Κύπρος: Νέα NAVTEX για το καλώδιο Σαουδικής Αραβίας – Ελλάδας – Οι αξιώσεις και η αντίδραση της Άγκυρας

Σε νέο πεδίο διπλωματικής και ναυτικής τριβής στην Ανατολική Μεσόγειο εξελίσσονται οι προπαρασκευαστικές εργασίες για το στρατηγικό υποθαλάσσιο τηλεπικοινωνιακό καλώδιο «East to Med Corridor» (EMC), το οποίο πρόκειται να συνδέσει ψηφιακά τη Σαουδική Αραβία με την Ελλάδα μέσω της Κύπρου. Η έκδοση νέας NAVTEX από τις κυπριακές αρχές για τη διεξαγωγή γεωφυσικών ερευνών εντός της κυπριακής Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης (ΑΟΖ) προκάλεσε την άμεση αντίδραση της Τουρκίας, η οποία επαναφέρει τις γνωστές ανυπόστατες αξιώσεις της περί τουρκικής υφαλοκρηπίδας.

Οι έρευνες του Kobi Ruegg και οι προβλέψεις της NAVTEX 337/26

Η Κυπριακή Δημοκρατία, μέσω του Κέντρου Συντονισμού Έρευνας και Διάσωσης (ΚΣΕΔ) στη Λάρνακα, εξέδωσε τη NAVTEX με αριθμό 337/26, η οποία αντικαθιστά την προηγούμενη οδηγία 302/26. Η νέα ναυτική αναγγελία δεσμεύει συγκεκριμένες θαλάσσιες περιοχές από τις 2 έως τις 15 Νοεμβρίου, προκειμένου να εκτελεστούν εξειδικευμένες εργασίες χαρτογράφησης και γεωφυσικής διερεύνησης του βυθού από το ερευνητικό σκάφος Kobi Ruegg.

Σύμφωνα με τις συντεταγμένες που δόθηκαν στη δημοσιότητα, οι έρευνες επικεντρώνονται σε δύο διαδρομές που διαμορφώνουν θαλάσσιους διαδρόμους πλάτους 10 ναυτικών μιλίων. Με στόχο τη διασφάλιση της ναυσιπλοΐας και την απρόσκοπτη εκτέλεση του έργου, απευθύνεται ρητή σύσταση προς όλα τα παραπλέοντα πλοία να διατηρούν απόσταση ασφαλείας τουλάχιστον πέντε ναυτικών μιλίων από το ερευνητικό σκάφος. Οι συγκεκριμένες εργασίες κρίνονται απαραίτητες για την οριστικοποίηση της βέλτιστης και ασφαλέστερης όδευσης του καλωδίου οπτικών ινών στον πυθμένα της Μεσογείου.

Η τουρκική αμφισβήτηση και η έκδοση αντί-NAVTEX

Όπως αναμενόταν, η κίνηση της Λευκωσίας προκάλεσε τα αντανακλαστικά της Άγκυρας, η οποία κλιμακώνει την τακτική της αμφισβήτησης των κυριαρχικών δικαιωμάτων της Κυπριακής Δημοκρατίας. Η τουρκική πλευρά είχε ήδη εκδώσει αντί-NAVTEX από τα μέσα Οκτωβρίου, ισχυριζόμενη ότι οι θαλάσσιες έρευνες διεξάγονται σε περιοχή που εμπίπτει στη δική της υφαλοκρηπίδα.

Στη σχετική τουρκική αναγγελία υποστηρίζεται πως ο σταθμός της Λάρνακας στερείται δικαιοδοσίας για την έκδοση ναυτικών οδηγιών στη συγκεκριμένη ζώνη. Η Άγκυρα επικαλείται τις μονομερείς συντεταγμένες που είχε κοινοποιήσει στον Οργανισμό Ηνωμένων Εθνών (ΟΗΕ) μέσω επιστολής της 18ης Μαρτίου 2020, οι οποίες αγνοούν πλήρως τα θαλάσσια δικαιώματα των κρατών-μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης στην περιοχή. Παράλληλα, η τουρκική πλευρά ανακυκλώνει τη γνωστή ρητορική της, χαρακτηρίζοντας την Κυπριακή Δημοκρατία ως «ελληνοκυπριακή διοίκηση» και αρνούμενη να αναγνωρίσει τη νομική της υπόσταση.

Η γεωπολιτική βαρύτητα του έργου East to Med Corridor

Το εγχείρημα του East to Med Corridor συνιστά ένα έργο κομβικής σημασίας για τη διεθνή ψηφιακή συνδεσιμότητα, λειτουργώντας ως αξιόπιστη γέφυρα μεταφοράς δεδομένων ανάμεσα στην Ευρώπη, τη Μέση Ανατολή και την Ασία. Η συμμετοχή της Ελλάδας, της Κύπρου και της Σαουδικής Αραβίας αναβαθμίζει τον γεωστρατηγικό ρόλο της ευρύτερης περιοχής, δημιουργώντας μια εναλλακτική και ασφαλή ψηφιακή λεωφόρο.

Παρά τις προσπάθειες της Τουρκίας να παρεμποδίσει ή να «γκριζάρει» θαλάσσιες ζώνες, η Λευκωσία παραμένει προσηλωμένη στην άσκηση των νόμιμων δικαιωμάτων της, όπως αυτά απορρέουν από το Διεθνές Δίκαιο της Θάλασσας (UNCLOS), διασφαλίζοντας την υλοποίηση κρίσιμων υποδομών διασυνδεσιμότητας στην Ανατολική Μεσόγειο.