ΕΚΤ: Γιατί οι πιέσεις στις τράπεζες από τις διαταραχές στο πετρέλαιο θα εκδηλωθούν με καθυστέρηση

Οι κραδασμοί που προκαλούνται στην πραγματική οικονομία από τις γεωπολιτικές εντάσεις και τις διαταραχές στην προσφορά πετρελαίου δεν έχουν αποτυπωθεί ακόμη πλήρως στους ισολογισμούς των ευρωπαϊκών τραπεζών. Σύμφωνα με την πρόσφατη έκθεση Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας (ΕΚΤ), οι επιπτώσεις στην ποιότητα του τραπεζικού ενεργητικού και στη ρευστότητα των επιχειρήσεων αναμένεται να φανούν με χρονική υστέρηση, καθώς η επιδείνωση της πιστοληπτικής ικανότητας των δανειοληπτών προηγείται πάντοτε της τυπικής αύξησης των μη εξυπηρετούμενων δανείων.

Ρεκόρ δεκαετίας στην κερδοφορία και ανθεκτικά κεφάλαια

Παρά τις διαφαινόμενες προκλήσεις, η ΕΚΤ υπογραμμίζει ότι το τραπεζικό σύστημα της Ευρωζώνης εισέρχεται σε αυτή τη φάση με σημαντικά αναχώματα. Οι ισχυροί δείκτες κεφαλαιακής επάρκειας, τα επαρκή αποθέματα ρευστότητας και η ενισχυμένη κερδοφορία παρέχουν ένα ισχυρό μαξιλάρι απορρόφησης κραδασμών. Κατά το πρώτο εξάμηνο του έτους, η απόδοση ιδίων κεφαλαίων (ROE) των συστημικών τραπεζών ανήλθε στο υψηλότερο σημείο της τελευταίας δεκαετίας, υποστηριζόμενη από τα ισχυρά καθαρά έσοδα από τόκους και προμήθειες, καθώς και από τη συγκράτηση των λειτουργικών δαπανών, με τον δείκτη κόστους προς έσοδα να υποχωρεί στα χαμηλότερα επίπεδα από το 2015.

Ωστόσο, η εικόνα αυτή δεν είναι ομοιόμορφη στο σύνολο της Ευρωζώνης. Καταγράφονται σημαντικές αποκλίσεις ανάμεσα στα κράτη-μέλη, οι οποίες εξαρτώνται από τη διάρθρωση των δανειακών χαρτοφυλακίων, το ποσοστό των δανείων σταθερού έναντι κυμαινόμενου επιτοκίου και την ένταση του ανταγωνισμού στις καταθέσεις. Επιπλέον, το κόστος χρηματοδότησης των πιστωτικών ιδρυμάτων βρίσκεται σε ανοδική τροχιά, καθώς οι αποδόσεις των ομολόγων υψηλής εξοφλητικής προτεραιότητας ξεπέρασαν το 4%, ενώ η συρρίκνωση των πλεοναζόντων αποθεματικών αναμένεται να πιέσει περαιτέρω τα επιτόκια καταθέσεων προς τα πάνω.

Εστίες ανησυχίας στην ποιότητα ενεργητικού και τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις

Στο μέτωπο της ποιότητας του ενεργητικού, ο συνολικός δείκτης μη εξυπηρετούμενων δανείων (NPL) των σημαντικών τραπεζών διαμορφώθηκε στο ιστορικό χαμηλό του 2,2%. Παρά τη θετική αυτή ένδειξη, η ΕΚΤ εφιστά την προσοχή σε πρώιμες εστίες πιστωτικής επιδείνωσης, οι οποίες εντοπίζονται κατά κύριο λόγο στα χαρτοφυλάκια δανείων προς μικρομεσαίες επιχειρήσεις και στην καταναλωτική πίστη ορισμένων μεγάλων οικονομιών.

Ενδεικτικό της επιφυλακτικότητας των διοικήσεων είναι το γεγονός ότι οι προβλέψεις για πιστωτικές ζημίες κατέγραψαν ετήσια αύξηση της τάξης του 12% κατά το πρώτο εξάμηνο. Παρότι το συνολικό κόστος πιστωτικού κινδύνου αυξήθηκε οριακά λόγω της παράλληλης επέκτασης των χορηγήσεων, η πίεση στη χρηματοδότηση των επιχειρήσεων παραμένει υπαρκτή.

Ευρύτεροι κίνδυνοι: Γεωπολιτική, αγορές και σκιώδες τραπεζικό σύστημα

Πέρα από τις άμεσες επιδράσεις των ενεργειακών αναταράξεων, η κεντρική τράπεζα προειδοποιεί για ένα ευρύ φάσμα συστημικών απειλών. Στο επίκεντρο τίθενται οι ιστορικά υψηλές αποτιμήσεις σε τομείς αιχμής, όπως οι εταιρείες τεχνητής νοημοσύνης, οι δημοσιονομικές ανισορροπίες κρατών της Ευρωζώνης και οι γεωπολιτικές συγκρούσεις. Ιδιαίτερο προβληματισμό δημιουργούν οι ολοένα αυξανόμενοι δεσμοί των τραπεζών με μη τραπεζικά χρηματοπιστωτικά ιδρύματα (σκιώδης τραπεζική), καθώς ενδεχόμενες αναταράξεις στις αγορές θα μπορούσαν να μεταδοθούν ταχύτατα σε ολόκληρο το χρηματοπιστωτικό σύστημα.

ThePostPolitics Newsroom
ThePostPolitics Newsroom