Σακχαρώδης διαβήτης: Σχεδόν 1,3 εκατ. ασθενείς στην Ελλάδα – 49.000 νέες διαγνώσεις κάθε χρόνο

Σε μια «σιωπηλή» αλλά ραγδαία εξελισσόμενη επιδημία εξελίσσεται ο σακχαρώδης διαβήτης στη χώρα μας, καταγράφοντας ανησυχητικά μεγέθη που δοκιμάζουν τις αντοχές του εθνικού συστήματος υγείας. Σύμφωνα με τα πλέον πρόσφατα επιδημιολογικά δεδομένα, περίπου 1.290.000 πολίτες στην Ελλάδα ζουν σήμερα με τη νόσο, ενώ σε ετήσια βάση εκτιμάται ότι καταγράφονται σχεδόν 49.000 νέα περιστατικά.

Τις δυσοίωνες αυτές διαπιστώσεις παρουσίασε ο ομότιμος καθηγητής Παθολογίας και Σακχαρώδη Διαβήτη και πρόεδρος της Ελληνικής Εταιρείας Μελέτης και Εκπαίδευσης για τον Σακχαρώδη Διαβήτη (ΕΛΕΜΕΔ), Κυριάκος Καζάκος, με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Διαβήτη. Παράλληλα με τα αριθμητικά δεδομένα, ο κ. Καζάκος έκρουσε τον κώδωνα του κινδύνου για τα λειτουργικά κενά που αντιμετωπίζουν οι δημόσιες δομές φροντίδας, απευθύνοντας έκκληση για άμεση ενίσχυση της πρόληψης και της κλινικής υποστήριξης.

Οι βασικοί παράγοντες κινδύνου και η σημασία της έγκαιρης διάγνωσης

Η αυξητική τάση της συχνότητας εμφάνισης του διαβήτη τύπου 2 αποδίδεται σε ένα συνδυασμό παραγόντων, όπως η σταδιακή γήρανση του πληθυσμού, η γενετική προδιάθεση, αλλά κυρίως οι σύγχρονες διατροφικές συνήθειες και η έλλειψη κίνησης. Η απομάκρυνση από το παραδοσιακό πρότυπο της μεσογειακής διατροφής, η αύξηση της παχυσαρκίας και η κατανάλωση υπερεπεξεργασμένων τροφίμων έχουν επιβαρύνει καθοριστικά το μεταβολικό προφίλ της κοινωνίας.

Ένα από τα πλέον ανησυχητικά χαρακτηριστικά της νόσου παραμένει η ύπουλη φύση της: χιλιάδες ασθενείς πάσχουν χωρίς να το γνωρίζουν, καθώς στα αρχικά στάδια τα συμπτώματα σπάνια γίνονται αντιληπτά. Η καθυστερημένη διάγνωση πολλαπλασιάζει τον κίνδυνο σοβαρών χρόνιων επιπλοκών, γεγονός που καθιστά τον συστηματικό προληπτικό έλεγχο επιτακτική ανάγκη, ιδιαίτερα για άτομα με επιβαρυμένο οικογενειακό ιστορικό ή αυξημένο σωματικό βάρος.

Υποστελέχωση στα Διαβητολογικά Κέντρα και ανάγκη αποκέντρωσης

Πέρα από τις ατομικές συνήθειες, ο πρόεδρος της ΕΛΕΜΕΔ έθεσε στο επίκεντρο τα σοβαρά εμπόδια που αντιμετωπίζουν τα δημόσια Διαβητολογικά Κέντρα και Ιατρεία της χώρας. Η χρόνια υποστελέχωση και οι δυσκολίες ανανέωσης του εξειδικευμένου επιστημονικού προσωπικού δυσχεραίνουν την κάλυψη των αναγκών ενός συνεχώς διευρυνόμενου πληθυσμού ασθενών.

Όπως τονίζεται, η αποτελεσματική διαχείριση του διαβήτη δεν περιορίζεται μόνο στη συνταγογράφηση σκευασμάτων, αλλά απαιτεί διεπιστημονική προσέγγιση από εξειδικευμένους γιατρούς, νοσηλευτές και κλινικούς διαιτολόγους. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στην ενίσχυση των περιφερειακών μονάδων υγείας, προκειμένου να αμβλυνθούν οι γεωγραφικές ανισότητες στην περίθαλψη, καθώς και στην υποστήριξη των εξειδικευμένων παιδιατρικών δομών.

Οικονομικό φορτίο και σύγχρονες θεραπευτικές λύσεις

Εκτός από το κοινωνικό και ανθρώπινο κόστος, ο διαβήτης επιφέρει σημαντική οικονομική πίεση στο σύστημα υγείας, κυρίως λόγω των νοσηλειών που προκαλούνται από αγγειακές, καρδιαγγειακές και νεφρικές επιπλοκές όταν η νόσος δεν ρυθμίζεται έγκαιρα.

Στον αντίποδα, η πρόοδος της ιατρικής τεχνολογίας προσφέρει σήμερα ισχυρά εργαλεία: τα συστήματα συνεχούς καταγραφής γλυκόζης (CGM), οι σύγχρονες αντλίες ινσουλίνης και τα νεότερα φαρμακευτικά σκευάσματα παρέχουν ουσιαστική καρδιονεφρική προστασία. Ωστόσο, για να αξιοποιηθούν πλήρως οι δυνατότητες αυτές, απαιτείται καθολική πρόσβαση των ασθενών σε σύγχρονες υπηρεσίες υγείας και εξατομικευμένη ιατρική καθοδήγηση.