε συμφωνηθεί τη δεκαετία του 1990. Χωρίς μεγάλες δηλώσεις και ρητορικές εξάρσεις, η Αθήνα έδειξε ότι το δόγμα αυτό μπορεί να αποκτήσει εκ νέου πρακτική υπόσταση όταν το απαιτούν οι συνθήκες.
Η στρατηγική της κυβέρνησης κινείται σε δύο παράλληλους άξονες. Ο πρώτος αφορά την ενίσχυση της γεωπολιτικής παρουσίας της Ελλάδας στην περιοχή και την ανάδειξή της ως δύναμης σταθερότητας. Ο δεύτερος αφορά την προετοιμασία για τις πιθανές οικονομικές συνέπειες της κρίσης, καθώς η παρατεταμένη αστάθεια στη Μέση Ανατολή θα μπορούσε να προκαλέσει νέες πιέσεις στις αγορές ενέργειας και στις τιμές.
Ήδη στο κυβερνητικό επιτελείο έχουν ξεκινήσει συσκέψεις για την αντιμετώπιση πιθανών φαινομένων αισχροκέρδειας, ενώ εξετάζονται και μέτρα για την προστασία των καταναλωτών εφόσον οι διεθνείς εξελίξεις οδηγήσουν σε νέο κύμα ανατιμήσεων. Σε κάθε περίπτωση, το μήνυμα που επιδιώκει να στείλει η Αθήνα είναι διπλό: αποφασιστικότητα στο γεωπολιτικό πεδίο και ετοιμότητα στο οικονομικό. Ένα μήνυμα που αποκτά ιδιαίτερη σημασία σε μια περίοδο όπου η διεθνής αβεβαιότητα φαίνεται να επιστρέφει δυναμικά στο προσκήνιο.
