Βρέθηκε το αρχαιότερο ναυάγιο στον κόσμο στην Τουρκία: Πώς έχασε την πρωτιά ο Δοκός

Μία σπουδαία αρχαιολογική ανακάλυψη στα μικρασιατικά παράλια αλλάζει τα δεδομένα της παγκόσμιας ναυτικής ιστορίας. Ερευνητές εντόπισαν στα ανοιχτά των ακτών της Τουρκίας τα κατάλοιπα ενός εμπορικού σκάφους, το οποίο εκτιμάται ότι αποτελεί το αρχαιότερο ναυάγιο που έχει ανακαλυφθεί ποτέ στον πλανήτη. Η χρονολόγησή του τοποθετείται μεταξύ 4.400 και 4.700 ετών πριν, γεγονός που σημαίνει ότι η Τουρκία παίρνει πλέον τα πρωτεία από την Ελλάδα, όπου μέχρι πρότινος το ναυάγιο του Δοκού κατείχε το σχετικό παγκόσμιο ρεκόρ.

Μια «χρονοκάψουλα» της Πρώιμης Εποχής του Χαλκού

Το προϊστορικό ναυάγιο εντοπίστηκε σε βάθος μόλις 30 μέτρων, σε υποθαλάσσια πλαγιά κοντά στις ακτές της νήσου Κέκοβα, στην επαρχία της Αττάλειας. Σύμφωνα με τους επιστήμονες, το σκάφος είχε μήκος περίπου δέκα μέτρα και ταξίδευε στη Μεσόγειο κατά την Πρώιμη Εποχή του Χαλκού — την ίδια περίοδο κατά την οποία ανεγειρόταν η Μεγάλη Πυραμίδα της Γκίζας στην Αίγυπτο.

Αν και η ξύλινη κατασκευή του πλοίου δεν διασώθηκε στο πέρασμα των χιλιετιών, το φορτίο του παρέμεινε στον βυθό, λειτουργώντας ως αυθεντική «χρονοκάψουλα». Οι δύτες ανέσυραν τρεις πέτρινες άγκυρες, στοιχείο που υποδεικνύει ότι τα πληρώματα της εποχής μετέφεραν εφεδρικό εξοπλισμό για μακρινά και επικίνδυνα ταξίδια.

Τα μυστικά των αμφορέων και τα οργανικά υπολείμματα

Καθώς η απουσία ξύλου απέκλεισε τη μέθοδο της ραδιοχρονολόγησης με άνθρακα-14, η επιστημονική ομάδα βασίστηκε στην τυπολογική ανάλυση της κεραμικής. Οι αμφορείς της Κέκοβας παρουσιάζουν μοναδικά χαρακτηριστικά: φέρουν δύο λαβές, κεντρική ράχη και επίπεδη βάση, σχεδιασμός που ταυτίζεται απόλυτα με ευρήματα της ίδιας περιόδου από την Αίγυπτο και τη Μέση Ανατολή.

Ο επικεφαλής των ερευνών, καθηγητής Χακάν Ονίζ από το Πανεπιστήμιο Ακντενίζ, υπογράμμισε ότι οι τεχνικές διακόσμησης επιβεβαιώνουν με απόλυτη βεβαιότητα τη χρονολόγηση στην Πρώιμη Εποχή του Χαλκού. Παράλληλα, η αρχαιολόγος Δρ. Κάριν Σογουάντα από το Πανεπιστήμιο Μακουάρι της Αυστραλίας εξέτασε τα κεραμικά αγγεία και διαπίστωσε έκπληκτη ότι ορισμένα περιείχαν ακόμη ένα παχύρρευστο, γυαλιστερό υπόλειμμα από το αρχικό τους περιεχόμενο. Οι εργαστηριακές αναλύσεις βρίσκονται σε εξέλιξη προκειμένου να αποσαφηνιστεί το ακριβές είδος των εμπορευμάτων που διακινούσε το πλοίο.

Η αλλαγή σκυτάλης με το ελληνικό ναυάγιο στον Δοκό

Μέχρι σήμερα, τον τίτλο του αρχαιότερου γνωστού ναυαγίου στον κόσμο κατείχε το εύρημα στο νησί Δοκός, στον Αργοσαρωνικό κόλπο, το οποίο είχε χρονολογηθεί περίπου στα 4.200 χρόνια πριν (περί το 2200 π.Χ.). Με τα νέα ευρήματα στην Κέκοβα, η ιστορική γραμμή της οργανωμένης ναυσιπλοΐας και του διαμετακομιστικού εμπορίου στη Μεσόγειο μεταφέρεται ακόμη πιο πίσω στον χρόνο.

Αξίζει πάντως να σημειωθεί ότι το ρεκόρ για το παλαιότερο ναυάγιο όπου σώζεται άθικτο το ξύλινο κουφάρι παραμένει στη Μαύρη Θάλασσα, ανοιχτά της Βουλγαρίας, με ηλικία περίπου 2.400 ετών.