Ενεργειακός κόμβος η Ελλάδα: Τα υποθαλάσσια καλώδια στη Μεσόγειο και η νευρικότητα της Άγκυρας

Ένας ακήρυχτος πόλεμος υποθαλάσσιων καλωδίων και στρατηγικών διασυνδέσεων βρίσκεται σε πλήρη εξέλιξη στην Ανατολική Μεσόγειο.

Η Ελλάδα επιταχύνει τα βήματά της με στόχο να μετεξελιχθεί σε αδιαμφισβήτητο ενεργειακό κόμβο που θα ενώνει την Ευρώπη με τη Μέση Ανατολή και τη Βόρεια Αφρική. Την ίδια στιγμή, η Άγκυρα παρακολουθεί με έκδηλο εκνευρισμό τις εξελίξεις, επιχειρώντας να προβάλει εμπόδια μέσω διπλωματικών πιέσεων και NAVTEX.

Το Great Sea Interconnector και το μέτωπο της Κρήτης

Η πρόσφατη άφιξη του γαλλικού ερευνητικού σκάφους «Abeille Marengo» στο λιμάνι του Ηρακλείου σηματοδότησε την είσοδο στην τελική ευθεία των βυθομετρικών ερευνών για την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας – Κύπρου. Η έκδοση σχετικής NAVTEX αναμένεται άμεσα, ενώ η Τουρκία επαναφέρει πάγιες αξιώσεις για γραπτή ενημέρωση, επιδιώκοντας να διατηρήσει την αμφισβήτηση επί του πεδίου.

Παράλληλα, ένταση σημειώθηκε και με το ερευνητικό πλοίο «Kobi Ruegg», το οποίο ξεκίνησε έρευνες για το καλώδιο οπτικών ινών EMC.

Η εξέλιξη αυτή πυροδότησε έναν νέο πόλεμο ανακοινώσεων, με την τουρκική NAVTEX από τον σταθμό της Αττάλειας να απαντάται άμεσα από αντι-NAVTEX του Ηρακλείου, η οποία ξεκαθάρισε ότι οι εργασίες διεξάγονται εντός της ελληνικής υφαλοκρηπίδας και ΑΟΖ.

Στην καρδιά αυτών των κινήσεων βρίσκεται το Great Sea Interconnector (GSI), η ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας, Κύπρου και Ισραήλ, που συνιστά ένα από τα πλέον φιλόδοξα έργα ενεργειακής μεταφοράς παγκοσμίως.

Το τμήμα Κρήτης – Κύπρου, μήκους 898 χιλιομέτρων, έχει εξασφαλίσει ευρωπαϊκή χρηματοδότηση ύψους 657 εκατομμυρίων ευρώ μέσω του Connecting Europe Facility. Παρά τις παρενοχλήσεις που είχαν εκδηλωθεί παλαιότερα νότια της Κάσου εις βάρος του ιταλικού σκάφους «Ievoli Relume», το έργο προχωρά κανονικά, θωρακισμένο πλέον και από την είσοδο του γαλλικού επενδυτικού ομίλου Meridiam, σε συνεννόηση με τον ΑΔΜΗΕ και τη Nexans.

GREGY: Η πράσινη γέφυρα Αιγύπτου – Ευρώπης μέσω Αττικής

Το γεωπολιτικό αποτύπωμα της Ελλάδας ενισχύεται περαιτέρω από το έργο GREGY Interconnector. Η στρατηγική συμφωνία μεταξύ του Έλληνα πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη και του Αιγύπτιου προέδρου Αμπντέλ Φατάχ αλ Σίσι προβλέπει την πόντιση υποθαλάσσιου καλωδίου που θα ξεκινά από το Ουάντι ελ Νατρούν της Αιγύπτου και θα καταλήγει στην Αττική.

Το εγχείρημα, ο προϋπολογισμός του οποίου εκτιμάται ότι θα ξεπεράσει τα 4,2 δισεκατομμύρια ευρώ, στοχεύει στη μεταφορά 3.000 MW «πράσινου» ηλεκτρικού ρεύματος. Η ενέργεια αυτή θα παράγεται από μονάδες Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας ισχύος 9,5 GW στην Αίγυπτο. Η Συμφωνία Στρατηγικής Εταιρικής Σχέσης Ευρωπαϊκής Ένωσης και Αιγύπτου εκτιμάται ότι θα διευκολύνει καθοριστικά τη χρηματοδότηση αυτής της κρίσιμης ενεργειακής αρτηρίας.

Γεωπολιτικές συμμαχίες απέναντι στις τουρκικές διεκδικήσεις

Η σύγκλιση συμφερόντων ανάμεσα στην Αθήνα, τη Λευκωσία, το Παρίσι και την Ιερουσαλήμ δημιουργεί ένα συμπαγές διπλωματικό και οικονομικό τείχος. Οι δηλώσεις του Ισραηλινού πρωθυπουργού Μπενιαμίν Νετανιάχου στις τριμερείς συνόδους επιβεβαιώνουν ότι η διασύνδεση με την Ευρώπη και σταδιακά με την Ασία αποτελεί κορυφαία προτεραιότητα για την ασφάλεια εφοδιασμού.

Με τις πρωτοβουλίες αυτές να βασίζονται ρητά στο Διεθνές Δίκαιο και το Δίκαιο της Θάλασσας, η Ελλάδα μετατρέπεται σε καταλύτη για τον ενεργειακό ανασχεδιασμό της Μεσογείου, αφήνοντας την Άγκυρα θεατή σε έναν χάρτη που αλλάζει ραγδαία.