Δημογραφικό: Δυσοίωνη πρόβλεψη Κοτζαμάνη για κατάρρευση των γεννήσεων από το 2045 – Μη αναστρέψιμη η μείωση του πληθυσμού

Σε μια ιδιαίτερα ανησυχητική εκτίμηση για το μέλλον του δημογραφικού προβλήματος στην Ελλάδα προχώρησε ο διευθυντής του Ινστιτούτου Δημογραφικών Ερευνών και Μελετών, Βύρων Κοτζαμάνης. Μιλώντας στην εκπομπή της ΕΡΤ, ο διακεκριμένος καθηγητής έκρουσε τον κώδωνα του κινδύνου, υπογραμμίζοντας πως από το 2045 αναμένεται μία νέα, ραγδαία υποχώρηση των γεννήσεων, ενώ η συνολική συρρίκνωση του πληθυσμού της χώρας θεωρείται πλέον αναπόφευκτη.

Το ορόσημο του 2045 και η αναπαραγωγική βάση που συρρικνώνεται

Σύμφωνα με τον κ. Κοτζαμάνη, η δημογραφική αδράνεια είναι αμείλικτη. Το ορόσημο του 2045 δεν αποτελεί μια τυχαία ημερομηνία, αλλά τη χρονική στιγμή κατά την οποία θα εισέλθουν στην αναπαραγωγική ηλικία οι γενιές που γεννήθηκαν μετά το 2010 – περίοδο κατά την οποία η οικονομική κρίση οδήγησε σε κατακόρυφη πτώση της γεννητικότητας στην Ελλάδα.

Με απλά λόγια, ο αριθμός των γυναικών σε αναπαραγωγική ηλικία θα είναι δραστικά μειωμένος τις επόμενες δεκαετίες. Ακόμη και αν ο δείκτης γονιμότητας (ο μέσος αριθμός παιδιών ανά γυναίκα) σημειώσει άνοδο, ο απόλυτος αριθμός των ετήσιων γεννήσεων θα συνεχίσει να υποχωρεί σε ιστορικά χαμηλά επίπεδα, καθώς η αναπαραγωγική βάση της χώρας έχει ήδη συρρικνωθεί ανεπανόρθωτα.

Αναπόφευκτη η μείωση του πληθυσμού – Οι συνέπειες για την κοινωνία

Ο καθηγητής ξεκαθάρισε ότι η μείωση του ελληνικού πληθυσμού δεν μπορεί να αποφευχθεί μεσοπρόθεσμα. Η διαρκής απόκλιση μεταξύ θανάτων και γεννήσεων, σε συνδυασμό με τη γήρανση του πληθυσμού, διαμορφώνει ένα εξαιρετικά δυσμενές ισοζύγιο που θα επηρεάσει άμεσα το κοινωνικό και οικονομικό γίγνεσθαι της χώρας.

Οι προκλήσεις για το ασφαλιστικό σύστημα, η πίεση στο Εθνικό Σύστημα Υγείας και η δραματική έλλειψη εργατικού δυναμικού σε καίριους κλάδους της οικονομίας αποτελούν τις πιο ορατές συνέπειες. Παράλληλα, η ερήμωση της περιφέρειας και των ακριτικών περιοχών εγείρει σοβαρά ζητήματα εθνικής και κοινωνικής συνοχής.

Υπάρχει περιθώριο παρέμβασης;

Αν και η μείωση του συνολικού πληθυσμού μοιάζει προδιαγεγραμμένη για τις επόμενες δεκαετίες, ο κ. Κοτζαμάνης τόνισε ότι αυτό δεν σημαίνει πως πρέπει να επικρατήσει αδράνεια. Αντιθέτως, επιβάλλεται η άμεση χάραξη μιας συνεκτικής και μακρόπνοης εθνικής στρατηγικής.

Στο επίκεντρο αυτών των πολιτικών οφείλουν να βρεθούν ουσιαστικά κίνητρα για τους νέους: προσιτή στέγαση, ενίσχυση των δομών παιδικής φροντίδας, διευκόλυνση της ισορροπίας μεταξύ επαγγελματικής και οικογενειακής ζωής, καθώς και ποιοτικές θέσεις εργασίας που θα αποτρέψουν τη φυγή νέων επιστημόνων στο εξωτερικό. Μόνο με στοχευμένες παρεμβάσεις διαρκείας μπορεί να επιβραδυνθεί ο ρυθμός της δημογραφικής καθίζησης και να μετριαστούν οι επιπτώσεις της για τις μελλοντικές γενιές.