Σε μια περίοδο κατά την οποία η διεθνής σκηνή χαρακτηρίζεται από ρευστότητα, συγκρούσεις και αποδυνάμωση των πολυμερών μηχανισμών, η Ελλάδα επιλέγει μια στρατηγική που δεν παράγει εύκολα συνθήματα, αλλά υπηρετεί τη σταθερότητα. Το Κυπριακό και τα ελληνοτουρκικά αντιμετωπίζονται ως συγκοινωνούντα δοχεία, όχι ως απομονωμένα ζητήματα, με σταθερή αναφορά στο διεθνές δίκαιο και στον ρόλο του ΟΗΕ.
Η αποτίμηση της κατάστασης στο Κυπριακό είναι ρεαλιστική και μακριά από ψευδαισθήσεις. Δεν υπάρχουν σήμερα οι συνθήκες για μια μεγάλη πολιτική επανεκκίνηση, ούτε η δυναμική που θα επέτρεπε άλματα. Αυτό όμως δεν ισοδυναμεί με ακινησία. Η πρόοδος στα Μέτρα Οικοδόμησης Εμπιστοσύνης, η διατήρηση του θέματος ψηλά στην ατζέντα του Γενικού Γραμματέα του ΟΗΕ και η ξεκάθαρη προσήλωση στο πλαίσιο των Ψηφισμάτων αποτελούν κρίσιμες σταθερές σε έναν κόσμο όπου πολλά εγκαταλείπονται.
Η ελληνική στάση απορρίπτει τον πειρασμό της εύκολης έντασης ή της «θεατρικής διπλωματίας». Αντιθέτως, επενδύει στη θεσμική συνέχεια και στη διεθνή νομιμότητα, γνωρίζοντας ότι κάθε απόκλιση από αυτό το πλαίσιο θα άνοιγε τον δρόμο σε λύσεις εκτός ΟΗΕ — εξέλιξη που θα εξυπηρετούσε αποκλειστικά τις τουρκικές θέσεις.
Διάλογος χωρίς εκπτώσεις στα κυριαρχικά
Στο ίδιο πλαίσιο εντάσσονται και τα ελληνοτουρκικά. Η διατήρηση ανοιχτών διαύλων επικοινωνίας δεν συνιστά υποχώρηση, αλλά αναγκαίο εργαλείο αποτροπής κρίσεων σε μια περίοδο διεθνούς αστάθειας. Η σαφής παραδοχή ότι «δεν υπάρχουν οι βάσεις για συζήτηση υφαλοκρηπίδας και ΑΟΖ» λειτουργεί ως κόκκινη γραμμή, που αποτρέπει τη διολίσθηση σε διάλογο χωρίς όρους.
Η πρόσφατη τουρκική NAVTEX, άλλωστε, δεν αποτελεί κάποια ποιοτική κλιμάκωση, αλλά επανάληψη πάγιων αμφισβητήσεων. Η ουσία της πρόκλησης δεν βρίσκεται στη διάρκειά της, αλλά στο περιεχόμενό της: την εργαλειοποίηση τεχνικών μηχανισμών για την αμφισβήτηση κυριαρχικών δικαιωμάτων. Η ελληνική απάντηση δεν είναι κραυγές, αλλά θεσμική αποδόμηση και διεθνής καταγραφή της αυθαιρεσίας.
Κυπριακό και ελληνοτουρκικά, λοιπόν, δεν αντιμετωπίζονται με όρους επικοινωνιακής κατανάλωσης, αλλά ως ζητήματα μακράς πνοής. Σε έναν κόσμο που αλλάζει βίαια, η επιλογή της συνέπειας, της ηρεμίας και του διεθνούς δικαίου δεν είναι αδυναμία. Είναι στρατηγική. Και, κυρίως, είναι το μόνο έδαφος πάνω στο οποίο μπορεί να οικοδομηθεί πραγματική ασφάλεια χωρίς επικίνδυνες αυταπάτες.
