Η εμπειρία των τελευταίων ετών έχει διδάξει ένα βασικό μάθημα: τα ακραία καιρικά φαινόμενα δεν προσφέρονται ούτε για αιφνιδιασμούς ούτε για πολιτική εκ των υστέρων σοφία. Γι’ αυτό και η αυριανή κακοκαιρία βρίσκει τον κρατικό μηχανισμό σε πλήρη επιχειρησιακή ετοιμότητα, με ξεκάθαρες προειδοποιήσεις, συγκεκριμένα επίπεδα συναγερμού και σαφείς οδηγίες προς όλους τους εμπλεκόμενους. Πέντε περιοχές της χώρας τίθενται σε καθεστώς red code, όχι ως επικοινωνιακό τέχνασμα, αλλά ως εργαλείο πρόληψης και συντονισμού.
Ο υπουργός Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας, Γιάννης Κεφαλογιάννης, έστειλε από νωρίς το μήνυμα ότι η χώρα αύριο θα έρθει αντιμέτωπη με έντονα καιρικά φαινόμενα. Χωρίς υπερβολές, αλλά και χωρίς ωραιοποιήσεις, κάλεσε τους πολίτες να παρακολουθούν στενά τις επίσημες ανακοινώσεις και τις οδηγίες του 112, τόσο σε εθνικό όσο και σε τοπικό επίπεδο, όπου ενδέχεται να εκδοθούν εξειδικευμένες συστάσεις. Η έγκαιρη ενημέρωση δεν είναι πανικός· είναι στοιχειώδης σοβαρότητα.
Η απόφαση για αυξημένη επιφυλακή ελήφθη μετά τη συνεδρίαση της Επιτροπής Εκτίμησης Κινδύνου και την έκδοση Έκτακτου Δελτίου Επικίνδυνων Καιρικών Φαινομένων από την ΕΜΥ. Στην έκτακτη σύσκεψη συμμετείχαν εκπρόσωποι της Τοπικής Αυτοδιοίκησης και όλοι οι συναρμόδιοι φορείς της Πολιτικής Προστασίας, σε μια διαδικασία που δείχνει ότι ο συντονισμός δεν ξεκινά όταν πέσει η πρώτη βροχή ή το πρώτο χιόνι, αλλά πολύ νωρίτερα.
Από τον αιφνιδιασμό στην πρόληψη
Ιδιαίτερη σημασία έχει το γεγονός ότι, όπως τόνισε ο υπουργός, ήδη από χθες το Εθνικό Συντονιστικό Κέντρο Επιχειρήσεων της Πολιτικής Προστασίας έχει ενημερώσει δήμους και περιφέρειες ώστε να βρίσκονται σε πλήρη επιχειρησιακή ετοιμότητα. Σε Αττική, Πελοπόννησο, Στερεά Ελλάδα, Θεσσαλία και Δυτική Μακεδονία έχει εκδοθεί red code, ενώ στις υπόλοιπες περιοχές που περιλαμβάνονται στο δελτίο της ΕΜΥ ισχύει πορτοκαλί συναγερμός. Πρόκειται για διαβάθμιση κινδύνου που επιτρέπει καλύτερη κατανομή δυνάμεων και ευθυνών.
Παράλληλα, η έκκληση προς την Αυτοδιοίκηση δεν αφήνει περιθώρια παρερμηνειών. Δήμοι και Περιφέρειες καλούνται να συγκαλέσουν τα έκτακτα συντονιστικά όργανα πολιτικής προστασίας και να ενεργοποιήσουν τα τοπικά σχέδια, όχι για να «φανούν», αλλά για να λειτουργήσουν. Η πρόληψη είναι συλλογική υπόθεση και κρίνεται στο πεδίο, όχι στα δελτία Τύπου.
Ιδιαίτερη αναφορά έγινε και στις χιονοπτώσεις, με σαφή προειδοποίηση ότι σε περιοχές με έντονα φαινόμενα οι οδηγοί οφείλουν να διαθέτουν αντιολισθητικές αλυσίδες. Είναι μια υπενθύμιση ότι, όσο οργανωμένο κι αν είναι το κράτος, η ατομική ευθύνη παραμένει κρίσιμος κρίκος της αλυσίδας.
Σε μια εποχή που η κλιματική κρίση μετατρέπει το «ακραίο» σε συχνό, η έγκαιρη κινητοποίηση δεν είναι πολυτέλεια, αλλά υποχρέωση. Και αυτή τη φορά, πριν έρθει το φαινόμενο, το κράτος έχει ήδη κάνει το αυτονόητο. Το στοίχημα είναι να το κάνουν όλοι.
