Η εκτενής τροπολογία που κατέθεσε το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας στη Βουλή δεν είναι μια ακόμη τεχνική παρέμβαση για λίγους μυημένους. Είναι μια σαφής πολιτική επιλογή με έντονο παραοικονομικό αποτύπωμα: να μπει φρένο σε ένα κύμα αβεβαιότητας που απειλούσε να παραλύσει την αγορά ακινήτων, να παγώσει επενδύσεις και να μετατρέψει χιλιάδες ιδιοκτήτες και αγοραστές σε ομήρους δικαστικών εκκρεμοτήτων.
Στο επίκεντρο βρίσκονται τα μπόνους δόμησης του Νέου Οικοδομικού Κανονισμού, τα οποία αξιοποιήθηκαν νόμιμα, αλλά στη συνέχεια βρέθηκαν στο στόχαστρο ακυρώσεων οικοδομικών αδειών και προσφυγών. Το αποτέλεσμα ήταν ένα ντόμινο: εργοτάξια σταματημένα, ακίνητα μη μεταβιβάσιμα, τράπεζες επιφυλακτικές και ένα κλίμα ανασφάλειας που δεν ταιριάζει σε χώρα που θέλει επενδύσεις και σταθερότητα.
Η κυβερνητική παρέμβαση έρχεται να λειτουργήσει ως «ασπίδα» απέναντι σε αυτό το χάος. Με την αναστολή των κυρώσεων που συνδέονται με τα μπόνους του ΝΟΚ, για άδειες που ακυρώθηκαν ή προσβλήθηκαν δικαστικά, αίρονται ταυτόχρονα και οι απαγορεύσεις δικαιοπραξιών. Με απλά λόγια, τα ακίνητα ξαναμπαίνουν στην αγορά και οι συναλλαγές αποδεσμεύονται, υπό σαφείς όμως προϋποθέσεις.
Σταθερότητα με κανόνες και σαφή χρονικά όρια
Κομβικό στοιχείο της ρύθμισης είναι ότι δεν πρόκειται για λευκή επιταγή. Η δυνατότητα επανέκδοσης άδειας μέσω του e-Άδειες αφορά μόνο κτίρια στα οποία έχει ολοκληρωθεί ο φέρων οργανισμός και συνοδεύεται από αυστηρό χρονικό «κόφτη» έως τις 31 Δεκεμβρίου 2026. Το μήνυμα είναι διπλό: στήριξη σε όσους επένδυσαν καλόπιστα, αλλά τέλος στις ατέρμονες παρατάσεις.
Παράλληλα, η διετής παράταση για την τακτοποίηση αυθαίρετων Κατηγοριών 1 έως 4 έως τις 31 Μαρτίου 2028 αποτυπώνει μια ρεαλιστική ανάγνωση της κατάστασης. Χιλιάδες ιδιοκτήτες αδυνατούσαν να ολοκληρώσουν τις διαδικασίες, όχι από δόλο αλλά από γραφειοκρατική ασφυξία. Την ίδια στιγμή, η κατηγορία 5 παραμένει εκτός, επιβεβαιώνοντας ότι η κυβέρνηση δεν ανοίγει παράθυρο για βαριές και νέες παρανομίες.
Χρόνος δίνεται και για την Ταυτότητα Κτιρίου σε ιδιωτικά κτίρια δημόσιας χρήσης, με μετάθεση της προθεσμίας στην 1η Φεβρουαρίου 2028. Πρόκειται για μια κίνηση που αναγνωρίζει τον τεράστιο όγκο τεχνικών ελέγχων, χωρίς να υπονομεύει τον στόχο της ασφάλειας και της διαφάνειας.
Στο μέτωπο των κατεδαφίσεων, η τροπολογία επιχειρεί να βάλει τάξη σε ένα διαχρονικό διοικητικό μπέρδεμα. Προτεραιότητα στα πιο πρόσφατα αυθαίρετα, σαφείς αρμοδιότητες και τέλος στην πρακτική της αναμονής με την ελπίδα μελλοντικής νομιμοποίησης.
Τέλος, ακόμη και η παράταση για τα τέλη ταφής απορριμμάτων δείχνει τη διάθεση διαχείρισης πραγματικών προβλημάτων ρευστότητας, χωρίς μετακύλιση του κόστους στους δήμους. Συνολικά, η τροπολογία συνιστά μια πολιτική εξισορρόπηση: σταθερότητα στην αγορά, ανάσα στην οικονομία και σαφείς κανόνες για το μέλλον.
